Γαλλία: «Θέλουμε πράξεις, όχι υποσχέσεις» – Οι μαθητές απαιτούν ουσιαστικές αλλαγές στην εκπαίδευση

Καλύτερες υποδομές, επαρκής στελέχωση των σχολείων και μεγαλύτερη συμμετοχή στις αποφάσεις που επηρεάζουν το μέλλον τους: αυτά είναι τα αιτήματα των μαθητών και μαθητριών λυκείων στη Γαλλία, οι οποίοι πραγματοποιούν καταλήψεις και συμμετέχουν σε διαδηλώσεις.

Από τα μέσα Σεπτεμβρίου, μαθητές και μαθήτριες λυκείων στη Γαλλία συμμετέχουν σε κινητοποιήσεις, διαμαρτυρόμενοι για την επιδείνωση των συνθηκών στο εκπαιδευτικό σύστημα, όπως καταγγέλλουν. Από τις υπερπλήρεις τάξεις και την έλλειψη εκπαιδευτικών έως την αγωνία για την πρόσβαση στην ανώτατη εκπαίδευση, οι νέοι ζητούν από την κυβέρνηση να προβεί σε ουσιαστικές αλλαγές.

Μαθητές από τα λύκεια Lycée Saint-Sernin, Lycée Ozenne και Lycée Toulouse-Lautrec στην Τουλούζη, οι οποίοι μίλησαν στο ΕΡΤnews, και συμμετέχουν σε καταλήψεις και διαδηλώσεις, υποστηρίζουν ότι οι ανησυχίες τους δεν αντιμετωπίζονται επαρκώς από τις αρμόδιες αρχές. Τα αιτήματά τους περιλαμβάνουν καλύτερα συντηρημένα σχολικά κτίρια, βελτιωμένες συνθήκες στις αίθουσες και αλλαγές στο Parcoursup, την ηλεκτρονική πλατφόρμα για τις αιτήσεις εισαγωγής στην ανώτατη εκπαίδευση. Πάνω απ’ όλα, όμως, θέλουν απτά αποτελέσματα.

«Ως μαθητές, αισθανόμαστε ότι δεν μας ακούν και ότι δεν μας παίρνουν στα σοβαρά. Μας αγνοούν», δήλωσε ο Αντιόν, 17 χρονών, μαθητής Γ’ λυκείου στο Lycée Saint-Sernin.

Οι κινητοποιήσεις αποτυπώνουν την αυξανόμενη δυσαρέσκεια των νέων, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι οι αποφάσεις για την εκπαίδευση λαμβάνονται χωρίς να λαμβάνεται επαρκώς υπόψη η καθημερινή τους εμπειρία.

Απαράδεκτες συνθήκες στις αίθουσες και έλλειψη εκπαιδευτικών

Για τους μαθητές του Lycée Saint-Sernin, τα προβλήματα είναι εμφανή μέσα στις ίδιες τις σχολικές αίθουσες. Ο Μάριους, ο οποίος συμμετέχει στις κινητοποιήσεις μαζί με τους συμμαθητές του, επισήμανε την έλλειψη εκπαιδευτικών και τις δυσκολίες που προκαλούν οι ανεπαρκώς εξοπλισμένοι χώροι.

«Υπάρχει επίσης έλλειψη εκπαιδευτικών και όσοι απουσιάζουν δεν αντικαθίστανται», λέει στο ΕΡΤnews.

Ο Μάριους επέκρινε επίσης τις υψηλές θερμοκρασίες στις αίθουσες κατά τους θερμότερους μήνες.

Ο Σαμπάν, ο οποίος φοιτά στο Lycée Toulouse-Lautrec, μας μίλησε για υπερπλήρεις τάξεις και τις δυσκολίες που αντιμετωπίζει.

«Είμαστε 38 άτομα στην τάξη συν τον καθηγητή», δήλωσε ο 17χρονος, υποστηρίζοντας ότι τέτοιες συνθήκες δεν ευνοούν την αποτελεσματική μάθηση.

Περιέγραψε επίσης τις επιπτώσεις της υπερβολικής ζέστης κατά τη διάρκεια των εξετάσεων.

«Τον Ιούνιο έδωσα προφορικές εξετάσεις στα Γαλλικά σε μια αίθουσα όπου η θερμοκρασία ξεπερνούσε τους 35°C», είπε. Πρόσθεσε ότι ένας άλλος μαθητής είχε λιποθυμήσει από τη ζέστη λίγο νωρίτερα.

Σύμφωνα με τον Σαμπάν, ελλείψεις εκπαιδευτικών καταγράφονται και σε μαθήματα που είναι απαραίτητα για την προετοιμασία ορισμένων συμμαθητών του ενόψει των εξετάσεων στο τέλος της σχολικής χρονιάς.

