Φοροδιαφυγή: «Κυνήγι» ακόμα και 10 χρόνια πίσω όταν από τον έλεγχο προκύπτουν νεότερα στοιχεία

Ανοικτές ακόμα και για 10 χρόνια θα μπορούν να μείνουν μεγάλες υποθέσεις φοροδιαφυγής για τις οποίες προκύπτουν «συμπληρωματικά στοιχεία», σύμφωνα με απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας η οποία και ερμηνεύει τον συγκεκριμένο όρο.

Το ανώτατο δικαστήριο έκρινε ότι σε τέτοιες περιπτώσεις δεν ισχύει η πενταετής παραγραφή και ότι ο έλεγχος μπορεί να συνεχιστεί καταλογίζοντας φόρους και πρόστιμα.

Η απόφαση εκδόθηκε μετά την εξέταση από το Β’ Τμήμα του Συμβουλίου της Επικρατείας, υπόθεσης που αφορούσε αίτηση αναίρεσης (η οποία και απορρίφθηκε) ομόρρυθμης εταιρείας υδραυλικών εγκαταστάσεων, στην οποία είχε καταλογιστεί φόρος εισοδήματος για τη χρήση 2005 λόγω λήψης και καταχώρισης εικονικών και πλαστών τιμολογίων.

Η εταιρεία υποστήριζε ότι το δικαίωμα του Δημοσίου είχε παραγραφεί, επειδή η «ενιαία φορολογική διοίκηση» γνώριζε τα κρίσιμα στοιχεία εντός της πενταετίας, οπότε δεν επρόκειτο για «νέα συμπληρωματικά στοιχεία» που παρατείνουν την παραγραφή σε δεκαετία.

Ωστόσο το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε ότι είναι νόμιμη η εφαρμογή της δεκαετούς παραγραφής, όταν η λήψη και καταχώριση εικονικών τιμολογίων αποκαλύπτεται για πρώτη φορά από μεταγενέστερη έκθεση ελέγχου του ΣΔΟΕ, η οποία αποτελεί πραγματικά νέο «συμπληρωματικό στοιχείο».

Η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου, στηρίχθηκε στη διαπίστωση ότι η εταιρεία είχε λάβει και καταχωρίσει στα βιβλία της πλαστά και εικονικά φορολογικά στοιχεία.

Η εικονικότητα των επίμαχων τιμολογίων διαπιστώθηκε με έκθεση ελέγχου του ΣΔΟΕ, η οποία συντάχθηκε στις 4 Ιουνίου 2014, δηλαδή μετά τη συμπλήρωση της κανονικής πενταετούς παραγραφής.

Το Συμβούλιο της Επικρατείας έλεγξε το χρονικό διάστημα που προέκυψαν τα συγκεκριμένα στοιχεία τα οποία εντόπισαν την εικονικότητα των συναλλαγών. Με δεδομένο ότι η εικονικότητα διαπιστώθηκε για πρώτη φορά από τον μεταγενέστερο έλεγχο του ΣΔΟΕ, τα πορίσματα της έκθεσης μπορούσαν να χαρακτηριστούν συμπληρωματικά στοιχεία και να δικαιολογήσουν την εφαρμογή της δεκαετούς παραγραφής.

Η απόφαση δεν σημαίνει, πάντως, ότι κάθε μεταγενέστερη έκθεση ελέγχου από τους ελεγκτές της ΑΑΔΕ, αφού έχει πλέον καταργηθεί το ΣΔΟΕ παρατείνει αυτομάτως την παραγραφή. Η πενταετία εξακολουθεί να αποτελεί τον βασικό κανόνα. Για να εφαρμοστεί η δεκαετία, θα πρέπει τα στοιχεία να προκύψουν νέα στοιχεία που δεν ήταν γνωστά ούτε μπορούσαν να έχουν εντοπιστεί από την αρμόδια αρχή μέσα στην αρχική πενταετία. Αντίθετα, στοιχεία που βρίσκονταν ήδη στη διάθεση της Φορολογικής Αρχής αλλά δεν αξιοποιήθηκαν εγκαίρως δεν μπορούν να χαρακτηριστούν συμπληρωματικά.

Πότε δεν ισχύει η πενταετία

Ο ΚΦΔ είναι σαφής ως προς το πότε παραγράφεται μια υπόθεση φοροδιαφυγής στην πενταετία και πότε ο χρόνος παραγραφής μπορεί να φθάσει τα 10 χρόνια. Τον κανόνα αποτελεί η πενταετία ενώ η δεκαετία αποτελεί ειδικά αιτιολογημένη εξαίρεση.

Ειδικότερα ο Κώδικας ορίζει ότι:

Η πενταετία υπολογίζεται από το τέλος του έτους μέσα στο οποίο λήγει η προθεσμία υποβολής της φορολογικής δήλωσης. Για παράδειγμα, για εισοδήματα του 2020, των οποίων η δήλωση υποβλήθηκε το 2021, η παραγραφή συμπληρώνεται, κατά κανόνα, στις 31 Δεκεμβρίου 2026. Μέχρι τότε πρέπει να έχει κοινοποιηθεί νόμιμα η πράξη προσδιορισμού του φόρου. Δηλαδή δεν αρκεί να έχει αρχίσει ο έλεγχος.

Η προθεσμία παραγραφής, κατ’ εξαίρεση Μπορεί να φθάσει τα δέκα χρόνια όταν: ο φορολογούμενος δεν έχει υποβάλει δήλωση ή όταν, μετά την πενταετία, περιέλθουν στη Φορολογική Διοίκηση νέα στοιχεία ή πληροφορίες που δεν μπορούσε αντικειμενικά να γνωρίζει νωρίτερα και από τα οποία προκύπτει μεγαλύτερη φορολογική οφειλή.

Κάθε έγγραφο που εμφανίζεται μεταγενέστερα δεν αποτελεί νέο στοιχείο.

Για παράδειγμα, αν η Αρχή είχε ήδη τα δεδομένα στη διάθεσή της ή μπορούσε να τα είχε εντοπίσει εγκαίρως με τη δέουσα επιμέλεια, η δική της αδράνεια δεν δικαιολογεί επέκταση της παραγραφής.

Η δεκαετία εφαρμόζεται μόνο όταν προκύπτουν πραγματικά νέα στοιχεία.

Η παραγραφή μπορεί επίσης να παραταθεί ή να ανασταλεί σε ειδικές περιπτώσεις, όπως όταν εκκρεμεί δικαστική διαδικασία, αμοιβαίος διακανονισμός, αίτημα παροχής πληροφοριών από αλλοδαπή αρχή ή διαδικασία ακύρωσης φορολογικής πράξης.