RSV στους ενήλικες: Πώς να προστατευτείτε

Γράφει ο Δαΐκος Γεώργιος,  Παθολόγος Λοιμωξιολόγος, Διευθυντής Ι’ Παθολογικής Κλινικής ΥΓΕΙΑ.

Ο RSV (Αναπνευστικός Συγκυτιακός Ιός) είναι ένας ιός που προκαλεί λοιμώξεις του αναπνευστικού συστήματος. Αν και είναι περισσότερο γνωστός για τις λοιμώξεις που προκαλεί στα βρέφη και στα μικρά παιδιά, μπορεί να επηρεάσει σημαντικά και τους ενήλικες. Στους περισσότερους προκαλεί ήπια νόσο, παρόμοια με κοινό κρυολόγημα, αλλά σε ορισμένες ομάδες μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρή λοίμωξη, νοσηλεία ή και θάνατο.

Ο RSV εμφανίζει εποχικότητα και συνήθως κυκλοφορεί περισσότερο τους χειμερινούς μήνες. Στη χώρα μας, τα περισσότερα κρούσματα παρατηρούνται από Οκτώβριο ή Νοέμβριο έως Απρίλιο ή Μάιο, με κορύφωση συνήθως τον Ιανουάριο ή Φεβρουάριο.

Στους ενήλικες, τα πιο συχνά συμπτώματα είναι:

• καταρροή ή ρινική συμφόρηση
• πονόλαιμος
• βήχας
• αδυναμία
• μειωμένη όρεξη
• πυρετός

Σε αρκετές περιπτώσεις, όμως, η λοίμωξη μπορεί να επεκταθεί στο κατώτερο αναπνευστικό και να προκαλέσει βρογχιoλίτιδα, πνευμονία, συριγμό, δύσπνοια ή επιδείνωση ήδη υπαρχόντων νοσημάτων όπως άσθμα και χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια. Σε σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να προκληθεί αναπνευστική ανεπάρκεια.

Ο κίνδυνος σοβαρής νόσου είναι μεγαλύτερος σε:

• άτομα ηλικίας άνω των 65 ετών, ιδιαίτερα άνω των 75
• άτομα που ζουν σε γηροκομεία ή άλλες δομές φροντίδας
• άτομα με χρόνια πνευμονοπάθεια ή καρδιοπάθεια
• ασθενείς με διαβήτη, νεφρική ή ηπατική νόσο
• άτομα με ανοσοκαταστολή, όπως μεταμοσχευμένοι ή ασθενείς που λαμβάνουν χημειοθεραπεία
• καπνιστές

Ο RSV έχει αναγνωριστεί ως σημαντική αιτία νοσηλείας στους ηλικιωμένους. Σε ορισμένες περιπτώσεις, η βαρύτητα της λοίμωξης μπορεί να είναι ίση ή και μεγαλύτερη από της γρίπης. Επιπλέον, ο ιός μπορεί να επιβαρύνει και το καρδιαγγειακό σύστημα, προκαλώντας ή επιδεινώνοντας καρδιακή ανεπάρκεια, αρρυθμίες ή οξέα καρδιακά επεισόδια.

Η διάγνωση δεν μπορεί να βασιστεί μόνο στα συμπτώματα, επειδή ο RSV μοιάζει κλινικά με άλλες λοιμώξεις του αναπνευστικού, όπως γρίπη, COVID-19 και άλλων αναπνευστικών ιών. Η πιο αξιόπιστη εξέταση είναι η μοριακή ανίχνευση με PCR, συνήθως από ρινοφαρυγγικό δείγμα. Ο έλεγχος είναι ιδιαίτερα σημαντικός σε νοσηλευόμενους ασθενείς και σε ανοσοκατασταλμένα άτομα.

Για τους περισσότερους ενήλικες, η θεραπεία είναι υποστηρικτική, δηλαδή περιλαμβάνει ξεκούραση, υγρά και ανακούφιση των συμπτωμάτων. Σε ασθενείς με βήχα και συριγμό μπορεί να βοηθήσουν τα βρογχοδιασταλτικά. Ειδική αντιική θεραπεία δεν χρησιμοποιείται συνήθως στον γενικό πληθυσμό. Σε ορισμένους σοβαρά ανοσοκατασταλμένους ασθενείς μπορεί να χορηγηθεί ριμπαβιρίνη, με ή χωρίς ανοσοσφαιρίνη, αλλά αυτό αποφασίζεται εξατομικευμένα και σε συνεργασία με ειδικό.

Ο RSV μεταδίδεται κυρίως με σταγονίδια, με στενή επαφή με μολυσμένο άτομο ή μέσω μολυσμένων επιφανειών και χεριών. Ο χρόνος επώασης του RSV είναι περίπου 3–5 ημέρες. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να κυμαίνεται περίπου από 2 έως 8 ημέρες (γενική γνώση από μελέτες). Για την πρόληψη είναι σημαντικά:

• το συχνό πλύσιμο των χεριών
• η κάλυψη στόματος και μύτης στον βήχα
• η χρήση μάσκας σε χώρους υψηλού κινδύνου
• τα μέτρα απομόνωσης στα νοσοκομεία, ειδικά για ευπαθείς ασθενείς

Σήμερα υπάρχουν και εμβόλια για τον RSV σε ενήλικες. Ο εμβολιασμός συνιστάται σε: 1)άτομα 75 ετών και άνω, 2) 60 – 74 ετών με συννοσηρότητες και 3) εγκύους μεταξύ 32-36 εβδομάδων κύησης με αναμενόμενη ημερομηνία τοκετού μεταξύ Οκτωβρίου και Μαρτίου. Τα εμβόλια είναι γενικά καλά ανεκτά.

Συνολικά, ο RSV αποτελεί σημαντική αιτία αναπνευστικής λοίμωξης και στους ενήλικες, ιδιαίτερα στις ευπαθείς ομάδες. Η έγκαιρη αναγνώριση, η κατάλληλη υποστηρικτική αντιμετώπιση και η πρόληψη μέσω μέτρων υγιεινής και εμβολιασμού μπορούν να μειώσουν σημαντικά τις επιπλοκές.