Μητσοτάκης από τις Σέρρες για τον επαναπατρισμό εκκλησιαστικών κειμηλίων: Η ιστορική μνήμη επιστρέφει στον φυσικό της χώρο

Ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης παρέστη στη Θεία Λειτουργία και τη Δοξολογία για τον εορτασμό των Παμμεγίστων Ταξιαρχών, πολιούχων των Σερρών, στον φερώνυμο Ιερό Μητροπολιτικό Ναό της πόλης.

Στη συνέχεια, ο Πρωθυπουργός ακολούθησε τη λιτανεία, στο πλαίσιο της οποίας παραδόθηκαν στο Κειμηλιαρχείο «Ψυχής Άκος» και τοποθετήθηκαν στις προθήκες σημαντικά εκκλησιαστικά κειμήλια τα οποία είχαν αφαιρεθεί το 1917 και επιστράφηκαν στην Ελλάδα μετά από πολυετείς, επίμονες επαφές πολιτιστικής διπλωματίας με τη Βουλγαρία.

Παρέστησαν η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, οι Υφυπουργοί Εξωτερικών Τάσος Χατζηβασιλείου και Εσωτερικών Κωνσταντίνος Γκιουλέκας, οι Βουλευτές Σερρών της Νέας Δημοκρατίας Φωτεινή Αραμπατζή και Θεόφιλος Λεονταρίδης και η Δήμαρχος Σερρών Βαρβάρα Μητλιάγκα.

Στην αντιφώνησή του στον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Σερρών και Νιγρίτης κ. κ. Θεολόγο ο Πρωθυπουργός ανέφερε:

«Σεβασμιώτατε Μητροπολίτη Σερρών και Νιγρίτης, Σεβασμιώτατοι Μητροπολίτες, αγαπητοί συνάδελφοι στην κυβέρνηση και στο ελληνικό κοινοβούλιο, κυρία Δήμαρχε, κύριε Αντιπεριφερειάρχα, κυρίες και κύριοι, Ευχαριστώ θερμά για την πρόσκληση να βρεθώ στην πόλη σας αυτή την τόσο σπουδαία μέρα. Η γιορτή των πολιούχων Ταξιαρχών αποτελεί μια μεγάλη γιορτή για την Εκκλησία. Αποτελεί όμως, Σεβασμιώτατε, όπως επισημάνατε, και μια γιορτή για την Πολεμική μας Αεροπορία. Οι Αρχάγγελοι να είναι πάντα άγρυπνοι φρουροί των ελληνικών ουρανών και των ανθρώπων που με αυταπάρνηση τους υπερασπίζονται καθημερινά.

Και η ημέρα σήμερα είναι ιδιαίτερη, είναι ξεχωριστή, καθώς οι Σέρρες, Σεβασμιώτατε, υποδέχονται τους θησαυρούς που παρέμειναν μακριά πάνω από έναν αιώνα και πλέον επιστρέφουν στην εστία τους. Γιατί κάθε ιερό αντικείμενο το οποίο επαναπατρίζεται, δεν έρχεται για να τοποθετηθεί απλά σε κάποια προθήκη. Κάθε φορά επουλώνει και μια πληγή στη συλλογική μας μνήμη. Έτσι, σε αυτόν τον ιστορικό τόπο, παραδίδονται τώρα κειμήλια ανεκτίμητης ιστορικής, καλλιτεχνικής, αλλά κυρίως θρησκευτικής αξίας: ιερές εικόνες και σταυροί, άμφια και λειψανοθήκες, σκεύη και αναλόγια και, βέβαια, ο ξυλόγλυπτος επισκοπικός θρόνος.

Όλα τους αφαιρέθηκαν από τα βουλγαρικά στρατεύματα κατοχής το 1917, μέσα στη θύελλα του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, από τον παλαιό Μητροπολιτικό Ναό των Αγίων Θεοδώρων και από την Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου Σερρών. Όμως, ύστερα από τόσες δεκαετίες, ο κύκλος αυτής της μακράς αναμονής κλείνει οριστικά. Και μαζί με αυτά επιστρέφουν οι προσευχές αλλά και οι ελπίδες που φέρουν πάνω τους. Είναι ένα γεγονός το οποίο αποδεικνύει ότι αν υπάρχει βούληση και μεθοδικότητα, αν υπάρχει τόλμη και αποφασιστικότητα, ακόμα και οι πιο μακροχρόνιες εκκρεμότητες μεταξύ κρατών μπορούν τελικά να βρουν τη λύση τους.

Γιατί, πράγματι, τίποτα δεν θα είχε επιτευχθεί χωρίς τις αθόρυβες αλλά και επίμονες διαπραγματεύσεις, που οδήγησαν τελικά σε μια συμφωνία ανταλλαγής με τη γειτονική χώρα. Με βάση αυτή, την ίδια στιγμή που τα ιερά μας κειμήλια επιστρέφουν στις Σέρρες η Αθήνα εκπληρώνει το δικό της χρέος, παραδίδοντας στη Σόφια τα λείψανα του Τσάρου Σαμουήλ, μαζί με το ανθρωπολογικό υλικό από τις τέσσερις σαρκοφάγους του Αγίου Αχιλλείου. Είναι αντικείμενα τα οποία και η ελληνική πολιτεία προστάτευσε με σεβασμό και τώρα τα παραδίδει πίσω στον βουλγαρικό λαό για να τα τιμήσει όπως αυτός θα επιλέξει.

