“Τέλος” στις δικαστικές διαμάχες: Διαζύγια, διατροφή και κληρονομιές θα λύνονται μακριά από τα δικαστήρια

Μία διαφορετική κουλτούρα στην επίλυση των διαφορών επιχειρεί να εισάγει ο νέος Κώδικας Εναλλακτικής Επίλυσης Διαφορών, ο οποίος ψηφίστηκε από τη Βουλή στις 15 Οκτωβρίου. Στόχος είναι η ενίσχυση της συνεννόησης και της εξωδικαστικής διευθέτησης των αντιδικιών, ώστε πολίτες και επιχειρήσεις να έχουν περισσότερες δυνατότητες επίλυσης των διαφορών τους χωρίς μακροχρόνιες δικαστικές διαδικασίες.

Νέος Κώδικας Εναλλακτικής Επίλυσης Διαφορών: Τι αλλάζει 

Με τις νέες διατάξεις διαμορφώνεται ενιαίο πλαίσιο για τη διαμεσολάβηση, τη διαιτησία και τη δικαστική μεσολάβηση, ενώ εισάγονται ειδικές ρυθμίσεις για την οικογενειακή, τη σχολική και την πανεπιστημιακή διαμεσολάβηση. Παράλληλα, τροποποιούνται οι προϋποθέσεις της υποχρεωτικής προδικαστικής διαδικασίας, οι οικονομικές επιβαρύνσεις και ορισμένοι κανόνες για τους διαμεσολαβητές.

• Διαζύγιο: Έμφαση δίνεται, με τις νέες διατάξεις, στην οικογενειακή διαμεσολάβηση με στόχο την ειρηνική επίλυση διαφορών που προκύπτουν από τη διάσταση ή το διαζύγιο. Ζητήματα όπως η γονική μέριμνα, η επικοινωνία με τα παιδιά, η διατροφή και άλλες οικογενειακές ή περιουσιακές διαφορές μπορούν, όπου επιτρέπεται από τον νόμο, να αντιμετωπίζονται μέσω διαλόγου με τη συνδρομή διαμεσολαβητή. Στα άρθρα 92 έως 96 προβλέπονται ειδικότεροι κανόνες για την οικογενειακή διαμεσολάβηση, ενώ ιδιαίτερη σημασία έχει η πρόβλεψη για τη «Φωνή του Παιδιού», μέσω ειδικής ατομικής συνεδρίας με ανήλικο, υπό τις προϋποθέσεις του νόμου. Παράλληλα, ρυθμίζονται ζητήματα που αφορούν τη συμφωνία των μερών και τις συνέπειες της μη τήρησής της. Η διαμεσολάβηση δεν καταργεί τη δικαστική προστασία ούτε καθιστά υποχρεωτικό τον συμβιβασμό σε κάθε οικογενειακή διαφορά.

• Διανομή περιουσίας: Αντίστοιχα, στις κληρονομικές και περιουσιακές αντιδικίες μπορεί να αξιοποιείται για την αναζήτηση συμφωνίας, όπως σε διαφωνίες μεταξύ συγκληρονόμων για ακίνητα ή τη διανομή περιουσίας, εφόσον η συγκεκριμένη διαφορά είναι δεκτική διαμεσολάβησης. Σημαντικές αλλαγές επέρχονται στο πεδίο της υποχρεωτικής προδικαστικής διαδικασίας. Οι εργατικές διαφορές εξαιρούνται από το συγκεκριμένο πλαίσιο, ενώ οι διαφορές από ζημιές αυτοκινήτων υπάγονται σε αυτό μόνο όταν η αξία του αντικειμένου τους υπερβαίνει τις 60.000 ευρώ. Για διαφορές της τακτικής διαδικασίας που υπάγονται στην καθ’ ύλην αρμοδιότητα του Μονομελούς Πρωτοδικείου, το χρηματικό όριο αυξάνεται από τις 10.000 στις 20.000 ευρώ. Επιπλέον, διευκρινίζεται ότι η κοινοποίηση της πρόσκλησης και η εισαγωγική συνεδρία διαμεσολάβησης ή δικαστικής μεσολάβησης αναστέλλουν την παραγραφή των αξιώσεων και τις αποσβεστικές προθεσμίες άσκησης δικαιωμάτων.

Πότε δεν ισχύει το Αυτόφωρο για εκπαιδευτικούς και υπαλλήλους του ΔΕΔΔΗΕ – Τροποποίηση κανόνων και κατάργηση οικονομικών επιβαρύνσεων

• Παράβολο: Στο οικονομικό σκέλος, καταργείται το παράβολο των 50 ευρώ υπέρ του Δημοσίου για την κατάθεση του πρακτικού διαμεσολάβησης, ενώ αφαιρείται και η υποχρέωση έκδοσης γραμματίου προκαταβολής εισφορών για τον νομικό παραστάτη στην εισαγωγική συνεδρία διαμεσολάβησης και δικαστικής μεσολάβησης. Επιπλέον, ο διαμεσολαβητής μπορεί να υποβάλει πρόταση επίλυσης μόνο εφόσον όλα τα μέρη το ζητήσουν από κοινού και εγγράφως. Η πρόταση δεν είναι δεσμευτική. Αντίστοιχη ρύθμιση προβλέπεται για τον δικαστή-μεσολαβητή. Παράλληλα, αφαιρείται η πρόβλεψη που συνέδεε την παράβαση ρήτρας διαμεσολάβησης με το απαράδεκτο άσκησης ενδίκου βοηθήματος.

