Νέοι κανόνες για greenwashing, ανθεκτικότητα και…

Από σήμερα, 27 Σεπτεμβρίου 2026, εφαρμόζονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση οι νέοι κανόνες που ενισχύουν την προστασία των καταναλωτών απέναντι στο greenwashing και στις πρακτικές πρόωρης απαξίωσης προϊόντων. Η αλλαγή αφορά άμεσα και την αγορά τεχνολογίας, όπου οι περιβαλλοντικοί ισχυρισμοί, η διάρκεια ζωής, η επισκευασιμότητα και η ενημέρωση για τις αναβαθμίσεις λογισμικού επηρεάζουν όλο και περισσότερο μια αγορά.

Η Οδηγία (ΕΕ) 2024/825 τροποποιεί δύο υφιστάμενα ευρωπαϊκά νομοθετήματα: την Οδηγία για τις αθέμιτες εμπορικές πρακτικές και την Οδηγία για τα δικαιώματα των καταναλωτών. Υιοθετήθηκε στις 28 Φεβρουαρίου 2024, ενώ τα κράτη-μέλη είχαν προθεσμία έως τις 27 Μαρτίου 2026 για να την ενσωματώσουν στο εθνικό τους δίκαιο. Η εφαρμογή των νέων διατάξεων αρχίζει σήμερα.

Τι αλλάζει στους «πράσινους» ισχυρισμούς

Στο επίκεντρο βρίσκονται γενικοί περιβαλλοντικοί χαρακτηρισμοί που δεν τεκμηριώνονται επαρκώς, παραπλανητικές σημάνσεις βιωσιμότητας και ισχυρισμοί που μπορούν να δημιουργήσουν λανθασμένη εικόνα για τις περιβαλλοντικές επιδόσεις ενός προϊόντος. Για κατασκευαστές, καταστήματα και ηλεκτρονικές πλατφόρμες αυτό σημαίνει ότι όροι όπως «πράσινο», «οικολογικό» ή «φιλικό προς το περιβάλλον» δεν μπορούν να χρησιμοποιούνται ως αόριστα διαφημιστικά συνθήματα χωρίς συγκεκριμένη και επαληθεύσιμη βάση.

Η τεχνολογική διάσταση είναι ιδιαίτερα σημαντική. Οι νέοι κανόνες καλύπτουν πρακτικές που σχετίζονται με την πρόωρη απαξίωση, ενώ προβλέπουν σαφέστερη ενημέρωση πριν από την αγορά για την ανθεκτικότητα και την επισκευασιμότητα αγαθών. Ενισχύεται επίσης η ενημέρωση των καταναλωτών για την περίοδο κατά την οποία ο κατασκευαστής δεσμεύεται να παρέχει ενημερώσεις λογισμικού, όταν η πληροφορία αυτή είναι διαθέσιμη στον έμπορο.

Περισσότερη διαφάνεια στο σημείο πώλησης

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναφέρει ότι οι καταναλωτές θα λαμβάνουν καλύτερη πληροφόρηση στο φυσικό ή ηλεκτρονικό σημείο πώλησης για τη διάρκεια ζωής, τη δυνατότητα επισκευής και τα δικαιώματα νόμιμης εγγύησης. Από την ίδια ημερομηνία εισάγεται επίσης εναρμονισμένη ευρωπαϊκή ειδοποίηση για τη νόμιμη εγγύηση και προαιρετική σήμανση για εμπορικές εγγυήσεις ανθεκτικότητας που πληρούν τις σχετικές προϋποθέσεις.

Για παλαιό απόθεμα, δηλαδή προϊόντα ή συσκευασίες που είχαν ήδη παραχθεί, παραγγελθεί ή τοποθετηθεί στα ράφια πριν από την έναρξη εφαρμογής, οι ευρωπαϊκές αρχές συνεργασίας για την προστασία των καταναλωτών έχουν συμφωνήσει κοινή, αναλογική προσέγγιση. Αναμένονται έγκαιρες διορθώσεις σε ηλεκτρονικούς ισχυρισμούς, διαφημιστικό υλικό και μελλοντικές συσκευασίες, χωρίς να θεωρείται αυτονόητη η ανάκληση ή καταστροφή αποθεμάτων.

Για τον αγοραστή κινητού, υπολογιστή, τηλεόρασης ή άλλης συνδεδεμένης συσκευής, το πρακτικό όφελος είναι περισσότερα συγκρίσιμα στοιχεία πριν από την επιλογή. Οι κανόνες δεν εγγυώνται από μόνοι τους μεγαλύτερη πραγματική διάρκεια ζωής, αλλά αυξάνουν το κόστος των ατεκμηρίωτων υποσχέσεων και δημιουργούν σαφέστερο πλαίσιο ελέγχου.

Η συνοδευτική εικόνα αποτελεί ενδεικτική εικονογράφηση AI και όχι πραγματική φωτογραφία ή ακριβή απεικόνιση προϊόντος.

Πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή – Sustainable consumption, EUR-Lex – Οδηγία (ΕΕ) 2024/825, Ευρωπαϊκή Επιτροπή – Sustainable consumption actions.