Γιατί “χτυπήθηκε” τόσο έντονα η Κρήτη και πότε υποχωρεί η κακοκαιρία, οι δύο παράγοντες πίσω από τα μεγάλα ύψη βροχής

Τους δύο βασικούς μετεωρολογικούς παράγοντες που βρίσκονται πίσω από την ένταση της κακοκαιρίας στην Κρήτη εξηγεί στο parapolitika.gr ο έμπειρος μετεωρολόγος Νίκος Καντερές, την ώρα που το νησί μετρά ήδη έναν νεκρό και μεγάλες καταστροφές και οι Αρχές βρίσκονται σε αυξημένη ετοιμότητα για τη συνέχεια των φαινομένων.

Διαβάστε: Κρήτη: Ξεκινά η αποτίμηση των ζημιών από την κακοκαιρία – Μεγάλες καταστροφές στην αγροτική οδοποιία

Η κακοκαιρία έχει ήδη αφήσει έντονο το αποτύπωμά της. Μέσα στο πρώτο 24ωρο, στα Ανώγεια καταγράφηκαν περισσότερα από 360 χιλιοστά βροχής, ενώ αρκετοί μετεωρολογικοί σταθμοί στο βόρειο τμήμα του νησιού ξεπέρασαν τα 100 χιλιοστά. Από τις πρώτες πρωινές ώρες της Πέμπτης έως τις 18:00, το Κέντρο Επιχειρήσεων του Πυροσβεστικού Σώματος είχε δεχθεί 255 κλήσεις για αντλήσεις υδάτων, κοπές δέντρων και παροχές βοήθειας.

Οι δύο παράγοντες πίσω από την κακοκαιρία στην Κρήτη

Σύμφωνα με τον κ. Καντερέ, πίσω από την ένταση της κακοκαιρίας βρίσκεται ο συνδυασμός δύο παραγόντων. Ο πρώτος ήταν η αστάθεια που δημιουργήθηκε από το ανώτερο βαρομετρικό χαμηλό πάνω από το νότιο Αιγαίο. Ο δεύτερος και, κατά τον ίδιο, σημαντικότερος ήταν η μεταφορά υγρών και σχετικά θερμών αέριων μαζών από τη θάλασσα προς την Κρήτη, εξαιτίας των βορείων ανέμων. Οι αέριες αυτές μάζες, φτάνοντας στο νησί, συναντούσαν τους ορεινούς όγκους των Χανίων, του Ρεθύμνου και του Ηρακλείου και εξαναγκάζονταν σε ανοδική κίνηση.

Η διαδικασία αυτή ευνοούσε τη δημιουργία σωρειτόμορφων νεφώσεων πάνω από τις ορεινές περιοχές, οι οποίες έδιναν ισχυρές βροχές και καταιγίδες. Όπως επισημαίνει, εκεί εντοπίστηκαν και τα μεγαλύτερα ύψη βροχής, σε αντίθεση με χαμηλότερες περιοχές όπου οι ποσότητες ήταν σημαντικά μικρότερες.

Νίκος Καντερές: Έπεσε πολύ μεγάλος όγκος νερού»

Ο κ. Καντερές στέκεται ιδιαίτερα στις ποσότητες νερού που δέχθηκαν οι ορεινές περιοχές. «Έπεσε πολύ μεγάλος όγκος νερού», σημειώνει. Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος, 300 χιλιοστά βροχής αντιστοιχούν σε περίπου 300 κυβικά μέτρα νερού ανά στρέμμα. Στα Ανώγεια, μάλιστα, οι καταγραφές ξεπέρασαν ακόμη και αυτό το επίπεδο, φτάνοντας πάνω από τα 360 χιλιοστά μέσα σε ένα 24ωρο.

Ο κ. Καντερές θεωρεί ότι η συγκεκριμένη κακοκαιρία θα πρέπει να μελετηθεί αναλυτικά και εκ των υστέρων, προκειμένου να αποτυπωθεί η εξέλιξη της ατμοσφαιρικής αστάθειας πάνω από την Κρήτη. Στο πλαίσιο αυτό αναφέρεται στη σημασία των ραδιοβολίσεων και της ανάλυσης του τεφιγράμματος, μέσω των οποίων αποτυπώνεται καθ’ ύψος η κατάσταση της ατμόσφαιρας και μπορεί να παρακολουθείται η εξέλιξη της αστάθειας. Κατά την εκτίμησή του, ενδεχομένως να συνέβαλε και το γεγονός ότι είχε προηγηθεί μεγάλο διάστημα χωρίς σημαντικές βροχοπτώσεις στην Κρήτη, παράμετρος που, όπως σημειώνει, θα πρέπει επίσης να εξεταστεί.

