Η σημασία του τακτικού ελέγχου

Γράφει η Βασιλείου Αλεξάνδρα, Ωτορινιλαρυγγολόγος, Διευθύντρια Ακοολογικού Τμήματος Γ’ Παιδο-Ωτορινολαρυγγολογικής Κλινικής, Επιμελήτρια Ακοολογικού Α’ Κλινικής Ωτορινολαρυγγολογίας ΥΓΕΙΑ.

Είναι πράγματι η ακοή η πιο σημαντική από όλες τις αισθήσεις;

Ίσως η απάντηση να βρίσκεται στα λόγια της Helen Keller, της σπουδαίας Αμερικανίδας συγγραφέως και ακτιβίστριας, η οποία ήταν τυφλή και κωφή. Όταν τη ρώτησαν σχετικά, είχε πει χαρακτηριστικά ότι η τύφλωση μας απομονώνει από τα πράγματα, ενώ η κώφωση από τους ανθρώπους.
Και πράγματι, η ακοή είναι πολύ περισσότερα από την αντίληψη των ήχων. Είναι το μέσο με το οποίο επικοινωνούμε, μαθαίνουμε, αναπτύσσουμε τον λόγο και παραμένουμε συνδεδεμένοι με τους ανθρώπους γύρω μας.

Πόσο σημαντικό είναι να εντοπιστεί έγκαιρα η βαρηκοΐα στα παιδιά;

Η έγκαιρη διάγνωση είναι καθοριστικής σημασίας. Η ακοή αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη φυσιολογική ανάπτυξη της ομιλίας και της γλώσσας. Όταν η απώλεια ακοής δεν εντοπιστεί έγκαιρα, μπορεί να επηρεάσει την ανάπτυξη του λόγου, την επικοινωνία και τη μαθησιακή πορεία του παιδιού. Γι’ αυτό η έγκαιρη παρέμβαση, ήδη από τους πρώτους μήνες της ζωής, είναι τόσο σημαντική. Όσο νωρίτερα εντοπιστεί το πρόβλημα και αντιμετωπιστεί σωστά, τόσο καλύτερα μπορούμε να υποστηρίξουμε την ανάπτυξη του παιδιού.

Μπορούμε να ελέγξουμε την ακοή ενός μωρού αμέσως μετά τη γέννησή του;

Βεβαίως. Στο ΥΓΕΙΑ-ΜΗΤΕΡΑ διαθέτουμε σύγχρονο εξοπλισμό για τον έλεγχο της ακοής των νεογνών. Ο αρχικός έλεγχος είναι γρήγορος, ανώδυνος και αντικειμενικός και πραγματοποιείται με ειδικές μεθόδους, όπως οι ωτοακουστικές εκπομπές και τα αυτοματοποιημένα ακουστικά προκλητά δυναμικά. Έτσι, μπορούμε ήδη από τις πρώτες ημέρες της ζωής να εντοπίσουμε αν η ακοή του νεογνού είναι φυσιολογική ή αν χρειάζεται περαιτέρω ακοολογικό έλεγχο.

Τι γίνεται αν ο πρώτος έλεγχος δείξει κάποια ένδειξη προβλήματος;

Τότε προχωρούμε σε πιο λεπτομερή έλεγχο. Ανάλογα με την ηλικία του παιδιού, μπορεί να χρειαστεί η εξέταση να πραγματοποιηθεί κατά τη διάρκεια ύπνου, φυσικού ή φαρμακευτικά προκλημένου, ώστε να έχουμε αξιόπιστα αποτελέσματα. Με τη βοήθεια των προκλητών δυναμικών και της σύγχρονης μεθόδου ASSR μπορούμε να προσδιορίσουμε με μεγάλη ακρίβεια τον βαθμό και τον τύπο της βαρηκοΐας, αλλά και να εκτιμήσουμε ποιες συχνότητες της ακοής έχουν επηρεαστεί και σε ποιον βαθμό.