Όπως είπα, χρειάστηκε πολύς καιρός για να φτάσουμε έως εδώ, ξεπερνώντας αγκυλώσεις και κάθε είδους εμπόδια. Με την εξέλιξη αυτή, όμως, να αποδεικνύει, όπως είπε και ο Σεβασμιώτατος, ότι αυτός ο δίαυλος παραμένει ενεργός, ανοίγοντας έτσι τον δρόμο για τον εντοπισμό, για την τεκμηρίωση αλλά και τελικά, ναι, για την επιστροφή όλων των πολιτιστικών αγαθών που εξακολουθούν να βρίσκονται στη Βουλγαρία.

Αυτό ίσως είναι και η καλύτερη απάντηση για όσους έσπευσαν να μιλήσουν με μεμψιμοιρία γι’ αυτή την εξέλιξη. Γιατί, ξέρετε, ετεροβαρής δεν είναι μια συμφωνία η οποία ανοίγει τον δρόμο στον επαναπατρισμό των θησαυρών μας. Ετεροβαρής, και εναντίον μας τελικά, είναι η αδράνεια και η ακινησία που τους κρατούν μακριά. Μιλάμε, συνεπώς, για ένα έμπρακτο αποτέλεσμα, κα Υπουργέ Πολιτισμού, των πολλών δυνατοτήτων που τελικά έχει η πολιτιστική διπλωματία μας.

Με μια πατριωτική πολιτική η οποία αποδεικνύει και δηλώνει ότι η Ελλάδα είναι ισχυρή, το κύρος της είναι ισχυρό και υψηλό, η φωνή της ακούγεται δυνατή. Δεν φοβάται, λοιπόν, και να συζητήσει και να διεκδικήσει και τελικά να δικαιωθεί. Αυτό, άλλωστε, σημαίνει δικαίωση: η ιστορική μνήμη, Σεβασμιώτατε, να επιστρέφει στον φυσικό της χώρο.

Σεβασμιώτατε, στα δικά σας χέρια και στη φροντίδα της Μητροπόλεώς σας αλλά και των πολλών πιστών που βρίσκονται σήμερα μαζί μας, παραδίδουμε αυτούς τους πνευματικούς θησαυρούς. Με αυτόν τον τρόπο, δεν μένουν πλέον σιωπηλά εκθέματα του παρελθόντος, αλλά αποτελούν ζωντανές «κιβωτούς» πίστης και πολιτισμού, για να θυμίζουν στις γενιές που έρχονται ότι η δικαιοσύνη και η αλήθεια μπορεί τελικά να δοκιμάζονται στον χρόνο, όμως στο τέλος πάντα επικρατούν. Σας ευχαριστώ. Χρόνια πολλά στην πόλη των Σερρών».

«Αποκαταστάθηκε μια ιστορική αδικία» με την επιστροφή των κειμηλίων

Ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης επισκέφθηκε το μεσημέρι την ιστορική Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου Σερρών, στην οποία επέστρεψαν κειμήλια μεγάλης αξίας που είχαν αφαιρεθεί το 1917.

Ο Πρωθυπουργός ξεναγήθηκε στη Μονή από την ηγουμένη Φεβρωνία και τις μοναχές και ενημερώθηκε για τη μακρά ιστορία της, το έργο της, όπως και για τα εκτεταμένα έργα αποκατάστασης που ολοκληρώθηκαν την τελευταία τριετία για την αποκατάσταση τμημάτων του συγκροτήματος που επλήγησαν από πυρκαγιά το 2010. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης είχε, επίσης, την ευκαιρία να επισκεφθεί το Καθολικό της Μονής, που χρονολογείται από τον 14ο αιώνα, τις αίθουσες με τα κειμήλια και τη βιβλιοθήκη της.

Η αντιφώνηση του Πρωθυπουργού προς την ηγουμένη Φεβρωνία:

«Δεν αισθάνομαι ότι προσέρχομαι στο μοναστήρι σας ως ευεργέτης, αλλά ως ένας ταπεινός προσκυνητής ο οποίος απλά επιτέλεσε το καθήκον του, που του άρμοζε βάσει του διακριτού μου ρόλου. Πράγματι, απεκατεστάθη μια ιστορική “ανορθογραφία”, μια ιστορική αδικία, με την επιστροφή και στο μοναστήρι σας κειμηλίων τα οποία εκλάπησαν από τους Βούλγαρους κατακτητές πριν από έναν και πλέον αιώνα.

Γι’ αυτό και αισθάνομαι και εγώ και συμμερίζομαι τη μεγάλη χαρά τη δική σας, της Αδελφότητας σας, αλλά και των χιλιάδων προσκυνητών που προσέρχονται σε αυτό το τόσο σημαντικό, όχι μόνο για τη Μακεδονία αλλά και για ολόκληρη την Ορθοδοξία, μοναστήρι.

Έτσι και εγώ θέλω να σας διαβεβαιώσω ότι η προσπάθειά μας και ο αγώνας μας για να επιστραφεί το σύνολο των κειμηλίων που εκλάπησαν σε ταραγμένους καιρούς, θα αποτελεί για εμένα μια διαρκή προτεραιότητα. Έγινε, όμως, ένα πολύ σημαντικό πρώτο βήμα και είμαι σίγουρος ότι και αυτό θα έχει συνέχεια. Σας ευχαριστώ και πάλι για τα καλά σας λόγια και για την πολύ θερμή σας υποδοχή».