Joist Innovation Park: το πάρκο που χτίζει οικοσυστήματα καινοτομίας στην περιφέρεια

Ένα από τα μεγαλύτερα ζητήματα στο ελληνικό οικοσύστημα της καινοτομίας είναι η ενίσχυση εγχειρημάτων που βρίσκονται εκτός της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης. Και σε αυτή την προσπάθεια η Λάρισα είναι μία από τις πόλεις της χώρας που επιδιώκουν να βρεθούν στην πρωτοπορία μέσα από πρωτοβουλίες όπως είναι το Joist Innovation Park, το οποίο αποτελεί ένα αρκετά χαρακτηριστικό παράδειγμα του τι μπορεί να σημαίνει στην πράξη ένα περιφερειακό hub καινοτομίας.

Ιδρυτής του Joist Innovation Park, το οποίο αποτελεί μία ιδιωτική πρωτοβουλία, είναι ο Τάσος Βασιλειάδης. «Πριν από περίπου 10 χρόνια, είδαμε ότι δεν υπήρχαν αρκετές εταιρείες καινοτομίας που να αξιοποιούν τις δυνατότητες που υπήρχαν», επισημαίνει. Το πρόβλημα δεν ήταν η έλλειψη ιδεών ή ανθρώπων, αλλά η απουσία δομών που να μπορούν να τις μετατρέψουν σε κάτι απτό» αναφέρει στο CNN Greece ο κ. Βασιλειάδης.

Η απάντηση στο ζήτημα ήταν η ανάληψη πρωτοβουλιών. Το πρώτο βήμα έγινε το 2020 με την αγορά ενός παλιού εργοστασίου στη Λάρισα. Το 2022 ξεκίνησε τη λειτουργία του το Joist Innovation Park, ένα πάρκο καινοτομίας με εμβαδόν άων των 2.000 τ.μ., δίνοντας φυσική υπόσταση σε μια ιδέα που μέχρι τότε ήταν περισσότερο στρατηγική κατεύθυνση.

Το ενδιαφέρον είναι ότι το εγχείρημα δεν έμεινε μόνο στην δημιουργία των σχετικών υποδομών αλλά επεκτάθηκε και στην παροχή υπηρεσιών προς επιχειρήσεις που ενδιαφέρονταν να κάνουν το επόμενο βήμα όσον αφορά στην ανάπτυξη ή τον ψηφιακό μετασχηματισμό τους. Το έντονο ενδιαφέρον που υπήρξε από την ευρύτερη περιοχή της Θεσσαλίας είχε ως αποτέλεσμα στον δεύτερο χρόνο λειτουργίας του, το Joist Innovation Park να είναι λειτουργικά κερδοφόρο και να μπορεί να προχωρήσει σε περαιτέρω επενδύσεις και επέκταση και σε άλλες πόλεις της ελληνικής περιφέρειας, όπως είναι τα Ιωάννινα.

Όπως επισημαίνει ο κ. Βασιλειάδης, στην πράξη, το Joist λειτουργεί ως ένας πολυεπίπεδος κόμβος, με ένα εύρος υπηρεσιών που ξεπερνά κατά πολύ την κλασική έννοια του coworking. Από τη μία πλευρά, παρέχει φυσικούς χώρους σε επιχειρήσεις – περίπου 10 εταιρείες φιλοξενούνται στο πάρκο, ενώ περισσότερες από 100 συμμετέχουν στο οικοσύστημα που έχει δημιουργηθεί. Παράλληλα, λειτουργεί ως επιταχυντής γνώσης, με εκπαιδευτικά προγράμματα που εστιάζουν κυρίως στην τεχνητή νοημοσύνη και τον ψηφιακό μετασχηματισμό, αλλά και σε πιο εξειδικευμένα αντικείμενα ανάλογα με τις ανάγκες της αγοράς.

Επιπλέον, προσφέρει υπηρεσίες διασύνδεσης επιχειρήσεων, βοηθώντας ελληνικές εταιρείες να αποκτήσουν πρόσβαση σε διεθνείς αγορές μέσω ενός δικτύου συνεργατών σε περισσότερες από 40 χώρες. Το στοιχείο αυτό είναι κρίσιμο, καθώς λειτουργεί ως «γέφυρα» για μικρομεσαίες επιχειρήσεις που θέλουν να επεκταθούν, αλλά δεν διαθέτουν την απαραίτητη υποδομή ή εμπειρία.

Σημαντική είναι και η συμβολή του Joist στη χρηματοδότηση καινοτόμων εγχειρημάτων στην περιοχή, διευκολύνοντας την πρόσβαση startups και επιχειρήσεων σε κεφάλαια, είτε μέσω venture capital είτε μέσω ευρωπαϊκών προγραμμάτων. Την ίδια στιγμή, βρίσκονται σε εξέλιξη κινήσεις για τη δημιουργία επενδυτικών σχημάτων (funds) στην περιοχή της Θεσσαλίας, με στόχο να ενισχυθεί περαιτέρω η πρόσβαση σε χρηματοδότηση και να αποκτήσει το οικοσύστημα μεγαλύτερο βάθος.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στη δημιουργία κοινότητας. Σύμφωνα με τον κ. Βασιλειάδη, δεν πρόκειται απλώς για έναν χώρο όπου «στεγάζονται» εταιρείες, αλλά για ένα περιβάλλον όπου επιχειρήσεις, startups, ερευνητικοί φορείς και νέοι επαγγελματίες έρχονται σε επαφή. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσονται και οι εκδηλώσεις που διοργανώνονται σε τακτική βάση, με πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα το InnoEvent, το οποίο λειτουργεί ως σημείο συνάντησης για το οικοσύστημα καινοτομίας, φέρνοντας κοντά διαφορετικούς «παίκτες» της αγοράς.

Ο εκπαιδευτικός ρόλος παραμένει, ωστόσο, κομβικός. Περισσότεροι από 15.000 νέοι έχουν ήδη περάσει από τις δράσεις του Joist, ενώ η συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας ενισχύει τη σύνδεση της εκπαίδευσης με την επιχειρηματικότητα. Στόχος δεν είναι μόνο η κατάρτιση, αλλά η δημιουργία μιας νέας γενιάς που θα μπορεί να κινηθεί πιο άνετα στο περιβάλλον της καινοτομίας.

Το επόμενο βήμα είναι ήδη σε εξέλιξη: η ανάπτυξη μικρότερων hubs που θα μεταφέρουν το μοντέλο του Joist και σε άλλες πόλεις. Ένας πιλοτικός χώρος – ένα είδος «mini Joist» – έχει ήδη δημιουργηθεί στο πάρκο της Λάρισας, δείχνοντας πώς μπορεί να προσαρμοστεί το concept σε μικρότερες αγορές. Η φιλοδοξία είναι σαφής: η καινοτομία να μην αποτελεί προνόμιο λίγων γεωγραφικών σημείων. Ένας τέτοιου τύπου χώρος καινοτομίας (innovation space) έχει ήδη δημιουργηθεί στα Ιωάννινα και το πλάνο είναι να επεκταθεί και σε άλλες πόλεις της περιφέρειας.

Το μεγάλο στοίχημα, πάντως, παραμένει η σύνδεση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων με τις startups. Εκεί εντοπίζεται και η μεγαλύτερη πρόκληση, αλλά και η μεγαλύτερη ευκαιρία. Αν αυτή η «γέφυρα» λειτουργήσει, τότε πρωτοβουλίες όπως το Joist μπορούν να αποκτήσουν ακόμη μεγαλύτερη σημασία για την ελληνική οικονομία.