Και μετά τη διάγνωση; Ποια είναι η θεραπεία;

Η αντιμετώπιση είναι εξατομικευμένη και εξαρτάται από τον βαθμό και τον τύπο της βαρηκοΐας. Σε αρκετές περιπτώσεις χρησιμοποιούνται κατάλληλα ακουστικά βαρηκοΐας. Όταν η απώλεια ακοής είναι σοβαρή και τα ακουστικά δεν προσφέρουν το αναμενόμενο όφελος, το παιδί μπορεί να αξιολογηθεί για κοχλιακό εμφύτευμα. Στο Κέντρο Κοχλιακών Εμφυτευμάτων του ΥΓΕΙΑ-ΜΗΤΕΡΑ πραγματοποιείται ολοκληρωμένη αξιολόγηση και αντιμετώπιση των παιδιών που είναι υποψήφια για κοχλιακή εμφύτευση. Το Κέντρο είναι το πρώτο ιδιωτικό νοσοκομείο στην Αθήνα που έχει λάβει τη σχετική επίσημη πιστοποίηση από το Κεντρικό Συμβούλιο Υγείας (ΚΕΣΥ) και τον ΕΟΠΥΥ.

Αρκεί η τοποθέτηση ενός ακουστικού βαρηκοΐας ή ενός κοχλιακού εμφυτεύματος;

Όχι. Η αποκατάσταση της ακοής είναι μια διαδικασία που χρειάζεται συστηματική παρακολούθηση. Απαιτούνται τακτικοί έλεγχοι της ακοής και, όταν χρειάζεται, ρυθμίσεις στα ακουστικά βοηθήματα. Στο Ακουολογικό μας Κέντρο, εκτός από τις αντικειμενικές μετρήσεις της ακοής, πραγματοποιούμε και ειδικές εξετάσεις ελεύθερου πεδίου με ακουστικά βαρηκοΐας ή κοχλιακό εμφύτευμα, καθώς και εξετάσεις διάκρισης της ομιλίας. Με αυτόν τον τρόπο μπορούμε να αξιολογήσουμε όχι μόνο αν ο ασθενής «ακούει», αλλά και πόσο καλά κατανοεί την ομιλία στην καθημερινότητά του.

Και οι ενήλικες και οι ηλικιωμένοι χρειάζονται έλεγχο ακοής;

Φυσικά. Η βαρηκοΐα είναι ιδιαίτερα συχνή στις μεγαλύτερες ηλικίες και μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την επικοινωνία και την ποιότητα ζωής. Τα τελευταία χρόνια γνωρίζουμε επίσης όλο και περισσότερα για τη σχέση μεταξύ της απώλειας ακοής και της γνωστικής υγείας. Η μη αντιμετωπισμένη βαρηκοΐα έχει συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο γνωστικής έκπτωσης και άνοιας. Για τον λόγο αυτό, ο τακτικός έλεγχος της ακοής αποτελεί ένα σημαντικό κομμάτι της φροντίδας της υγείας μας καθώς μεγαλώνουμε.

Τι αλλάζει στη ζωή ενός ηλικιωμένου όταν αντιμετωπίσει τη βαρηκοΐα του;

Πολλές φορές αλλάζει πραγματικά η καθημερινότητά του.Η βελτίωση της ακοής μπορεί να σημαίνει ευκολότερη επικοινωνία με την οικογένεια και τους φίλους, μεγαλύτερη συμμετοχή στις συζητήσεις και περισσότερη αυτοπεποίθηση. Ο άνθρωπος που δυσκολευόταν να ακούσει μπορεί να ξαναβρεί τη χαρά της επικοινωνίας και να συμμετέχει πιο ενεργά στην κοινωνική του ζωή και να είναι ανεξάρτητος.

Γιατί τελικά η ακοή δεν είναι απλώς η ικανότητά μας να ακούμε ήχους.

Είναι η δυνατότητά μας να επικοινωνούμε, να μαθαίνουμε και να παραμένουμε κοντά στους ανθρώπους που αγαπάμε. Και γι’ αυτό αξίζει να τη φροντίζουμε — σε κάθε ηλικία.