Τουρκία: Κοινή ευρωπαϊκή παρέμβαση για τις προφυλακίσεις δημάρχων και την απομάκρυνση αιρετών

Την έντονη ανησυχία τους για τις παρατεταμένες προφυλακίσεις εκλεγμένων εκπροσώπων της τοπικής αυτοδιοίκησης στην Τουρκία εκφράζουν, με κοινή δήλωσή τους, εκπρόσωποι του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών και του Συμβουλίου της Ευρώπης.

Ανταπόκριση – Βρυξέλλες

Καταγγέλλουν ότι, κατά την πρόσφατη επίσκεψή τους στη χώρα, δεν τους επιτράπηκε να συναντήσουν κρατούμενους αιρετούς και ζητούν διάλογο με τις τουρκικές Αρχές για τις προφυλακίσεις και τον τερματισμό της πρακτικής διορισμού επιτρόπων στη θέση εκλεγμένων εκπροσώπων.

Η παρέμβαση δημοσιοποιείται μία ημέρα μετά την ετήσια έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Τουρκία, η οποία παρουσιάστηκε στις 4 Νοεμβρίου, στο πλαίσιο του πακέτου διεύρυνσης του 2026 και της αξιολόγησης της προόδου των υποψήφιων προς ένταξη χωρών.

Η κοινή αντιπροσωπεία επισκέφθηκε την Τουρκία από τις 2 έως τις 4 Νοεμβρίου. Στη δήλωση που διατύπωσαν με την ολοκλήρωση της επίσκεψης, τα μέλη της εκφράζουν τη βαθιά λύπη τους για την άρνηση πρόσβασης σε αιρετούς που βρίσκονται υπό παρατεταμένη προσωρινή κράτηση, καθώς και για το γεγονός ότι δεν πραγματοποιήθηκε συνάντηση με τον υφυπουργό Εσωτερικών.

Τη δήλωση υπογράφουν οι Μαρκ Κουλς και Μπράιονι Ράντκιν, συνεισηγητές για την τοπική δημοκρατία στην Τουρκία του Κογκρέσου Τοπικών και Περιφερειακών Αρχών του Συμβουλίου της Ευρώπης, η Γελένα Ντρένιανιν, πρόεδρος της Ομάδας Εργασίας για την Τουρκία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών, και ο Νάτσο Σάντσεθ Αμόρ, μόνιμος εισηγητής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την Τουρκία.

Παρουσία στη δικαστική ακρόαση του Ιμάμογλου

Οι τέσσερις εκπρόσωποι υπογραμμίζουν ότι η απευθείας επικοινωνία με δημοκρατικά εκλεγμένους αιρετούς, περιλαμβανομένων όσων στερούνται την ελευθερία τους, είναι απαραίτητη για το έργο των ευρωπαϊκών θεσμών και για μια τεκμηριωμένη αποτίμηση της κατάστασης της τοπικής δημοκρατίας στην Τουρκία.

Ιδιαίτερη αναφορά κάνουν στον πρώην δήμαρχο Σμύρνης και πρώην αντιπρόεδρο του Κογκρέσου, Τουντς Σογιέρ, στον δήμαρχο Μπουγιουκτσεκμετζέ και μέλος του Κογκρέσου, Χασάν Ακγκιούν, στη δήμαρχο Ουσκουντάρ και αντιπρόεδρο του Κογκρέσου, Σινέμ Ντεντετάς, καθώς και στον δήμαρχο Κωνσταντινούπολης και πρόεδρο της Ένωσης Δήμων της Τουρκίας, Εκρέμ Ιμάμογλου. Τονίζουν ότι είναι κρίσιμο να διατηρούν άμεση επαφή με συναδέλφους τους που βρίσκονται στη φυλακή ή σε κατ’ οίκον περιορισμό.

