Νέα πρόταση τριών βημάτων από το Ιράν προς τις ΗΠΑ για επανέναρξη των συνομιλιών – Πρώτα το Ορμούζ, μετά τα πυρηνικά, τι προβλέπει

Σε μια αιφνιδιαστική διπλωματική κίνηση, το Ιράν κατέθεσε νέα πρόταση προς τις Ηνωμένες Πολιτείες με στόχο την επανέναρξη της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ και τον τερματισμό της πολεμικής έντασης, αφήνοντας ωστόσο τις διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό του πρόγραμμα σε μεταγενέστερο στάδιο.

Σύμφωνα με το Axios, το οποίο επικαλείται Αμερικανό αξιωματούχο , η πρόταση προβλέπει την αναβολή των πυρηνικών διαπραγματεύσεων για μεταγενέστερο στάδιο, σε μια προσπάθεια να ξεπεραστούν οι εσωτερικές διαφωνίες στο Ιράν σχετικά με τις παραχωρήσεις στο πυρηνικό ζήτημα.

Κατά τις ίδιες πηγές, ο Ιρανός Υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί συζήτησε την πρόταση κατά την επίσκεψή του στο Πακιστάν.

Ειδικότερα, σύμφωνα και με ρεπορτάζ του λιβανέζικου καναλιού Al Mayadeen, το Ιράν παρουσίασε στους μεσολαβητές μια διαπραγματευτική φόρμουλα τριών φάσεων, η οποία – εφόσον εγκριθεί από τις Ηνωμένες Πολιτείες – θα επιτρέψει την επανέναρξη των συνομιλιών.

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, η πρώτη φάση επικεντρώνεται στον τερματισμό του πολέμου και στη διασφάλιση εγγυήσεων ότι δεν θα ξεκινήσει πάλι, ούτε κατά του Ιράν ούτε κατά του Λιβάνου. Η Τεχεράνη δεν προτίθεται να συζητήσει άλλα ζητήματα πριν ολοκληρωθεί αυτή η φάση.

Εφόσον υπάρξει συμφωνία, οι συνομιλίες θα περάσουν στη δεύτερη φάση, η οποία αφορά τη διαχείριση των Στενών του Ορμούζ. Στο πλαίσιο αυτό, αναμένεται συντονισμός με το Ομάν για τη διαμόρφωση ενός νέου νομικού πλαισίου που θα διέπει τη λειτουργία των Στενών.

Την Κυριακή, ο Αραγτσί πραγματοποίησε συνομιλίες στη Μουσκάτ με αξιωματούχους του Ομάν, με βασικό θέμα τα Στενά του Ορμούζ, προτού επιστρέψει στο Ισλαμαμπάντ για νέο γύρο επαφών. Σήμερα Δευτέρα, βρίσκεται στη Μόσχα, όπου αναμένεται να συναντηθεί με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν.

Αξίζει να σημειωθεί πως η άρση του ναυτικού αποκλεισμού και ο τερματισμός του πολέμου θα μπορούσαν να αφαιρέσουν από τον Πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ένα βασικό διαπραγματευτικό όπλο. Ο αποκλεισμός έχει πλήξει σοβαρά τις εξαγωγές πετρελαίου του Ιράν, αποτελώντας βασικό μοχλό πίεσης για την επίτευξη δύο στρατηγικών στόχων της Ουάσιγκτον: τη μείωση των αποθεμάτων εμπλουτισμένου ουρανίου και την αναστολή του εμπλουτισμού.

Η τρίτη φάση σχετίζεται με το πυρηνικό πρόγραμμα. Το Ιράν, σύμφωνα με το Al Mayadeen, απορρίπτει οποιαδήποτε συζήτηση για το πυρηνικό ζήτημα πριν υπάρξει συμφωνία για τις δύο προηγούμενες φάσεις.

Οι ΗΠΑ ζητούν από το Ιράν να αναστείλει τον εμπλουτισμό ουρανίου για τουλάχιστον μία δεκαετία και να απομακρύνει τα αποθέματά του από τη χώρα – όροι που προκαλούν έντονες εσωτερικές διαφωνίες στην Τεχεράνη. Ο Αραγτσί φέρεται να ενημέρωσε τους μεσολαβητές ότι δεν υπάρχει ομοφωνία στην ιρανική ηγεσία σχετικά με τις απαιτήσεις των ΗΠΑ για τον εμπλουτισμένο ουράνιο.

Οι Πακιστανοί μεσολαβητές φέρεται να μετέφεραν την πρόταση στον Λευκό Οίκο, ωστόσο παραμένει ασαφές κατά πόσο η Ουάσιγκτον είναι διατεθειμένη να την εξετάσει.

Στάση αναμονής από τον Λευκό Οίκο

Από την πλευρά του Λευκού Οίκου, εκπρόσωπος δήλωσε ότι οι συζητήσεις αυτές είναι «ευαίσθητες», τονίζοντας ότι οι ΗΠΑ «δεν θα διαπραγματευτούν μέσω των ΜΜΕ» και ότι ο Ντόναλντ Τραμπ έχει καταστήσει σαφές πως η Ουάσιγκτον θα συνάψει μόνο συμφωνία που εξυπηρετεί τα συμφέροντα του αμερικανικού λαού, ενώ δεν θα επιτρέψει στο Ιράν να αποκτήσει πυρηνικό όπλο.

Σε συνέντευξή του στο Fox News την Κυριακή, ο Αμερικανός πρόεδρος έδειξε να προκρίνει τη συνέχιση του ναυτικού αποκλεισμού, εκτιμώντας ότι η πίεση θα αναγκάσει την Τεχεράνη να υποχωρήσει τις επόμενες εβδομάδες. Όπως δήλωσε χαρακτηριστικά, η αδυναμία εξαγωγής πετρελαίου μπορεί να οδηγήσει σε εσωτερική «έκρηξη» του συστήματος.

Αμερικανός αξιωματούχος μιλώντας στο Axios πρόσθεσε ότι ο Τραμπ αναμένεται να πραγματοποιήσει σήμερα Δευτέρα σύσκεψη με κορυφαίους συνεργάτες του για να εξετάσουν το αδιέξοδο των διαπραγματεύσεων και τις επόμενες κινήσεις στον πόλεμο.

Την ίδια στιγμή, εκπρόσωποι του πακιστανικού στρατού και του υπουργείου Εξωτερικών απέφυγαν να σχολιάσουν τις εξελίξεις, διατηρώντας σιγή για τον ρόλο τους στις παρασκηνιακές διαβουλεύσεις.