Οι New York Times για την «Οδύσσεια» του Νόλαν

Για τη Melissa Kirsch, αναλύτρια της New York Times, , η «Οδύσσεια» του Νόλαν είναι ένα ποιητικό δοκίμιο που κατέφτασε στα μισά του χρόνου. 

Με αφορμή το άνοιγμα της κινηματογραφικής «Οδύσσειας» του Κρίστοφερ Νόλαν, η Melissa Kirsch δημοσίευσε στην εφημερίδα The New York Times ένα προσωπικό, στοχαστικό κείμενο που ξεκινά από την αστρονομία και καταλήγει στον Όμηρο. Αντί να επικεντρωθεί στην ίδια την ταινία, χρησιμοποιεί την επικείμενη πρεμιέρα της ως αφορμή για να μιλήσει για τον χρόνο, τις αποστάσεις που διανύουμε στη ζωή και τη σημασία του να σταματάμε για λίγο, πριν συνεχίσουμε το ταξίδι μας. 

Στο κείμενό της, η Kirsch υπενθυμίζει ότι η παγκόσμια κοινότητα (και κατ’ επέκταση η Γη) βρίσκεται αυτή την περίοδο στο αφήλιο, το πιο μακρινό σημείο της τροχιάς της από τον Ήλιο, αλλά και ότι βρισκόμαστε ακριβώς στο μέσο του 2026. Από εκεί περνά στην ιστορία του Οδυσσέα, ενός ανθρώπου που χρειάστηκε δέκα ολόκληρα χρόνια για να επιστρέψει στην Ιθάκη, μετατρέποντας το ομηρικό έπος σε μια μεταφορά για τη δική μας πορεία μέσα στον χρόνο.

«Αυτή την Παρασκευή (σ.σ. στην Αμερική η ταινία ανοίγει μια μέρα μετά από την Ελλάδα) κάνει πρεμιέρα η κινηματογραφική εκδοχή της «Οδύσσειας» από τον Κρίστοφερ Νόλαν. Ο Οδυσσέας δεν είναι άνθρωπος που μένει ακίνητος στη μέση μιας αδυσώπητης θάλασσας, όμως όταν κινδυνεύει να πνιγεί, οι θεοί έρχονται να τον βοηθήσουν. (…) Χρειάζονται δέκα χρόνια για να επιστρέψει από τον πόλεμο στην πατρίδα του. Δέκα αφήλια, δέκα καλοκαίρια, δέκα σημεία στη μέση της διαδρομής, από όπου μπορεί να κοιτάζει τόσο μπροστά όσο και πίσω».

Η αρθρογράφος σημειώνει πως, όταν συνειδητοποιούμε ότι έχουμε φτάσει στο μέσο της χρονιάς, είναι σχεδόν αδύνατο να μην κάνουμε έναν προσωπικό απολογισμό. Αναρωτιόμαστε αν όλα εξελίσσονται σύμφωνα «με το σχέδιο», τι έχουμε ήδη πετύχει και τι απομένει ακόμη. Ωστόσο, προτείνει μια διαφορετική προσέγγιση: να επιτρέψουμε στον εαυτό μας μια μικρή παύση, χωρίς ενοχές και χωρίς την ανάγκη συνεχούς αξιολόγησης.

Κλείνοντας, χρησιμοποιεί μια ακόμη εικόνα από τη θάλασσα, αυτή του λεγόμενου «slack water», της σύντομης στιγμής όπου τα θαλάσσια ρεύματα σταματούν πριν αλλάξουν κατεύθυνση.

«Αν ο ωκεανός μπορεί, έστω και για μια στιγμή, να σταματήσει τη διαρκή του κίνηση, τότε μοιάζει απολύτως πιθανό ότι μπορούμε να κάνουμε κι εμείς το ίδιο.»

Το άρθρο της Melissa Kirsch δεν αποτελεί κριτική της νέας ταινίας του Κρίστοφερ Νόλαν, αλλά μια λογοτεχνική υπενθύμιση ότι κάθε μεγάλο ταξίδι, είτε του Οδυσσέα είτε το δικό μας, έχει στιγμές όπου αξίζει να σταματήσουμε, να κοιτάξουμε πόσο δρόμο έχουμε διανύσει και να πάρουμε μια ανάσα πριν συνεχίσουμε προς τον επόμενο προορισμό.

Η πρεμιέρα της ταινίας: