Αόρατο υδατογράφημα σε κείμενα ChatGPT και Codex…

Η OpenAI ανακοίνωσε στις 5 Οκτωβρίου 2026 ότι αρχίζει να εφαρμόζει τεχνολογία αόρατης σήμανσης σε κείμενα που παράγονται από συστήματα τεχνητής νοημοσύνης. Η κίνηση συνδέεται με τις απαιτήσεις διαφάνειας του ευρωπαϊκού AI Act και θα υλοποιηθεί σταδιακά, με διαφορετικό τρόπο για τις υπηρεσίες API και για τα ChatGPT και Codex.

Πώς θα λειτουργεί η σήμανση

Από την ημέρα της ανακοίνωσης, οι πελάτες API διεθνώς μπορούν να ενεργοποιήσουν προαιρετικά τη σήμανση σε επιλεγμένα μοντέλα· η ρύθμιση παραμένει απενεργοποιημένη εξ ορισμού. Για τους χρήστες στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η OpenAI αναφέρει ότι μέσα στις επόμενες εβδομάδες θα προσθέσει το αόρατο υδατογράφημα σε επιλέξιμες εξόδους κειμένου των ChatGPT και Codex, σε όλα τα προγράμματα χρήσης.

Η τεχνολογία ονομάζεται textGrain και ενσωματώνει ένα στατιστικό σήμα στις επιλογές λέξεων του μοντέλου. Το κείμενο εξακολουθεί να διαβάζεται κανονικά, ενώ ειδικός ανιχνευτής μπορεί να εκτιμήσει αν φέρει τη σήμανση. Κατά την αρχική διάθεση, πρόσβαση στον ανιχνευτή θα έχουν μόνο εγκεκριμένοι ερευνητές και εξειδικευμένοι οργανισμοί, όχι το ευρύ κοινό.

Οι σημαντικοί περιορισμοί

Η ίδια η εταιρεία τονίζει ότι το σύστημα δεν προσφέρει απόλυτη βεβαιότητα. Σύντομα ή αυστηρά δομημένα κείμενα είναι δυσκολότερο να ανιχνευθούν, ενώ η επεξεργασία ή η αναδιατύπωση αποδυναμώνει το σήμα. Σε αξιολόγηση της OpenAI, η αντικατάσταση του 10% των λέξεων σε απόσπασμα 400 tokens μείωσε την ανίχνευση περίπου από 92% σε 66%, ενώ στο 25% υποχώρησε στο 17%.

Επομένως, η απουσία ανιχνεύσιμου υδατογραφήματος δεν αποδεικνύει ανθρώπινη συγγραφή. Αντίστοιχα, η ανίχνευσή του δεν επιβεβαιώνει την ακρίβεια του περιεχομένου, δεν αποκαλύπτει τον χρήστη και δεν καθορίζει ιδιοκτησία ή ευθύνη. Πρόκειται για ένδειξη προέλευσης, όχι για μηχανισμό ελέγχου γεγονότων.

Το ευρωπαϊκό πλαίσιο

Το άρθρο 50 του AI Act προβλέπει ότι οι πάροχοι συστημάτων παραγωγικής AI πρέπει να σημαίνουν τις συνθετικές εξόδους σε μηχαναγνώσιμη μορφή ώστε να είναι ανιχνεύσιμες. Οι σχετικές υποχρεώσεις εφαρμόζονται από τις 2 Αυγούστου 2026, ενώ η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει δημοσιεύσει κατευθυντήριες γραμμές και κώδικα πρακτικής για την εφαρμογή τους.

Συμπέρασμα: Το textGrain μπορεί να ενισχύσει τη διαφάνεια σε εκπαιδευτικά, δημοσιογραφικά και επαγγελματικά περιβάλλοντα, αρκεί να χρησιμοποιείται ως ένα ακόμη τεχνικό στοιχείο και όχι ως αλάνθαστη απόδειξη. Η πραγματική αξία του θα εξαρτηθεί από την ανθεκτικότητα στις επεξεργασίες, την πρόσβαση σε αξιόπιστους ανιχνευτές και τη σαφή ενημέρωση των χρηστών.

Η συνοδευτική εικόνα αποτελεί ενδεικτική εικονογράφηση AI και όχι πραγματική φωτογραφία ή ακριβή απεικόνιση προϊόντος.

Πηγή: OpenAI – Our approach to EU text provenance, Ευρωπαϊκή Επιτροπή – Code of Practice on marking and labelling AI-generated content, Ευρωπαϊκή Επιτροπή – Guidelines on AI transparency obligations.