Νέα εποχή για τη Δικαστική Αστυνομία: Η εξομοίωση των αποδοχών με την ΕΛΑΣ

Σε μια νέα εποχή εισέρχεται η Δικαστική Αστυνομία –που έκανε την εμφάνισή της για πρώτη φορά στα δικαστήρια το 2024–, καθώς το νομοσχέδιο του υπουργείου Δικαιοσύνης με τίτλο «Μετάβαση της Δικαστικής Αστυνομίας στις δυνάμεις των Σωμάτων Ασφαλείας» προβλέπει σημαντικές αλλαγές στο μισθολογικό, βαθμολογικό, διοικητικό και επιχειρησιακό καθεστώς της Υπηρεσίας. Κεντρικό σημείο της μεταρρύθμισης αποτελεί η μισθολογική εξομοίωση του ένστολου προσωπικού με τα στελέχη της Ελληνικής Αστυνομίας, ενώ παράλληλα δρομολογείται η μετατροπή της Δικαστικής Αστυνομίας σε αυτοτελές, ένοπλο Σώμα Ασφαλείας, με δικό του αρχηγείο, ιεραρχία και διακριτή οργανωτική δομή. Σκοπός του υπουργείου Δικαιοσύνης είναι στο άμεσο μέλλον η φύλαξη των δικαστηρίων να αποτελεί αποκλειστικό καθήκον της Δικαστικής Αστυνομίας.

Δικαστική Αστυνομία: Προχωρά η μισθολογική εξομοίωση με τα Σώματα Ασφαλείας

Μία από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις που έρχονται με το σχέδιο νόμου, το οποίο παρουσιάστηκε στο Υπουργικό Συμβούλιο και σύντομα θα τεθεί σε δημόσια διαβούλευση, αποτελεί η μισθολογική εξομοίωση των δικαστικών αστυνομικών με τα Σώματα Ασφαλείας. Μέχρι σήμερα, οι ένστολοι δικαστικοί αστυνομικοί, παρά τον ιδιαίτερο χαρακτήρα των καθηκόντων τους και τις αυξημένες απαιτήσεις της υπηρεσίας τους, αμείβονταν με βάση το ενιαίο μισθολόγιο των δημοσίων υπαλλήλων και όχι με το ειδικό μισθολογικό καθεστώς που ισχύει για τα υπόλοιπα Σώματα Ασφαλείας.

Με τη νέα νομοθετική πρωτοβουλία προβλέπεται η ένταξή τους στις μισθολογικές ρυθμίσεις που εφαρμόζονται στα στελέχη των Σωμάτων Ασφαλείας, σύμφωνα με τον Ν. 5246/2025. Με τον τρόπο αυτόν επιχειρείται η αποκατάσταση της μισθολογικής αναντιστοιχίας και η αναγνώριση της πραγματικής φύσης της εργασίας τους.

Η αλλαγή έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι δικαστικοί αστυνομικοί αναλαμβάνουν καθήκοντα ασφάλειας, αστυνόμευσης και ανακριτικής υποστήριξης, τα οποία συνδέονται άμεσα με τη λειτουργία της Δικαιοσύνης και συνεπάγονται ειδικές ευθύνες και υποχρεώσεις.

Νέο βαθμολόγιο στη Δικαστική Αστυνομία

Η μισθολογική εναρμόνιση συνοδεύεται από τη δημιουργία ενός νέου βαθμολογικού συστήματος. Συγκεκριμένα, καθιερώνεται ιδιαίτερο βαθμολόγιο για το ένστολο προσωπικό, με βαθμούς αξιωματικών και υπαξιωματικών, καθώς και συγκεκριμένη ιεραρχική διάρθρωση. Παράλληλα, θεσπίζονται διαδικασίες αξιολόγησης και υπηρεσιακής εξέλιξης, ώστε η σταδιοδρομία των στελεχών να ακολουθεί σαφείς κανόνες και κριτήρια. Παράλληλα, υπάρχει πρόβλεψη για την αξιοποίηση των ακαδημαϊκών και επιστημονικών προσόντων κατά την υπηρεσιακή εξέλιξη. Στόχος είναι η διαμόρφωση ενός σύγχρονου συστήματος σταδιοδρομίας, στο οποίο η αξιολόγηση και τα προσόντα των στελεχών θα αποτελούν ουσιαστικά στοιχεία για την επαγγελματική τους πορεία. Καθορίζονται, επίσης, ειδικότερες προϋποθέσεις και προσόντα για την πρόσληψη τόσο του ένστολου όσο και του πολιτικού προσωπικού.

Η σύσταση αρχηγείου για τη Δικαστική Αστυνομία

Ακόμα μία βασική αλλαγή αφορά τη θεσμική αναβάθμιση της Υπηρεσίας. Η Δικαστική Αστυνομία παύει να λειτουργεί ως δημόσια πολιτική υπηρεσία και μετατρέπεται σε ιδιαίτερο ένοπλο Σώμα Ασφαλείας, το οποίο θα υπάγεται οργανικά στο υπουργείο Δικαιοσύνης. Στο πλαίσιο αυτό, προβλέπεται η σύσταση αρχηγείου Δικαστικής Αστυνομίας, το οποίο θα αποτελεί τον διοικητικό και επιχειρησιακό πυρήνα του νέου Σώματος. Θα καθορίζονται με σαφήνεια οι αρμοδιότητες του αρχηγού, του υπαρχηγού και των υπόλοιπων βαθμοφόρων που θα αναλαμβάνουν τη διοίκηση των επιμέρους υπηρεσιών.

Στις μεγάλες πόλεις προβλέπεται η ανάπτυξη υπηρεσιών με οργανωτική δομή αντίστοιχη Αστυνομικού Τμήματος, προκειμένου να υπάρχει ενιαίος επιχειρησιακός συντονισμός, καλύτερη κατανομή αρμοδιοτήτων και μεγαλύτερη διοικητική αυτοτέλεια. Κατά τη μεταβατική περίοδο, τη διοίκηση αναμένεται να αναλάβουν απόστρατοι αξιωματικοί της Ελληνικής Αστυνομίας, αξιοποιώντας την εμπειρία τους για την ομαλή εφαρμογή του νέου μοντέλου και την εκπαίδευση των στελεχών.

Το νομοσχέδιο εισάγει, επίσης, ειδικό πλαίσιο δικαιωμάτων και υποχρεώσεων για το ένστολο προσωπικό, αντίστοιχο με εκείνο που ισχύει στα υπόλοιπα Σώματα Ασφαλείας. Προβλέπονται ειδικοί κανόνες για την υπηρεσιακή κατάσταση, την εκτέλεση των καθηκόντων και την πειθαρχική αντιμετώπιση των στελεχών, προσαρμοσμένοι στην ιδιαίτερη αποστολή της Δικαστικής Αστυνομίας.

Παράλληλα, θεσμοθετείται η διαρκής εκπαίδευση και επιμόρφωση του προσωπικού μέσα από συνεργασίες με τις σχολές και τα εκπαιδευτικά τμήματα των υπόλοιπων Σωμάτων Ασφαλείας και των Ενόπλων Δυνάμεων, την Εθνική Σχολή Δικαστικών Λειτουργών και τα πανεπιστημιακά ιδρύματα.

Ο επιχειρησιακός ρόλος της Δικαστικής Αστυνομίας

Σημαντική αλλαγή αφορά και την ενίσχυση του επιχειρησιακού ρόλου της Δικαστικής Αστυνομίας. Στις αρμοδιότητές της περιλαμβάνεται η διασφάλιση της δημόσιας τάξης στους χώρους των δικαστικών και εισαγγελικών Αρχών, ο έλεγχος της ασφάλειας των δικαστικών μεγάρων, η διατήρηση της ευταξίας στις αίθουσες των ακροατηρίων, αλλά και η σύλληψη δραστών εγκλημάτων στους συγκεκριμένους χώρους.

Παράλληλα, η υπηρεσία διατηρεί και ενισχύει τον ανακριτικό της ρόλο, καθώς το προσωπικό της διενεργεί προκαταρκτικές εξετάσεις και προανακρίσεις κατόπιν παραγγελίας των εισαγγελικών, ανακριτικών και δικαστικών Αρχών. Οι ένστολοι ενεργούν ως γενικοί ανακριτικοί υπάλληλοι, ενώ το πολιτικό προσωπικό ως ειδικοί ανακριτικοί υπάλληλοι, σύμφωνα με τις προβλέψεις του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας.

Η πλήρης ανάληψη της ασφάλειας των δικαστικών μεγάρων από τη Δικαστική Αστυνομία αναμένεται, παράλληλα, να απελευθερώσει αστυνομικές δυνάμεις της ΕΛ.ΑΣ. που σήμερα διατίθενται για τη φύλαξη των δικαστικών σχηματισμών, ώστε να αξιοποιηθούν σε άλλες ανάγκες αστυνόμευσης. Επίσης, προβλέπεται η θεσμική κατοχύρωση της στενής συνεργασίας μεταξύ Δικαστικής Αστυνομίας και Ελληνικής Αστυνομίας, καθώς οι αρμοδιότητες των δύο υπηρεσιών συχνά διασταυρώνονται.

Δημοσιεύτηκε στα Παραπολιτικά