ΟΟΣΑ: Στα 3,2 δισ. ευρώ το ενεργητικό των κεφαλαιοποιητικών συνταξιοδοτικών ταμείων το 2025

Ταχεία άνοδο, αλλά από χαμηλή βάση, καταγράφει τα τελευταία χρόνια το ενεργητικό των συνταξιοδοτικών ταμείων στην Ελλάδα που στηρίζονται στο κεφαλαιοποιητικό σύστημα, σύμφωνα με την τελευταία έκθεση του ΟΟΣΑ, OECD Pensions Outlook 2026.

Στο τέλος του 2025, το ενεργητικό των κεφαλαιοποιητικών ταμείων αυξήθηκε κατά 20% σε ετήσια βάση, φτάνοντας τα 3,2 δισ. ευρώ ή το 1,3% του ΑΕΠ. Η λειτουργία του ΤΕΚΑ από το 2022 και η ίδρυση νέων Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης (ΤΕΑ) την τελευταία επταετία συνέβαλαν στον υψηλό ρυθμό αύξησης. Το ενεργητικό παραμένει, ωστόσο, χαμηλό σε σύγκριση με άλλες χώρες του ΟΟΣΑ, οι οποίες έχουν πολύ μακρύτερη παράδοση στο κεφαλαιοποιητικό σύστημα.

Στο σύνολο των χωρών του ΟΟΣΑ, το ενεργητικό των κεφαλαιοποιητικών ταμείων αυξήθηκε πέρυσι κατά σχεδόν 12%, στα 70,4 τρισ. δολάρια ή στο 95,7% του ΑΕΠ. Τα δύο τρίτα του ποσού αντιστοιχούν στις ΗΠΑ.

Η πορεία των επαγγελματικών ταμείων

Η λειτουργία κεφαλαιοποιητικών ταμείων στην Ελλάδα ξεκίνησε δειλά πριν από περίπου δύο δεκαετίες, με βάση τον νόμο 3029 του 2002, ο οποίος καθιέρωσε την προαιρετική επαγγελματική ασφάλιση ως συμπληρωματική στη δημόσια κύρια σύνταξη.

Ενδεικτικά, το ενεργητικό των ΤΕΑ το 2007 ανερχόταν σε μόλις 25 εκατ. ευρώ, ενώ οι ασφαλισμένοι τους ήταν μερικές χιλιάδες εργαζόμενοι.

Η πρώτη ώθηση στον θεσμό των επαγγελματικών ταμείων δόθηκε το 2013, όταν τέσσερα δημόσια ταμεία επικουρικής ασφάλισης άρχισαν να λειτουργούν ως ταμεία υποχρεωτικής επαγγελματικής ασφάλισης:

• Το Ταμείο Επαγγελματικής Ασφάλισης Επικούρησης Ασφαλιστών και Προσωπικού Ασφαλιστικών Επιχειρήσεων
• Το Ταμείο Επαγγελματικής Ασφάλισης Υπαλλήλων Φαρμακευτικών Εργασιών
• Το Ταμείο Επαγγελματικής Ασφάλισης Υπαλλήλων Εμπορίου Τροφίμων
• Το Επαγγελματικό Ταμείο Επικουρικής Ασφάλισης Προσωπικού Εταιρειών Πετρελαιοειδών

Με τη σύσταση των τεσσάρων ταμείων, το ενεργητικό των επαγγελματικών ταμείων αυξήθηκε το 2013 και πλησίασε το 1 δισ. ευρώ.

Το ενεργητικό ενισχύθηκε περαιτέρω τα τελευταία χρόνια, καθώς ο αριθμός των ΤΕΑ προαιρετικής ασφάλισης αυξανόταν σταδιακά και έφτασε τα 28. Τα δύο τρίτα των ταμείων αυτών ιδρύθηκαν από το 2019 και μετά. ΤΕΑ δημιούργησαν τράπεζες, άλλες επιχειρήσεις και επαγγελματικοί κλάδοι, ενώ το ποσοστό των ασφαλισμένων τους αυξήθηκε στο 6% του εργατικού δυναμικού.

Η ίδρυση του ΤΕΚΑ

Νέα ώθηση στο κεφαλαιοποιητικό συνταξιοδοτικό σύστημα δόθηκε το 2022, με τη σύσταση του Ταμείου Επικουρικής Κεφαλαιοποιητικής Ασφάλισης (ΤΕΚΑ). Το Ταμείο χορηγεί κρατική επικουρική σύνταξη στους νέους ασφαλισμένους, ενώ για τους παλαιότερους η επικουρική σύνταξη εξακολουθεί να καταβάλλεται από το Ενιαίο Ταμείο Επικουρικής Ασφάλισης με βάση το αναδιανεμητικό σύστημα, όπως συμβαίνει και με τη δημόσια κύρια σύνταξη.

Σύμφωνα με στοιχεία του ΤΕΚΑ, το αποθεματικό του έφτασε τα 630 εκατ. ευρώ τον Ιούνιο του 2026, ενώ οι ασφαλισμένοι του ξεπέρασαν τους 780.000.

Στο 4,9% η απόδοση των επενδύσεων το 2025

Η ενεργή επένδυση των εισφορών εργοδοτών και εργαζομένων στα κεφαλαιοποιητικά ταμεία αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την αύξηση του ενεργητικού τους και, κατ’ επέκταση, των συντάξεων που χορηγούν, με δεδομένο το ύψος των εισφορών.

Ο ΟΟΣΑ σημειώνει ότι οι αποδόσεις των κεφαλαίων που επενδύονται από τα ταμεία ήταν γενικά θετικές, με εξαίρεση τις χρονιές διεθνών κρίσεων. Επισημαίνει επίσης ότι, για να επιτευχθούν καλύτερες μακροπρόθεσμες αποδόσεις και, επομένως, υψηλότερες συντάξεις, τα διαθέσιμα κεφάλαια θα πρέπει να επενδύονται σε κάποιο βαθμό και σε μετοχές.

Στην Ελλάδα, η ονομαστική απόδοση των επενδύσεων των κεφαλαιοποιητικών ασφαλιστικών ταμείων ανήλθε στο 4,9% το 2025. Η πραγματική απόδοση, μετά την αφαίρεση του πληθωρισμού, διαμορφώθηκε στο 2,3%.

Ως προς τη σύνθεση των επενδύσεων, πάνω από τις μισές αφορούσαν ομόλογα και έντοκα γραμμάτια (36,2%), καθώς και ρευστά διαθέσιμα και καταθέσεις (17,4%). Σε μετοχές επενδύθηκε το 15,3%.