“Από τις Ιδιωτικές Συλλογές στη Γνώση ως Δημόσιο Αγαθό”- Συνέδριο για τον εορτασμό των 100 χρόνων της Γενναδείου Βιβλιοθήκης

Με αφορμή τα 100 χρόνια από την ίδρυσή της (1926–2026), η Γεννάδειος Βιβλιοθήκη της Αμερικανικής Σχολής Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα διοργανώνει σήμερα Τρίτη 21 κι αύριο Τετάρτη 22 Απριλίου 2026 συμπόσιο με θέμα “Από τις Ιδιωτικές Συλλογές στη Γνώση ως Δημόσιο Αγαθό. Η φροντίδα των συλλογών και το μέλλον των βιβλιοθηκών” το οποίο θα συγκεντρώσει είκοσι ερευνητές, βιβλιοθηκονόμους, βιβλιογράφους, ιστορικούς, αρχειονόμους, ιστορικούς του βιβλίου και συλλέκτες.

Το συμπόσιο θα επικεντρωθεί σε τρεις αλληλένδετες θεματικές: τον κόσμο των ιδιωτικών συλλογών και τη μετουσίωσή τους σε δημόσιους θεσμούς γνώσης· την ιστορία της τυπογραφίας, της ταξινόμησης και της οργάνωσης της γνώσης· καθώς και τις προκλήσεις και τις ευκαιρίες της ανοιχτότητας στην ψηφιακή εποχή.

Με σημείο αναφοράς τη Γεννάδειο Βιβλιοθήκη, το συμπόσιο αναδεικνύει παράλληλα ποικίλες παραδόσεις συλλεκτισμού, βιβλιοθηκών και πρακτικών οργάνωσης της γνώσης σε διαφορετικά πολιτισμικά συμφραζόμενα, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στο μέλλον των βιβλιοθηκών ως εργαστηρίων καινοτομίας, μέσα από έργα ψηφιοποίησης, πλατφόρμες ανοικτής πρόσβασης και την αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης.

Θα υπάρχει ταυτόχρονη μετάφραση.

Πρόγραμμα

Τρίτη, 21 Απριλίου

16.30                  Εγγραφές

16.45                  Χαιρετισμοί – Εισαγωγή

Bonna Wescoat, Διευθύντρια, Αμερικανική Σχολή Κλασικών Σπουδών στην Αθήνα
Ανδρέας Ζομπανάκης, Πρόεδρος του Συμβουλίου Επιτρόπων της Γενναδείου Βιβλιοθήκης

17.00                  ΚΕΝΤΡΙΚΗ ΟΜΙΛΙΑ (KEYNOTE ADDRESS)

Α.Ε. ο Πρόεδρος της Ελληνικής Δημοκρατίας, κ. Κωνσταντίνος Αν. Τασούλας

17.20 – 18.00  Συνεδρία Ι.Α: Ιωάννης Γεννάδιος: Η Ιδρυτική Συλλογή
Πρόεδρος: Μαρία Γεωργοπούλου

Δρ. Μαριάννα Χριστοπούλου, Ιστορικός

Στην αρχή ήταν ο Γεννάδιος. Ο συλλέκτης και το όραμά του

Ειρήνη Σολομωνίδη, Επικεφαλής Βιβλιοθηκάριος, Γεννάδειος Βιβλιοθήκη

Η δημιουργία μιας βιβλιοθήκης. Ο Ιωάννης Γεννάδιος και η κληρονομιά μιας ιδρυτικής συλλογής

18.00 – 18.15         Διάλειμμα για καφέ

18.15 – 20.15   Συνεδρία Ι.Β: Ιωάννης Γεννάδιος: Η Ιδρυτική Συλλογή
Πρόεδρος: Βέρα Ανδριοπούλου

Δρ. Geri Della Rocca de Candal, Μεταδιδακτορικός Ερευνητής, Πανεπιστήμιο La Sapienza, Ρώμη

Τα αρχέτυπα (incunabula) του Ιωάννη Γενναδίου: συλλογή και καταλογογράφηση, πρακτικές και πρότυπα

Δρ. Paolo Sachet, Μεταδιδακτορικός Ερευνητής, Πανεπιστήμιο La Sapienza, Ρώμη

Τα αρχέτυπα του Ιωάννη Γενναδίου: βιβλιοπώλες και εμπορικό περιβάλλον

Γιώργος Τόλιας, Διευθυντής Σπουδών, École Pratique des Hautes Études

Οι χάρτες στη συλλογή του Ιωάννη Γενναδίου

Σταύρος Γριμάνης, Ιστορικό και Παλαιογραφικό Αρχείο / Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης

Μετά την Άλωση της Κωνσταντινούπολης και πριν από την ίδρυση του ελληνικού κράτους.
Οι μεταβυζαντινές συλλογές χειρογράφων της Γενναδείου Βιβλιοθήκης

Τετάρτη, 22 Απριλίου

10.00 – 11.30          Συνεδρία II: Η κληρονομιά της Συλλογής του Γενναδίου

Πρόεδρος: Ειρήνη Σολομωνίδη

Leonora Navari, Βιβλιογράφος

Η Γεννάδειος μετά τον Γεννάδιο

Πόπη Πολέμη, Ιστορικός, Επικεφαλής του Εργαστηρίου Βιβλιολογίας «Φίλιππος Ηλιού» (ΕΒΕ)

