Εκκρεμότητα δεκαετιών για τα διατηρητέα

Στο «τραπέζι» οι Ζώνες Υποδοχής Συντελεστή (ΖΥΣ) – Τι διεκδικούν οι ιδιοκτήτες

Ο Πανελλήνιος Σύλλογος Ιδιοκτητών Διατηρητέων Κτηρίων και Μνημείων (μέλος της ΠΟΜΙΔΑ) με ανακοίνωσή της παρεμβαίνει στο ζήτημα της Μεταφοράς Συντελεστή Δόμησης (ΜΣΤ) και των Ζωνών Υποδοχής Συντελεστή (ΖΥΣ), με αφορμή την πρόσφατη παρουσίαση της πρώτης ειδικής μελέτης στο ΥΠΕΝ για δώδεκα περιφερειακές ενότητες της χώρας (μεταξύ των οποίων η Αττική, η Θεσσαλονίκη, η Κρήτη, η Μαγνησία και η Καβάλα).

Η εξέλιξη αυτή επαναφέρει στο προσκήνιο μια πολεοδομική εκκρεμότητα δεκαετιών, ανοίγοντας τον δρόμο για τη δικαίωση χιλιάδων ιδιοκτητών που παραμένουν επί δεκαετίες εγκλωβισμένοι σε ένα καθεστώς άτυπης «δήμευσης» της περιουσίας τους.

Το ιστορικό και το αδιέξοδο των ιδιοκτητών

Ο θεσμός της ΜΣΤ θεσπίστηκε το 1979 για να αποζημιωθούν οι ιδιοκτήτες διατηρητέων για τον υπολειπόμενο συντελεστή δόμησης που δεν μπορούν να αξιοποιήσουν λόγω των αυστηρών περιορισμών. Όταν ένα ακίνητο χαρακτηρίζεται διατηρητέο, το συλλογικό όφελος (ιστορική κληρονομιά, αισθητική, τουριστική ανάπτυξη κόκ) απολαμβάνεται από το σύνολο των πολιτών, ωστόσο, το οικονομικό κόστος επιβαρύνει αποκλειστικά και μόνο τους ιδιοκτήτες.

Παράλληλα με την αδυναμία αξιοποίησης του επιπλέον συντελεστή, καθώς οι τίτλοι πάγωσαν το 2007 λόγω της απαίτησης ειδικών ΖΥΣ από το ΣτΕ, οι ιδιοκτήτες καλούνται να πληρώνουν διαχρονικά φόρους (ΕΝΦΙΑ, ΦΑΠ, ΕΕΤΗΔΕ κ.ά.) και να επωμίζονται, όπως χαρακτηριστικά αναφέρει η κα. Βρεττάκου Μιχαλοπούλου, Πρόεδρος του Πανελλήνιου Συλλόγου η οποία υπογράφει και τη σχετική ανακοίνωση, υπέρογκο κόστος συντήρησης και αποκατάστασης, από 3 έως 4 φορές μεγαλύτερο από τη συνήθη κατασκευή, βλέποντας τα κτήριά τους να καταρρέουν.

Οι θέσεις του Συλλόγου για τις ΖΥΣ

Ο Σύλλογος χαιρετίζει τα πρώτα βήματα για τη λύση του προβλήματος, διευκρινίζοντας ότι η ΜΣΔ δεν έχει καμία σχέση με τα «μπόνους» του ΝΟΚ (Νέου Οικοδομικού Κανονισμού) ή τις οριζόντιες προσαυξήσεις ορόφων της δεκαετίας του ’70, σημειώνει στην ανακοίνωση. Οι μελέτες των ΖΥΣ ορίζουν αυστηρά και συγκεκριμένα οικοδομικά τετράγωνα και όρια πρόσθετης δόμησης, διατηρώντας σταθερό το περιβαλλοντικό ισοζύγιο των πόλεων.

Όπως επισημαίνει η Πρόεδρος του Συλλόγου, το δίλημμα δεν είναι «διατηρητέα ή ανάπτυξη», αλλά «πώς θα προστατεύσουμε τα διατηρητέα με κανόνες που λειτουργούν». Η προστασία της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς αποτελεί δημόσια αξία που απαιτεί ισονομία και δίκαιη κατανομή του βάρους.

Ο Σύλλογος ζητά την ολοκλήρωση και εφαρμογή των σχετικών μελετών μετά τη δημόσια διαβούλευση, ώστε να ενεργοποιηθεί ένα δικαίωμα που παραμένει αδρανές εδώ και τρεις δεκαετίες. Η οριστική λύση στις Ζώνες Υποδοχής Συντελεστή θεωρείται μονόδρομος για να διασωθεί η πολιτιστική ταυτότητα των ελληνικών πόλεων χωρίς να εξοντώνονται οικονομικά οι θεματοφύλακές της.

Ρεγγίνα Σαβούρδου