Η αντιπροσωπεία παρακολούθησε αυτοπροσώπως τη δικαστική ακρόαση του Ιμάμογλου την Τρίτη 3 Νοεμβρίου. Στην ανακοίνωση επισημαίνεται ότι ο δήμαρχος Κωνσταντινούπολης αποτελεί μακροχρόνιο συνομιλητή των ευρωπαϊκών θεσμών και έχει τιμηθεί με το Βραβείο «Δήμαρχος Πάβελ Ανταμόβιτς» για το 2025.

Κατά την επίσκεψη πραγματοποιήθηκε και συνάντηση με τον ασκούντα καθήκοντα δημάρχου του Μητροπολιτικού Δήμου Κωνσταντινούπολης, Νουρί Ασλάν. Η συζήτηση επικεντρώθηκε στην ενίσχυση της τοπικής δημοκρατίας και της αυτοδιοίκησης, ενώ οι εκπρόσωποι αναγνώρισαν τον ρόλο του στη διασφάλιση της συνέχειας των δημοτικών υπηρεσιών.

Αίτημα για τερματισμό του διορισμού επιτρόπων

Οι υπογράφοντες ζητούν την ταχεία επανέναρξη εποικοδομητικού διαλόγου με τις τουρκικές Aρχές, προκειμένου να επανεξεταστεί το ζήτημα της παρατεταμένης προφυλάκισης αιρετών και στελεχών των διοικήσεών τους. Παράλληλα, θέτουν το αίτημα να τερματιστεί η πρακτική διορισμού επιτρόπων στις περιπτώσεις όπου εκλεγμένοι εκπρόσωποι εμποδίζονται να ασκήσουν την εντολή τους.

«Παραμένουμε βαθιά ανήσυχοι για την κατάσταση των τοπικών αιρετών εκπροσώπων που εμποδίζονται να ασκήσουν την εντολή την οποία τους ανέθεσε ο τουρκικός λαός μέσω δημοκρατικών εκλογών», αναφέρουν χαρακτηριστικά.

Υπενθυμίζουν, επίσης, την ανοιχτή επιστολή που είχαν απευθύνει στις 27 Απριλίου 2026 στον υπουργό Εσωτερικών της Τουρκίας για την κατάσταση της τοπικής δημοκρατίας. Όπως τονίζουν, η Τουρκία, ως ένα από τα παλαιότερα κράτη-μέλη του Συμβουλίου της Ευρώπης και ως υποψήφια προς ένταξη στην ΕΕ, παραμένει σημαντικός εταίρος για την κοινή δέσμευση στη δημοκρατία, τη δικαιοσύνη και τα ανθρώπινα δικαιώματα.

Στο επίκεντρο και τα δικαιώματα των ΛΟΑΤΚΙ+

Η κοινή δήλωση περιλαμβάνει ανησυχίες και για τις πρόσφατες εξελίξεις που επηρεάζουν τα δικαιώματα των ΛΟΑΤΚΙ+ προσώπων. Τα μέλη της αντιπροσωπείας συναντήθηκαν με εκπροσώπους οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών που δραστηριοποιούνται στην προστασία των θεμελιωδών δικαιωμάτων και ελευθεριών τους.

Υπενθυμίζουν πως η ελευθερία της έκφρασης και οι ελευθερίες του συνέρχεσθαι και του συνεταιρίζεσθαι προστατεύονται από τα άρθρα 10 και 11 της Ευρωπαϊκής Σύμβασης Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, ανεξαρτήτως σεξουαλικού προσανατολισμού ή ταυτότητας φύλου. Υπογραμμίζουν ότι όσοι ασκούν ειρηνικά τις θεμελιώδεις ελευθερίες τους δεν πρέπει να αντιμετωπίζουν εκφοβισμό, διακρίσεις ή ποινικοποίηση.

Οι εκπρόσωποι των τριών θεσμών δηλώνουν έτοιμοι να αναλάβουν από κοινού διάλογο με τις τουρκικές Aρχές, «σε εποικοδομητικό και ανοιχτό πνεύμα», με γνώμονα τις αρχές της δημοκρατικής διακυβέρνησης, του κράτους δικαίου και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.