Γιώργος Μαζωνάκης: Πολύ μεγάλος και στις… μεγάλες οθόνες

Δεν είναι άγνωστο πεδίο για τους μεγάλους καλλιτέχνες του πενταγράμμου η συμμετοχή σε ταινίες και τηλεοπτικές σειρές· το δύσκολο δεν είναι να βρεθούν μπροστά στην κάμερα, αλλά να πείσουν ότι μπορούν να υπάρξουν μακριά από το μικρόφωνο και την οπτική επαφή με το κοινό που τους πετάει λουλούδια.

Μπορεί στην Ελλάδα να μην αποκτήσαμε έναν Φρανκ Σινάτρα ή μία Μπάρμπρα Στρέιζαντ, καλλιτέχνες που θριάμβευσαν με την ίδια δύναμη στη μουσική, στον κινηματογράφο και στην τηλεόραση, είχαμε όμως τραγουδιστές που δοκίμασαν ουσιαστικά τις δυνατότητές τους στην υποκριτική. 

Ο Τόλης Βοσκόπουλος για παράδειγμα συνέδεσε τη φωνή και την κινηματογραφική του παρουσία με μια ολόκληρη εποχή, ενώ αρκετές δεκαετίες αργότερα ο Σάκης Ρουβάς αναζήτησε έναν διαφορετικό ερμηνευτικό δρόμο μέσα από το «Alter Ego» και το «Chevalier». Σε αυτή τη διαδρομή των τραγουδιστών προς τη μεγάλη (και μικρότερη) οθόνη, ο Γιώργος Μαζωνάκης κατέχει μια μικρή αλλά ξεχωριστή θέση.

Οι τηλεοπτικές του συμμετοχές δεν συγκροτούν μια παράλληλη καριέρα ηθοποιού, αποτυπώνουν, όμως, την εξέλιξη μιας δημόσιας περσόνας που είχε μάθει να παίζει με την εικόνα της, να την αξιοποιεί με μέτρο και, όταν χρειαζόταν, να την υπονομεύει. 

Από το «Εμείς κι Εμείς» το 1996 και τους «Στάβλους της Εριέτας Ζαΐμη» μέχρι τα «Υπέροχα Πλάσματα» και το «Μίλα μου βρώμικα», ο Μαζωνάκης εμφανιζόταν άλλοτε ως ο αναγνωρίσιμος εαυτός του και άλλοτε ως ένας χαρακτήρας που κουβαλούσε κάτι από τη σκηνική του ταυτότητα. Δεν προσπαθούσε να εξαφανιστεί μέσα στον ρόλο αλλά χρησιμοποιούσε αυτό που ήδη γνώριζε το κοινό για εκείνον: την ιδιορρυθμία, το χιούμορ, τη λαϊκότητα και την αίσθηση ενός ανθρώπου που δεν χωρούσε εύκολα σε κατηγορίες. 

Ιδιαίτερα ευφυής υπήρξε η παρουσία του στα «Νούμερα» του Φοίβου Δεληβοριά, όπου η τηλεοπτική μυθοπλασία μετέτρεψε τον «Μαζώ» σε «Τζόρτζι Μάτζιο», έναν λαϊκό τραγουδιστή που ονειρευόταν να γίνει τζαζίστας, και όλοι εμείς στην ΕΡΤ είμαστε χαρούμενοι που αγκαλιάστηκε αυτή η προσπάθεια του από το κανάλι μας. Πίσω από το αστείο κρυβόταν μια ουσιαστική παρατήρηση για έναν καλλιτέχνη που ποτέ δεν έμοιαζε πλήρως συμφιλιωμένος με τις ταμπέλες που του απέδιδαν… καθώς ήταν και «παιδί της νύχτας», και «γέννημα θερμά δυτικής αττικής», με ή χωρίς φρου φρου, Gucci και αρώματα.

