Δώρο ο ΕΝΦΙΑ και τα πρόστιμα για …καθυστερημένες τροποποιήσεις στο Ε9 από το 2014 έως το 2026

Σε διορθώσεις λαθών και παραλείψεων, στην περιουσιακή τους εικόνα στοΕ9 από το 2014 και μετά, χωρίς μάλιστα να πληρώσουν αναδρομικό ΕΝΦΙΑ και πρόστιμα, θα μπορούν να προχωρήσουν οι ιδιοκτήτες ακινήτων, προκειμένου να αποτυπωθεί ορθά η περιουσία τους στο Μητρώο Ιδιοκτησίας και Διαχείρισης Ακινήτων (ΜΙΔΑ), που πρόκειται να ενεργοποιηθεί τον προσεχή Δεκέμβριο.

Όπως προβλέπεται στο άρθρο 51 του νομοσχεδίου του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών (ΥΠΕΘΟΟ) με τα μέτρα της ΔΕΘ το οποίο κατατέθηκε στη Βουλή, όταν λειτουργήσει το ΜΙΔΑ, οι φορολογούμενοι θα μπορούν να μπαίνουν στη νέα ψηφιακή πλατφόρμα να βλέπουν πώς αποτυπώνεται η ακίνητη περιουσία τους και εφόσον διαπιστώνουν λάθη ή παραλείψεις να προχωρούν σε διορθώσεις χωρίς να βρίσκονται αντιμέτωποι με πρόσθετες φορολογικές επιβαρύνσεις για τα προηγούμενα χρόνια.

Με τη ρύθμιση η οποία αφορά τις δηλώσεις στοιχείων ακινήτων για τα έτη 2014 έως και 2026 οι φορολογούμενοι αποκτούν τη δυνατότητα να υποβάλουν αρχικές ή τροποποιητικές δηλώσεις Ε9 με τα πραγματικά στοιχεία των ακινήτων τους χωρίς να επιβαρυνθούν με τον επιπλέον ΕΝΦΙΑ που θα προέκυπτε από τις αλλαγές για κάθε έτος καθώς και με τους σχετικούς τόκους και τα πρόστιμα που συνοδεύουν την εκπρόθεσμη πληρωμής του φόρου και τις εκπρόθεσμες δηλώσεις.

Προφανώς, ακόμη κι’ αν η διόρθωση των στοιχείων των ακινήτων στο Ε9 οδηγεί σε αύξηση του ΕΝΦΙΑ προηγούμενων ετών οι φορολογούμενοι θα γλιτώσουν από την πληρωμή του έξτρα φόρου.

Για παράδειγμα, εάν ένα ακίνητο εμφανίζεται στο Ε9 με μικρότερη επιφάνεια από την πραγματική ή με λανθασμένη καταχώριση των εμπράγματων δικαιωμάτων (πλήρης κυριότητα, επικαρπία ή ψιλή κυριότητα), ο ιδιοκτήτης θα μπορεί να διορθώσει τα στοιχεία χωρίς να επιβαρυνθεί με τον πρόσθετο ΕΝΦΙΑ προηγούμενων ετών, τόκους και πρόστιμα.

Η παρέμβαση αποκτά ιδιαίτερη σημασία για όσους έχουν δηλώσει λανθασμένα τετραγωνικά μέτρα, επιφάνειες, εμπράγματα δικαιώματα ή άλλα στοιχεία, με αποτέλεσμα να εμφανίζεται μικρότερη φορολογητέα περιουσία από την πραγματική.

Η προθεσμία

Σύμφωνα με τη διάταξη, οι φορολογούμενοι θα έχουν περιθώριο έως το τέλος του τέταρτου μήνα από την έναρξη της παραγωγικής λειτουργίας του ΜΙΔΑ για να προχωρήσουν στις διορθώσεις.

Εφόσον το Μητρώο ενεργοποιηθεί τον Δεκέμβριο η προθεσμία θα λήξει στο τέλος Απριλίου 2027.

Ωστόσο, το τελικό χρονοδιάγραμμα θα εξαρτηθεί από την πραγματική ημερομηνία έναρξης λειτουργίας της πλατφόρμας.

Παράλληλα, παρέχεται η δυνατότητα παράτασης της προθεσμίας με απόφαση του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, ύστερα από εισήγηση του διοικητή της ΑΑΔΕ. Όχι επιστροφή χρημάτων

Όπως διευκρινίζεται στην αιτιολογική έκθεση η διάταξη αφορά τις χρεωστικές δηλώσεις, δηλαδή εκείνες από τις οποίες προκύπτει πρόσθετος φόρος.

