Η αποτυχία των συνομιλιών ΗΠΑ – Ιράν στο Πακιστάν ψαλιδίζει τις ελπίδες για εξεύρεση διεξόδου στην κρίση

Ο τερματισμός των μαραθώνιων συνομιλιών στο Ισλαμαμπάντ μεταξύ των αντιπροσωπειών των ΗΠΑ και του Ιράν χωρίς συμφωνία σηματοδοτεί ένα σημαντικό πλήγμα στις ελπίδες που δημιουργήθηκαν για την εξεύρεση μιας διέξοδου από αυτήν την κρίση.

Παρά το γεγονός ότι ήταν οι υψηλότερου επιπέδου συνομιλίες μεταξύ Αμερικανών και Ιρανών αξιωματούχων από την ίδρυση της Ισλαμικής Δημοκρατίας το 1979, είναι δύσκολο να υποτιμήσει κανείς την περίπλοκη φύση των διαπραγματεύσεων.  

Πέρα από όσα ειπώθηκαν στην αίθουσα, ελέγχθηκαν και αναθεωρήθηκαν πλήθος τεχνικών εγγράφων. Όμως οι δύο πλευρές είχαν πολύ διαφορετική προσέγγιση, όχι μόνο ως προς την ουσία, αλλά και ως προς το ύφος: Ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς φαινόταν να επιδιώκει μια σχετικά γρήγορη λύση μετά την εφαρμογή της κατάπαυσης του πυρός διάρκειας δύο εβδομάδων, αλλά η Τεχεράνη συνήθως κινείται πολύ πιο αργά, διαπραγματευόμενη μακροπρόθεσμα.

Με τον Βανς να λέει ότι η Ουάσινγκτον έχει υποβάλει την «καλύτερη και τελική» προσφορά της, η μπάλα φαίνεται τώρα να έχει περάσει στο ιρανικό γήπεδο. Και αν πρόκειται να υπάρξουν περαιτέρω συνομιλίες, η Τεχεράνη θα πρέπει με κάποιο τρόπο να αλλάξει τη θέση της.

Το Ιράν πιστεύει ότι οι συνομιλίες απέτυχαν λόγω των «υπερβολικών» απαιτήσεων των ΗΠΑ και είναι σαφές και από τις δύο πλευρές ότι το πυρηνικό πρόγραμμα αποτελεί βασικό σημείο τριβής. Η Τεχεράνη επιμένει εδώ και χρόνια ότι δεν σκοπεύει να κατασκευάσει πυρηνικά όπλα και ότι επιθυμεί μόνο να εκμεταλλευτεί την πυρηνική ενέργεια για ειρηνικούς σκοπούς, όμως οι ενέργειες εμπλουτισμού ουρανίου που διεξήγαγε τα τελευταία χρόνια έχουν προκαλέσει μεγάλη ανησυχία στη Δύση και ήταν ο καταλύτης για την 12ήμερη σύγκρουση του περασμένου έτους με το Ισραήλ.

Αυτή τη στιγμή, το ισλαμικό καθεστώς εξακολουθεί να φαίνεται απρόθυμο να εγκαταλείψει το πρόγραμμα πυρηνικού εμπλουτισμού, όμως ο Λευκός Οίκος θέλει μια ακλόνητη δέσμευση ότι το Ιράν δεν θα κατασκευάσει πυρηνικά όπλα.

Καθώς βρίσκονταν σε εξέλιξη οι συνομιλίες, στα ιρανικά μέσα ενημέρωσης δημοσιεύθηκαν διάφορες δηλώσεις με αποδέκτη το εγχώριο κοινό, οι οποίες εξηγούσαν γιατί η Τεχεράνη είχε ξεκινήσει διπλωματικές συνομιλίες με τον ορκισμένο εχθρό της. Το υπουργείο Εξωτερικών της χώρας μάλιστα έφτασε στο σημείο να δηλώσει ότι η διπλωματία ήταν «η συνέχεια του ιερού τζιχάντ των υπερασπιστών της ιρανικής γης».

Από την άλλη πλευρά, η δύο εβδομάδων εκεχειρία επιτεύχθηκε με φόντο μια μαξιμαλιστική απειλή από τον πρόεδρο των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ να «εξαφανίσει έναν πολιτισμό» και να ανατινάξει τους σταθμούς παραγωγής ενέργειας και τις βασικές υποδομές του Ιράν. Το αν αυτή η απειλή θα επανέλθει στο προσκήνιο είναι πλέον ένα ουσιαστικό ερώτημα, αλλά όχι το μόνο.

Άλλα δύο θεμελιώδη ερωτήματα αιωρούνται: Πώς θα αντιδράσει το Ιράν στην αποχώρηση των ΗΠΑ; Και για πόσο ακόμη θα παραμένει η παγκόσμια οικονομία σε αδιέξοδο;

Πηγή: CNN