Η σημαντικότερη κινηματογραφική του εμφάνιση ήρθε το 2022, όταν η Εύη Καλογηροπούλου τον επέλεξε για τον πρωταγωνιστικό ρόλο στη μικρού μήκους ταινία «Στον Θρόνο του Ξέρξη». Η ταινία χρηματοδοτήθηκε και δημιουργήθηκε αποκλειστικά ως ανάθεση του Onassis Culture, με την εκτέλεση παραγωγής από τη Neda Film και τη μετέπειτα υποστήριξη του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου.

Μέσα σε ένα δυστοπικό ναυπηγείο στο Πέραμα, όπου η σωματική επαφή έχει απαγορευτεί και η ανθρώπινη επιθυμία επιβιώνει μέσα από παράξενες προσομοιώσεις, ο Μαζωνάκης υποδύεται τον Γιώργο, τον παλαιότερο εργάτη και υπεύθυνο του χώρου. Η σκηνοθέτρια δεν επιχείρησε να κρύψει το πρόσωπο που γνώριζε το κοινό, αλλά να αποσπάσει από αυτό κάτι διαφορετικό: Μια βαρύτητα, μια μελαγχολία και μια ακινησία που βρίσκονταν μακριά από την εκρηκτική παρουσία της πίστας.

Ο ελληνικός Τύπος στάθηκε στη «μεταμόρφωσή» του και στον αινιγματικό χαρακτήρα της παρουσίας του, ενώ η LiFO περιέγραψε την ταινία ως μια οργουελιανή εργασιακή καθημερινότητα, όπου το οπτικό υποτάσσει το συναίσθημα και ο καταπιεσμένος αισθησιασμός υπερβαίνει τα καθιερωμένα στερεότυπα της επιθυμίας. 

Στη διεθνή της πορεία η ταινία ξεπέρασε τις εβδομήντα φεστιβαλικές συμμετοχές και απέσπασε έξι βραβεία, μεταξύ αυτών ήταν το βραβείο Canal+ στην Εβδομάδα Κριτικής των Καννών, το Ειδικό Βραβείο της Επιτροπής στο Concorto της Ιταλίας και ειδική μνεία στο Διεθνές Φεστιβάλ του Δουβλίνου. Η διεθνής παρουσίασή της ανέδειξε κυρίως το φορτισμένο τοπίο της αποξένωσης και του καταπιεσμένου αισθησιασμού, μέσα στο οποίο η συγκρατημένη ερμηνεία του Μαζωνάκη λειτουργεί ως κέντρο βάρους. 

Τις τελευταίες ώρες, η αγάπη που εκφράζεται δημόσια από φίλους, συνεργάτες και συναδέλφους του επιβεβαιώνει πως πίσω από την έντονη εικόνα υπήρχε μια πραγματικά μασίφ προσωπικότητα. Ένας άνθρωπος με αντιφάσεις, γενναιοδωρία, χιούμορ και μια σχεδόν πεισματική ανάγκη να παραμένει αναγνωρίσιμος χωρίς να γίνεται προβλέψιμος. Ίσως αυτό να εξηγεί και γιατί οι λιγοστές εμφανίσεις του στη μυθοπλασία έμειναν στη μνήμη. 

Ο Γιώργος Μαζωνάκης, που είχα συναντήσει αλλά δεν γνώρισα σε βάθος, ήταν ευγενής και με πολύ ωραία χειραψία, κάτι που προσέχω και εκτιμώ βαθύτατα. Από τη μικρή του φιλμογραφία καταλαβαίνεις ότι δεν υποδυόταν απλώς έναν ρόλο αλλά έφερνε κάθε φορά μαζί του έναν ολόκληρο κόσμο από βιώματα, τον κόσμο ενός καλλιτέχνη που μπορούσε να είναι λαϊκός και εκκεντρικός, ευάλωτος και αδιαπραγμάτευτος, οικείος και ταυτόχρονα ανεξιχνίαστος… όλα