Αντίθετα, για τις δηλώσεις που οδηγούν σε μείωση του ΕΝΦΙΑ ή σε επιστροφή φόρου εξακολουθούν να εφαρμόζονται οι γενικές διατάξεις της φορολογικής νομοθεσίας. Αυτό σημαίνει ότι οι ιδιοκτήτες που έχουν πληρώσει μεγαλύτερο ΕΝΦΙΑ εξαιτίας λαθών στο Ε9 δεν αποκτούν αυτομάτως δικαίωμα επιστροφής χρημάτων για όλα τα προηγούμενα χρόνια. Για τις περιπτώσεις αυτές εξακολουθούν να ισχύουν οι κανόνες παραγραφής και οι προβλεπόμενες διαδικασίες επιστροφής φόρου.

Έλεγχος

Με την ενεργοποίηση του ΜΙΔΑ οι ιδιοκτήτες θα έχουν τη δυνατότητα να ελέγξουν την εικόνα της ακίνητης περιουσίας τους.

Στη νέα πλατφόρμα θα αποτυπώνονται στοιχεία που αφορούν την ταυτότητα, την επιφάνεια και τα δικαιώματα επί των ακινήτων.

Οι φορολογούμενοι θα κληθούν:

Να ελέγξουν και να επιβεβαιώσουν την ορθότητα των πληροφοριών που εμφανίζονται στην πλατφόρμα του ΜΙΔΑ.

Να δηλώσουν τη χρήση κάθε ακινήτου εάν δηλαδή είναι ιδιοκατοικούμενο, μισθωμένο, δωρεάν παραχωρούμενο και:

Όπου εντοπίζονται αποκλίσεις να προχωρήσουν στις αναγκαίες διορθώσεις. Για παράδειγμα, εάν ένα ακίνητο εμφανίζεται στο Ε9 με μικρότερη επιφάνεια από την πραγματική ή με λανθασμένα στοιχεία ως προς τα εμπράγματα δικαιώματα (πλήρη κυριότητα, επικαρπία, ψιλή κυριότητα) ο ιδιοκτήτης θα μπορεί να διορθώσει την περιουσιακή του εικόνα χωρίς πρόσθετο ΕΝΦΙΑ προηγούμενων ετών και πρόστιμα.

Στόχος της ρύθμισης είναι η ορθή αποτύπωση της πραγματικής εικόνας της ακίνητης περιουσίας που διαθέτει κάθε φορολογούμενος στο ΜΙΔΑ.

Οι δυσκολίες

Αξίζει να αναφερθεί ότι η βασικότερη δυσκολία στην ομαλή λειτουργία του ΜΙΔΑ, η οποία είναι και η κύρια αιτία για τις συνεχείς αναβολές της έναρξης λειτουργίας του, αφορά στην αντιστοίχιση των ακινήτων μεταξύ των διαφορετικών ηλεκτρονικών μητρώων.

Στην Εφορία κάθε ακίνητο αναγνωρίζεται μέσω του Αριθμού Ταυτότητας Ακινήτου (ΑΤΑΚ), ενώ στο Κτηματολόγιο χρησιμοποιείται ο Κωδικός Αριθμός Εθνικού Κτηματολογίου (ΚΑΕΚ).

Η αυτόματη σύνδεση των δύο συστημάτων δεν είναι πάντοτε εφικτή, καθώς υπάρχουν σημαντικές αποκλίσεις στα καταχωρισμένα στοιχεία.

Σε αρκετές περιπτώσεις εμφανίζονται διαφορετικά τετραγωνικά μέτρα, ελλιπή στοιχεία ιδιοκτησίας, λανθασμένα ποσοστά συνιδιοκτησίας ή εκκρεμότητες που αφορούν κληρονομιές και μεταβιβάσεις.

Ακόμη πιο σύνθετη είναι η κατάσταση στα αγροτεμάχια, όπου υπάρχουν προβλήματα με αναδασμούς, αμφισβητούμενα ιδιοκτησιακά δικαιώματα και περιοχές στις οποίες δεν έχει ολοκληρωθεί η κτηματογράφηση.

Οι δυσκολίες αυτές είχαν οδηγήσει σε προηγούμενες αναβολές και στην εξέταση του ενδεχομένου μεταβατικής πιλοτικής εφαρμογής του συστήματος.