Ο ιστορικός Φίλιππος Ηλιού ως αναγνώστης της Γενναδείου Βιβλιοθήκης

Ευαγγελία Μπαλτά, Ομότιμη Διευθύντρια Ερευνών, Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών

Η πνευματική παρακαταθήκη του Eugène Dalleggio στη Γεννάδειο Βιβλιοθήκη

11.30- 11.45                   Διάλειμμα για καφέ

11.45 – 13.15          Συνεδρία III: Συλλέκτες και οι Βιβλιοθήκες τους

Πρόεδρος: Kristian Jensen

Δρ. Jason McElligott, Διευθυντής, Βιβλιοθήκη Marsh, Δουβλίνο

Εξαιρετική και σπάνια. Η προσωπική βιβλιοθήκη του Benjamin Guinness

Άννα Καρακατσούλη, Καθηγήτρια Θεατρικών Σπουδών, ΕΚΠΑ | Διευθύντρια του Book History Lab

Οι ιδιωτικές βιβλιοθήκες ως ιστορικά τεκμήρια. Η περίπτωση της ελληνικής άκρας δεξιάς

Σάκος Οικονομόπουλος, Μηχανολόγος-Ηλεκτρολόγος Μηχανικός, Ιδρυτής της ZENON Industrial Automation

Η Επιτομή της Μαθηματικής Συντάξεως του Regiomontanus. Μια έκδοση-ορόσημο στην εξέλιξη της επιστήμης

13.15 – 14.30         Γεύμα για τους ομιλητές

14.30 – 15.30                 Ξενάγηση στην Έκθεση: «Γεννάδειος Βιβλιοθήκη 100. Ένας αιώνας έμπνευσης». Πτέρυγα Μακρυγιάννη

15.45 – 16.45             Συνεδρία IV: Ειδικές Συλλογές και Ψηφιακά Ερευνητικά Εργαλεία

Πρόεδρος: Ναταλία Βογκέϊκωφ-Brogan

Cristina Dondi, Καθηγήτρια Νεότερης Ιστορίας, Università La Sapienza, Ρώμη· Γραμματέας της Κοινοπραξίας Ευρωπαϊκών Ερευνητικών Βιβλιοθηκών (CERL)

Τεχνολογία και το ψηφιακό μέλλον βιβλιοθηκών και συλλογών: ο ρόλος και η εμπειρία της Κοινοπραξίας Ευρωπαϊκών Ερευνητικών Βιβλιοθηκών (CERL)

Ιωάννης Κοκκώνας, πρώην Καθηγητής Ιστορικής Βιβλιογραφίας, Ιόνιο Πανεπιστήμιο

Η συλλογή ελληνικών προβιομηχανικών εντύπων της Γενναδείου Βιβλιοθήκης ως πηγή υλικού για την ανάπτυξη ψηφιακών εργαλείων Αναλυτικής Βιβλιογραφίας

16.45-17.00Διάλειμμα για καφέ

17.00 – 18.30          Συνεδρία V: Τεχνητή Νοημοσύνη και Πολιτιστική Κληρονομιά

Πρόεδρος: Claudia Fabian

Δρ. Ναταλία Βογκέϊκωφ, Διευθύντρια Αρχείων Doreen Canaday Spitzer, ΑΣΚΣΑ

Η ΤΝ στα αρχεία: επισκόπηση πρόσφατων εξελίξεων, κινδύνων και μελλοντικών κατευθύνσεων

Ειρήνη Καλδέλλη, Ανώτερη Ερευνήτρια, Εργαστήριο Τεχνητής Νοημοσύνης και Συστημάτων Μάθησης, ΕΜΠ

Αναβαθμίζοντας τα δεδομένα πολιτιστικής κληρονομιάς μέσω ΤΝ: αυτοματοποιημένος εμπλουτισμός και ανθρώπινη εξειδίκευση

Σταμάτης Μπουσές, Μαρία Κωνσταντινίδου, Βασίλης Γάτος, Κωνσταντίνος Παλαιολόγος, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης & Ινστιτούτο Πληροφορικής και Τηλεπικοινωνιών, ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος»

Από την εικόνα στον λόγο: νέες τεχνολογίες στην παλαιογραφία και τη μελέτη χειρογράφων

18.30-18.45                    Διάλειμμα για καφέ

18.45 – 20.15          Συνεδρία VI: Από τις Ιδιωτικές Συλλογές στη Γνώση ως Δημόσιο Αγαθό

Πρόεδρος: Μαρία Βασιλάκη

Bill Sherman, Διευθυντής, Το Ινστιτούτο Warburg, Πανεπιστήμιο του Λονδίνου

Ο Aby Warburg και η αναγέννηση της Βιβλιοθήκης

Kristian Jensen, πρώην Επικεφαλής Συλλογών και Επιμελητής, Βρετανική Βιβλιοθήκη, πρ. Πρόεδρος της CERL

Η μετάβαση από την ιδιωτική στη δημόσια συλλογή υπό το πρίσμα μιας ηθικής της ευθύνης

Μαρία Γεωργοπούλου, Διευθύντρια, Γεννάδειος Βιβλιοθήκη

Η Γεννάδειος Βιβλιοθήκη ως ερευνητικό κέντρο. Ευκαιρίες και προκλήσεις