Υπαίθριο εμπόριο: Τι αλλάζει στις λαϊκές αγορές – Εγκύκλιος του υπουργείου Ανάπτυξης

Διευκρινίσεις για την εφαρμογή της νομοθεσίας που διέπει το υπαίθριο εμπόριο, από τη χορήγηση εποχικών θέσεων σε παραγωγούς έως τη μετακίνηση πωλητών και την ισχύ των αδειών, παρέχει εγκύκλιος του υπουργείου Ανάπτυξης, η οποία αναρτήθηκε στη Διαύγεια.

Η εγκύκλιος, αφορά την εφαρμογή του ν. 4849/2021, όπως τροποποιήθηκε με τον ν. 5297/2026, και αποσαφηνίζει τις διαδικασίες που ακολουθούν οι αρμόδιες αρχές για την αδειοδότηση και τη δραστηριοποίηση παραγωγών, επαγγελματιών πωλητών και χειροτεχνών-καλλιτεχνών.

Ειδικότερα, για τις εποχικές θέσεις στις λαϊκές αγορές, η εγκύκλιος διευκρινίζει ότι μπορεί να διατίθεται για την κάλυψη εποχικών αναγκών έως το 10% του συνόλου των θέσεων κάθε αγοράς. Η ίδια θέση μπορεί να παραχωρείται διαδοχικά σε περισσότερους παραγωγούς, για διάστημα έως έξι μηνών ανά παραγωγό.

Η διαδικασία προβλέπει την ανάρτηση της αίτησης του ενδιαφερόμενου παραγωγού στον διαδικτυακό τόπο της αρμόδιας αρχής για 48 ώρες. Εφόσον δεν υποβληθεί άλλη αίτηση για την ίδια θέση, αυτή αποδίδεται στον πρώτο υποψήφιο. Αν εκδηλώσουν ενδιαφέρον περισσότεροι παραγωγοί, η επιλογή γίνεται με ηλεκτρονική κλήρωση μέσω του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος Αδειοδότησης και Διαχείρισης του Υπαίθριου Εμπορίου (Ο.Π.Σ.Α.Α.).

Μετακινήσεις και βελτίωση θέσεων

Η εγκύκλιος αποσαφηνίζει επίσης τις διαδικασίες για τη βελτίωση θέσης εντός της ίδιας λαϊκής αγοράς και τη μετακίνηση πωλητών σε διαφορετική οργανωμένη υπαίθρια αγορά της ίδιας περιφερειακής ενότητας. Για τη μετακίνηση διατίθενται αποκλειστικά κενές θέσεις, ενώ, όταν υπάρχουν περισσότεροι υποψήφιοι για την ίδια θέση, προβλέπεται ηλεκτρονική κλήρωση. Ειδική πρόβλεψη ισχύει για την Περιφέρεια Αττικής, όπου επιτρέπεται η μετακίνηση σε διαφορετική αγορά εντός του ίδιου κορμού.

Οι διαδικασίες βελτίωσης θέσης και μετακίνησης πραγματοποιούνται εντός χρονικού διαστήματος ενός μήνα, με καταληκτικές ημερομηνίες την 24η Μαρτίου και την 23η Σεπτεμβρίου κάθε έτους.

Πότε μπορεί να χαθεί μια θέση

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η διευκρίνιση για την απώλεια θέσης. Σύμφωνα με την εγκύκλιο, η μη προσέλευση αδειούχου επί 20 ημέρες ετησίως σε συγκεκριμένη θέση δραστηριοποίησης συνιστά σιωπηρή παραίτηση από αυτήν. Η αρμόδια αρχή εκδίδει σχετική διαπιστωτική πράξη, η οποία μπορεί να προσβληθεί με ένσταση εντός 15 ημερών από την κοινοποίησή της.

Για τη μεταβίβαση άδειας παραγωγού ή επαγγελματία πωλητή λόγω θανάτου, η εγκύκλιος επισημαίνει ότι, εάν η αίτηση δεν υποβληθεί εντός 12 μηνών, η άδεια παύει αυτοδικαίως να ισχύει και δεν μπορεί πλέον να μεταβιβαστεί.

Τι ισχύει για τις άδειες που έχουν λήξει

Το έγγραφο περιλαμβάνει ακόμη διευκρινίσεις για τις άδειες που έχουν εκδοθεί σε έντυπη μορφή. Αυτές δεν ανανεώνονται μετά τη λήξη τους, αλλά μετατρέπονται σε ψηφιακές, εφόσον πληρούνται οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις. Μέχρι να ολοκληρωθούν οι σχετικές ηλεκτρονικές διαδικασίες, πωλητές των οποίων οι άδειες έχουν λήξει, χωρίς να έχουν καταργηθεί, μπορούν να συνεχίσουν να δραστηριοποιούνται, υποβάλλοντας αίτηση στην αρμόδια αρχή και λαμβάνοντας βεβαίωση ότι η άδεια παραμένει ενεργή, υπό την προϋπόθεση ότι τα απαιτούμενα δικαιολογητικά βρίσκονται σε ισχύ.

Τέλος, για τους χειροτέχνες-καλλιτέχνες, η εγκύκλιος διευκρινίζει ότι οι άδειες ισχύουν για πέντε έτη, ενώ τα φυσικά πρόσωπα διατηρούν το δικαίωμα δραστηριοποίησης για τρεις μήνες ανά έτος της πενταετίας, με απαλλαγή από την υποχρέωση έναρξης επιχειρηματικής δραστηριότητας και χρήσης φορολογικού ηλεκτρονικού μηχανισμού, σύμφωνα με τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.

Η εγκύκλιος απευθύνεται στις αρμόδιες υπηρεσίες και στους φορείς λειτουργίας των αγορών, με στόχο την αποσαφήνιση των διαδικασιών εφαρμογής του ισχύοντος θεσμικού πλαισίου.