Το app της ΕΕ για την επαλήθευση ηλικίας στις online πλατφόρμες και η ελληνική «εμπλοκή»

«Δεν υπάρχουν πλέον άλλες δικαιολογίες». Με τη φράση αυτή η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα Φον ντερ Λάιεν θέλησε να ξεκαθαρίσει ότι οι online πλατφόρμες δεν θα μπορούν στο εξής να υποστηρίζουν ότι δεν μπορούν να ελέγξουν την ηλικία των χρηστών τους και να απαγορεύσουν την πρόσβαση σε αυτές για τους ανήλικους με βάση την νομοθεσία της κάθε χώρας. 

Και αυτό γιατί η ευρωπαϊκή εφαρμογή για την επαλήθευση ηλικίας είναι πλέον «τεχνικά έτοιμη» και θα είναι σύντομα διαθέσιμη υπό τη μορφή app για κάθε είδους ψηφιακή συσκευή με δυνατότητα πρόσβασης στο Διαδίκτυο.

Πρόκειται για μια εξέλιξη που αναμένεται να αλλάξει τον τρόπο με τον οποίο οι πλατφόρμες αντιμετωπίζουν το ζήτημα της προστασίας των ανηλίκων, καθώς η εφαρμογή θα προωθεί την ασφάλεια και την ιδιωτικότητα των χρηστών, ενώ ταυτόχρονα θα διευκολύνει τους φορείς να συμμορφώνονται με τις ευρωπαϊκές οδηγίες.

Η εν λόγω εφαρμογή της ΕΕ αποτελεί ένα σημαντικό βήμα στην προσπάθεια που βρίσκεται σε εξέλιξη για την προστασία των ανηλίκων από τον εθισμό στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αλλά και την πρόσβαση σε επιβλαβές περιεχόμενο. Μία προσπάθεια όπου η Ελλάδα έχει αποκτήσει πρωταγωνιστικό ρόλο και ήταν από τις πρώτες χώρες που παρουσίασαν μία σχετική εφαρμογή όπως το Kids Wallet που έχει αναπτύξει το υπουργείο Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Τεχνητής Νοημοσύνης.

Σημειωτέον πως το Kids Wallet είναι συμβατό με τις τεχνικές προδιαγραφές που έχει προδιαγράψει το σύστημα που προωθεί η ΕΕ, οπότε δεν θα χρειαστεί να υπάρξουν αλλαγές στο προσεχές μέλλον. Η ελληνική πρωτοβουλία έχει ήδη αποσπάσει θετικά σχόλια σε ευρωπαϊκό επίπεδο, καθώς επιδιώκει την εφαρμογή καινοτόμων τεχνολογιών για την προστασία των νεαρών χρηστών.

Σημειωτέον πως η ελληνική «εμπλοκή» δεν σταματά στο Kids Wallet. Το σύστημα επαλήθευσης ηλικίας της ΕΕ έχει αναπτύξει η T – Scy, μία κοινοπραξία της γερμανικής T – Systems και της σουηδικής Scytales. Όμως, η Scytales είναι μία εταιρεία με ισχυρό ελληνικό DNA καθώς στην ιδρυτική ομάδα περιλαμβάνονται δύο Έλληνες, ο Κωνσταντίνος Παπαξάνθης που έχει το ρόλο του διευθύνοντος συμβούλου και o Βαγγέλης Σακκόπουλος που εκτελεί χρέη γενικού διευθυντή τεχνολογίας. Η συμβολή της ελληνικής τεχνογνωσίας στην ανάπτυξη του συστήματος έχει αναδείξει τη χώρα ως σημαντικό παίκτη στον τομέα της ψηφιακής ασφάλειας και της τεχνητής νοημοσύνης στην Ευρώπη, με πολλές προοπτικές για περαιτέρω συνεργασίες και ανάπτυξη.

Χωρίς κοινοποίηση δεδομένων

Το σύστημα της ΕΕ βασίζεται σε αυτό που αποκαλείται «zero-knowledge proof». Αυτό σημαίνει ότι οι χρήστες μπορούν να αποδεικνύουν την ηλικία τους χωρίς να κοινοποιούν προσωπικά δεδομένα στις πλατφόρμες, όπως ισχύει και με το Kids Wallet. Η διαδικασία προβλέπει ότι ο χρήστης θα επιβεβαιώνει την ηλικία του ανεβάζοντας στην πλατφόρμα κάποιο επίσημο έγγραφο (π.χ. την ταυτότητα ή το διαβατήριο του) και η εφαρμογή θα παράγει αποδεικτικό ηλικίας που θα διαμοιράζεται στις πλατφόρμες χωρίς αποκάλυψη κανενός προσωπικού δεδομένου, όπως π.χ. την ημερομηνία των γενεθλίων του ή οτιδήποτε άλλο. Αυτό το μοντέλο διασφαλίζει το απόρρητο και την ασφάλεια των πληροφοριών, δημιουργώντας ένα προηγμένο πλαίσιο προστασίας για όλους τους χρήστες, ιδίως τους ανήλικους.

Σύμφωνα με όσα έχουν γίνει γνωστά, τα κράτη – μέλη της ΕΕ θα μπορούν να προσαρμόζουν το app στις δικές τους νομοθεσίες, συμπεριλαμβανομένων και των όποιων απαγορεύσεων για την πρόσβαση σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης όπως αυτή στην οποία ετοιμάζεται να προχωρήσει η Ελλάδα από την 1 ^η Ιανουαρίου 2027, ενώ αντίστοιχες προθέσεις έχουν εκδηλώσει και άλλες χώρες όπως η Κύπρος, η Γαλλία και η Ισπανία. Η ευελιξία αυτή παρέχει τη δυνατότητα στα κράτη μέλη να προσαρμόσουν την εφαρμογή στις ιδιαίτερες κοινωνικές και πολιτισμικές τους ανάγκες, ενισχύοντας την αποτελεσματικότητα της προστασίας των ανηλίκων σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Αυτό που πρέπει να επισημανθεί είναι ότι, βάση του Digital Services Act της ΕΕ, οι πλατφόρμες που θα κληθούν να περιορίσουν την πρόσβαση σε ανήλικους χρήστες δεν είναι υποχρεωμένες να χρησιμοποιήσουν την εφαρμογή της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Όμως, θα πρέπει να αποδείξουν ότι τα εργαλεία που θα χρησιμοποιήσουν για να απαγορεύσουν την πρόσβαση σε ανήλικους είναι εξίσου αποτελεσματικά, διαφορετικά θα βρεθούν αντιμέτωπες με σημαντικές κυρώσεις. Έτσι, η νέα ευρωπαϊκή εφαρμογή λειτουργεί ως σημείο αναφοράς για την ασφάλεια και την αξιοπιστία, ενώ παράλληλα ενισχύει τον ανταγωνισμό στην ανάπτυξη καινοτόμων λύσεων στον χώρο της ψηφιακής προστασίας.

Πρακτικά, όπως ανέφερε και η κα von der Leyen στη γραπτή δήλωση της, η ΕΕ προσφέρει μία εύκολη και εξαιρετική λύση στις πλατφόρμες προκειμένου να συμμορφωθούν με το νέο κανονιστικό πλαίσιο. Και στο εξής δεν θα έχουν κάποια δικαιολογία προκειμένου να μην συμμορφωθούν με αυτό. Η εφαρμογή αυτή αναμένεται να ενισχύσει σημαντικά την εμπιστοσύνη των ευρωπαίων πολιτών προς τις ψηφιακές υπηρεσίες και να αποτελέσει παράδειγμα για άλλες περιφέρειες παγκοσμίως.