• Συγκρούσεις μαθητών: Στα άρθρα 102 έως 111 θεσμοθετείται ειδικό πλαίσιο σχολικής διαμεσολάβησης, με στόχο την πρόληψη και τη συναινετική αντιμετώπιση συγκρούσεων μεταξύ μαθητών. Η διαδικασία αφορά τις τάξεις Δ΄, Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού, καθώς και το σύνολο των μαθητών της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης. Σε κάθε σχολείο μπορεί να συγκροτείται ομάδα τουλάχιστον δύο μαθητών-διαμεσολαβητών, υπό την εποπτεία εκπαιδευτικού-συντονιστή. Η συμμετοχή είναι εθελοντική, η διαδικασία εμπιστευτική και οι μαθητές εκπαιδεύονται για τουλάχιστον 20 ώρες. Η σχολική διαμεσολάβηση μπορεί να αφορά συγκρούσεις χαμηλής ή μέσης έντασης, ακόμη και όταν αυτές εκδηλώνονται σε ψηφιακό περιβάλλον, εφόσον επηρεάζουν τις σχέσεις των μαθητών. Εξαιρούνται περιστατικά που εμπίπτουν στις ειδικές διατάξεις για την ενδοσχολική βία και τον εκφοβισμό, καθώς και οι σχολικές μονάδες ειδικής αγωγής. Η διαδικασία δεν υποκαθιστά άλλα αναγκαία παιδαγωγικά μέτρα. Εφόσον τα μέρη συμφωνήσουν, μπορούν να συντάξουν έγγραφο συμφωνίας, το οποίο δεν είναι εκτελεστό και δεν παράγει δεδικασμένο.

• Πανεπιστήμιο: Στα άρθρα 112 έως 119 προβλέπεται αντίστοιχο πλαίσιο για τα πανεπιστήμια. Τα ΑΕΙ μπορούν να οργανώνουν προγράμματα διαμεσολάβησης για διαφορές μεταξύ φοιτητών, όπως παρεξηγήσεις και προβλήματα επικοινωνίας. Η εκπαίδευση των φοιτητώνδιαμεσολαβητών έχει ελάχιστη διάρκεια 20 ωρών, ενώ προβλέπεται ετήσια επιμόρφωση τουλάχιστον τεσσάρων ωρών. Κάθε σχολή ή τμήμα που εφαρμόζει το πρόγραμμα ορίζει συντονιστή από το Διδακτικό Ερευνητικό Προσωπικό. Τα πανεπιστήμια μπορούν επίσης να ιδρύουν γραφεία ή μονάδες διαμεσολάβησης. Δεν υπάγονται στη διαδικασία περιστατικά βίας, παρενόχλησης ή εκφοβισμού, ζητήματα βαθμολόγησης και πειθαρχικά παραπτώματα. Η συμμετοχή είναι εθελοντική και η μη επίτευξη συμφωνίας δεν επιφέρει ακαδημαϊκές ή πειθαρχικές συνέπειες.

• Θεσμικές διαιτησίες: Ο νέος Κώδικας προβλέπει ρητά τη δυνατότητα των Δικηγορικών Συλλόγων να οργανώνουν θεσμικές διαιτησίες. Η Κεντρική Επιτροπή Διαμεσολάβησης αυξάνεται από εννέα σε έντεκα μέλη, με τη συμμετοχή εκπροσώπου της Ολομέλειας των Δικηγορικών Συλλόγων και καθηγητή Νομικής ΑΕΙ. Παράλληλα, τροποποιούνται οι κανόνες για τις βαθμίδες πιστοποίησης των διαμεσολαβητών και τα προσόντα των εκπαιδευτών τους.

• Εξαιρέσεις: Στις λοιπές διατάξεις, το άρθρο 208 προβλέπει εξαίρεση των αρμόδιων υπαλλήλων του ΔΕΔΔΗΕ από την αυτόφωρη διαδικασία για πράξεις ή παραλείψεις κατά την άσκηση των καθηκόντων τους, όταν οι ενδείξεις εμπρησμού συνδέονται με τη λειτουργία του δικτύου ηλεκτροδότησης. Το άρθρο 209 εισάγει αντίστοιχη ρύθμιση για εκπαιδευτικούς Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, όταν η μήνυση ή έγκληση αφορά πράξη στο πλαίσιο των καθηκόντων τους. Και στις δύο περιπτώσεις, ο εισαγγελέας μπορεί να διατάξει διαφορετικά για εξαιρετικούς και ειδικά αιτιολογημένους λόγους.

• Απάτες σε ευάλωτους: Την ίδια στιγμή, ψηφίστηκε επίσης η διάταξη για την αυστηροποίηση των διατάξεων για την απάτη μέσω τηλεφώνου και ηλεκτρονικού υπολογιστή όταν οι δράστες δεν περιορίζονται σε μια μεμονωμένη πράξη παραπλάνησης, αλλά οργανώνονται, δρουν κατ’ επάγγελμα και στοχεύουν πρόσωπα που μπορούν ευκολότερα να εξαπατηθούν, κυρίως λόγω ηλικίας ή διανοητικής κατάστασης. Παράλληλα, αυστηρότερη ποινική αντιμετώπιση προβλέπεται όταν οι δράστες χρησιμοποιούν ως μέσο για την επίτευξη του σκοπού τους τον φόβο, την ταραχή ή την ανασφάλεια του θύματος

Δημοσιεύθηκε στην Απογευματινή