“Και τα λιγότερα μπορεί να κάνουν ξανά ζημιές”

Παρά τη σταδιακή εξασθένηση που αναμένει, ο κ. Καντερές εφιστά την προσοχή στο γεγονός ότι το έδαφος έχει ήδη δεχθεί τεράστιες ποσότητες νερού. «Κατά την εκτίμησή μου, τα φαινόμενα από εδώ και πέρα θα είναι λιγότερα σε ένταση και σε έκταση από αυτά που προηγήθηκαν τις προηγούμενες ημέρες», αναφέρει, προσθέτοντας όμως ότι η επιβάρυνση που έχει προηγηθεί αλλάζει τα δεδομένα: «Μπορεί να είναι λιγότερα, αλλά δεδομένου ότι τα εδάφη έχουν πλέον εμπλουτιστεί με νερό, και τα λιγότερα μπορεί να κάνουν ξανά ζημιές». Το κρίσιμο, όπως εξηγεί, είναι να δοθεί χρόνος ώστε να πραγματοποιηθεί σταδιακά η απορροή των μεγάλων ποσοτήτων νερού.

Ενισχύθηκε η Κρήτη με δυνάμεις της ΕΜΑΚ

Με το βλέμμα στραμμένο στη συνέχεια της κακοκαιρίας, έχει ενισχυθεί και η επιχειρησιακή παρουσία της Πυροσβεστικής στην Κρήτη. Με εντολή του αρχηγού του Πυροσβεστικού Σώματος μεταφέρθηκε ακτοπλοϊκώς από τον Πειραιά προς τα Χανιά ομάδα Ορμητικών Υδάτων της 6ης ΕΜΑΚ με λέμβους, προκειμένου να βρίσκεται σε ετοιμότητα για περιστατικά που ενδέχεται να προκύψουν από πλημμυρικά φαινόμενα.

Παράλληλα, στο νησί μεταφέρθηκαν ειδικό ερπυστριοφόρο όχημα και λέμβος της 1ης ΕΜΑΚ, ενώ στην Κρήτη μετέβη και ομάδα του Μηχανοκίνητου Ειδικού Τμήματος Πυροσβεστικών Επιχειρήσεων, εξοπλισμένη με αντλητικά συγκροτήματα. Η ενίσχυση των δυνάμεων έρχεται μετά τα σοβαρά προβλήματα που προκάλεσε το πρώτο κύμα και ενώ η Κρήτη παραμένει σε κατάσταση κινητοποίησης Red Code έως και την Κυριακή 4 Οκτωβρίου.

Πότε βελτιώνεται ο καιρός

Σύμφωνα με τον κ. Καντερέ, από το απόγευμα του Σαββάτου προς την Κυριακή η κατάσταση αρχίζει να βελτιώνεται, με τα φαινόμενα να γίνονται λιγότερα. Υπολείμματα της κακοκαιρίας ενδέχεται να επιμείνουν μέχρι το μεσημέρι της Δευτέρας, ωστόσο στη συνέχεια η εικόνα αλλάζει.

Στην υπόλοιπη χώρα, τοπικές βροχές ενδέχεται να σημειωθούν στις ανατολικές παράκτιες περιοχές έως την Εύβοια, καθώς και στα Δωδεκάνησα, κυρίως στα νότια. Το σημαντικότερο ζήτημα είναι οι ισχυροί βόρειοι άνεμοι, εντάσεως 8 έως 9 μποφόρ, που έχουν δημιουργήσει προβλήματα και στις ακτοπλοϊκές συγκοινωνίες. Οι βοριάδες θα διατηρηθούν και το Σάββατο, με σταδιακή εξασθένηση στη συνέχεια. Η θερμοκρασία παραμένει σε χαμηλά επίπεδα, με την Αθήνα περίπου στους 20 με 21 βαθμούς, πριν αρχίσει σταδιακά να ανεβαίνει.

Από τη Δευτέρα και μέχρι την επόμενη Παρασκευή, σύμφωνα με την εκτίμηση του κ. Καντερέ, ο καιρός θα είναι γενικά ήπιος, με αρκετές ώρες ηλιοφάνειας και χωρίς κάτι ιδιαίτερα αξιόλογο από πλευράς φαινομένων.

«Η πρόληψη έχει σημασία και ο καιρός δίνει τα μηνύματα, αρκεί να ξέρουμε να τα δούμε, να τα ερμηνεύσουμε, να τα μεταφέρουμε και να αποφασίσουν οι αρμόδιες Αρχές τι πρέπει να κάνουν», καταλήγει.