BellaTOFIFEST 2026: Μια γενική αξιολόγηση

Αν και ο θεσμός μετρά ήδη 24 χρόνια, αυτή είναι η πρώτη χρονιά που «ανοίγεται» περισσότερο στο διεθνές κοινό και, με αυτό ως δεδομένο, μετράμε λάθη, σωστά και ενδιαφέρουσες προσπάθειες σε μια αυστηρή μεν, αλλά ουσιαστική αξιολόγηση.

Αυτή η πανέμορφη πόλη της Πολωνίας, που φημίζεται για τα ΠΟΠ προϊόντα πιπερόριζας σε σχήμα δύο καρδιών (που ο θρύλος θέλει αυτές οι δύο καρδιές να συνδέονται με δύο βέρες και η τελική τους μορφή να μοιάζει σαν έξι κύκλοι να συνενώθηκαν παθιασμένα για να γίνουν ένα παραδοσιακό γλυκό), υποδέχεται ταινίες πρωτοεμφανιζόμενων σκηνοθετών (έως και τη δεύτερη ταινία τους) στο διαγωνιστικό της πρόγραμμα από όλο τον κόσμο.

Η επιλογή των ταινιών είχε σχεδόν κοινό θεματικό άξονα, καθώς τα κοινωνικά προβλήματα και οι συγκρουσιακές εντάσεις υπήρξαν στις περισσότερες ταινίες του διαγωνιστικού. Οι περισσότερες από τις ταινίες αυτού του τμήματος που είδαμε ήταν από μια παραγωγική ποιότητα και πάνω, άλλες περιορισμένης εξωστρέφειας και άλλες διεθνών προδιαγραφών.

Ο πολωνικός κινηματογράφος και οι Πολωνοί σκηνοθέτες είχαν την τιμητική τους. Αρκετές ταινίες της χρονιάς έγιναν αφορμή ώστε ντόπιοι καλλιτέχνες να συνομιλήσουν, τόσο μέσα από τις ταινίες τους όσο και με τη φυσική τους παρουσία, με το κοινό σε ειδικές προβολές (δωρεάν, παρακαλώ), ώστε ο ντόπιος κινηματογράφος να δείχνει την αξία του… χωρίς αντίτιμο. Δυστυχώς, οι συναντήσεις των δημιουργών στο τέλος των προβολών ήταν κυρίως στα πολωνικά, αποκλείοντας το διεθνές κοινό από το να πάρει μια κάποια γεύση, αν δεν είχε ανοιχτό κάποιο πρόγραμμα αυτόματης μετάφρασης στο κινητό του (σ.σ. αυτό έκανα εγώ, πάντως).

Το τμήμα μικρού μήκους έχει αφαιρεθεί από το πρόγραμμα και, μη μπορώντας να το κρίνω συγκριτικά, θα πω ότι, ως θεατής, μου έλειψε να δω πιο «άψητες» παρουσίες, έστω και σε ένα δίωρο αφιέρωμα με τα best of the best, αλλά αυτό είναι καθαρά μια παρατήρηση προσωπικού γούστου.

Οι χώροι προβολής είναι τουλάχιστον ιδιαίτεροι: οι σημαντικές ταινίες παρουσιάζονται σε έναν χώρο σπάνιας αρχιτεκτονικής αισθητικής, με την αίθουσα να μοιάζει με ανασκευασμένη σπηλιά, φτιαγμένη από κυβιστή αρχιτέκτονα. Οι τρεις αίθουσες γνωστού πολυκινηματογράφου της περιοχής είχαν αρτιότατη ποιότητα θέασης. Οι προβολές σε ανοιχτούς χώρους έχουν περιορισμένη χωρητικότητα, αλλά πιστό κοινό.

Μεγάλο μέρος των προβολών, δυστυχώς, δεν έχει υποτιτλισμό σε άλλη γλώσσα, με αποτέλεσμα αρκετές ταινίες να γίνονται «πρόκληση» για τον μη πολύγλωσσο θεατή.

Στο πρόγραμμα υπήρχαν και πρεμιέρες που αφορούσαν το διεθνές κοινό, όπως η πρεμιέρα της ταινίας «Η Πρόσκληση», λίγες μέρες πριν από την αμερικανική της προβολή, και το «Fatherland», που μόλις έναν μήνα πριν διαγωνιζόταν στο επίσημο διαγωνιστικό πρόγραμμα των Καννών.

Διάβασε τα κείμενα ΕΔΩ

Σε επίπεδο διοργάνωσης αισθάνεσαι φιλόξενα, τόσο από τους εργαζόμενους όσο και από τους εθελοντές, οι οποίοι αντιμετωπίζουν τον θεσμό με την πρέπουσα σημασία.

Προσωπικά, ως εκπρόσωπος της δημόσιας τηλεόρασης, θα ήθελα να κάνω μια ειδική μνεία, ιδιαίτερα στην ομάδα βιντεοσκόπησης (τα ονόματά τους αναφέρονται παρακάτω μαζί με τις λοιπές ευχαριστίες), που φρόντιζε να συντονίζεται και να εξυπηρετεί τις ανάγκες όλων των δημοσιογράφων.

Επειδή όμως ένα φεστιβάλ είναι το σύνολο των δράσεων και της φιλοξενίας του, η επίσκεψη στην κοντινή πόλη και στο μουσείο της Πόλα Νέγκρι (διαβάστε ΕΔΩ αναλυτικό κείμενο), οι συναυλίες με πλούσιο ρεπερτόριο, αλλά και η τουριστική περιήγηση στην πόλη, βοήθησαν να έχουμε μια πληρέστερη εικόνα του σεβασμού που έχουν στα ήθη και τις παραδόσεις τους.

Στο ERTnews παρουσιάσαμε μέρος των συνεντεύξεων που πραγματοποιήθηκαν, ενώ εκτεταμένα κείμενα δημοσιεύτηκαν στην ιστοσελίδα μας.

Προσωπικές ευχαριστίες στους Artur Zaborski, Magdalena Grynczel, Jonas Ceballo, Anna Stawowska, Szymon Szatan, Mikołaj Skibiński, Marcin Krzyżanowski, Paulina Cerowska, Maciej Kościelewski και, φυσικά, σε όλη την ομάδα του BellaTOFIFEST.