Για τους μαθητές, αυτά δεν είναι αφηρημένα ζητήματα, αλλά προβλήματα που επηρεάζουν την ικανότητά τους να μαθαίνουν, να προετοιμάζονται για τις εξετάσεις και να αισθάνονται ασφαλείς για το ακαδημαϊκό τους μέλλον.

Σχετική είδηση: Ξεσηκωμός στη Γαλλία: Κίτρινα Γιλέκα και μαθητές ενώνουν την οργή τους στους δρόμους το Σάββατο

Το σύστημα Parcoursup στο στόχαστρο

Η πρόσβαση στην ανώτατη εκπαίδευση αποτελεί ακόμη μία βασική ανησυχία. Ο Μάριους θεωρεί ότι το Parcoursup δίνει υπερβολική έμφαση στους βαθμούς κατά την αξιολόγηση των αιτήσεων των μαθητών. Κατά την άποψή του, η πλατφόρμα δεν λαμβάνει επαρκώς υπόψη τις ικανότητες και την προσωπικότητα των υποψηφίων, περιορίζοντας ενδεχομένως τις δυνατότητές τους να ακολουθήσουν τις σπουδές που επιθυμούν.

«Πιστεύω ότι το πρώτο ζήτημα που πρέπει να αντιμετωπιστεί είναι το Parcoursup», δήλωσε.

Το ζήτημα είναι ιδιαίτερα σημαντικό για όσους φοιτούν στην Γ’ λυκείου, καθώς οι αποφάσεις για τις μετέπειτα σπουδές μπορούν να καθορίσουν τις μελλοντικές τους ευκαιρίες. Για τους μαθητές που συμμετέχουν στις διαδηλώσεις, ένα δικαιότερο εκπαιδευτικό σύστημα οφείλει να διασφαλίζει πραγματικές προοπτικές για το μέλλον τους, αντί να εντείνει την αβεβαιότητα.

Μια κινητοποίηση που βασίζεται στην αλληλεγγύη

Δεν θεωρούν όλοι οι μαθητές που συμμετέχουν στο κίνημα ότι το δικό τους σχολείο αντιμετωπίζει τα μεγαλύτερα προβλήματα. Για ορισμένους, η συμμετοχή στις κινητοποιήσεις αποτελεί και έκφραση αλληλεγγύης προς μαθητές άλλων σχολείων, οι οποίοι έρχονται αντιμέτωποι με ακόμη δυσμενέστερες συνθήκες φοίτησης.

Ο Αρμέλ, μαθητής του Lycée Saint-Sernin, αναγνώρισε ότι οι μαθητές του σχολείου του βρίσκονται σε σχετικά προνομιούχα θέση σε σύγκριση με εκείνους που φοιτούν σε σχολεία με σοβαρότερα προβλήματα.

«Προσωπικά, ο βασικός λόγος που συμμετέχω είναι η αλληλεγγύη προς τα άλλα λύκεια σε ολόκληρη τη Γαλλία», δήλωσε.

Ο Αντιόν υπογράμμισε επίσης τη σημασία της ισότητας μεταξύ των σχολείων, υποστηρίζοντας ότι όλοι οι μαθητές πρέπει να έχουν συγκρίσιμες ευκαιρίες, ανεξάρτητα από το πού φοιτούν.

«Η συμμετοχή μας έχει επίσης να κάνει με την αλληλεγγύη, γιατί θέλουμε ισότητα και ίσες ευκαιρίες για όλους τους μαθητές λυκείου», ανέφερε.

Οι μαρτυρίες των μαθητών δείχνουν ότι τα αιτήματά τους ξεπερνούν τη βελτίωση των συνθηκών στα δικά τους σχολεία. Θέλουν οι πόροι για την εκπαίδευση να κατανέμονται με τρόπο που να καλύπτει τις ανάγκες των μαθητών σε ολόκληρο το σύστημα, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που δεν διαθέτουν επαρκείς εγκαταστάσεις και υποστήριξη.

Ο Αρμέλ αμφισβήτησε επίσης ορισμένες αποφάσεις σχετικά με τις δαπάνες στο σχολείο του, αναφέροντας εξοπλισμό, όπως ανεμιστήρες οροφής, που αχρηστεύθηκε λίγο μετά την εγκατάστασή του. Εξέφρασε την ανησυχία του ότι δαπανήθηκαν χρήματα για αντικείμενα που σύντομα κατέστησαν άχρηστα, ενώ άλλα προβλήματα παρέμειναν άλυτα. Τέτοια παραδείγματα, υποστήριξε, εγείρουν ερωτήματα σχετικά με τον τρόπο κατανομής των εκπαιδευτικών κονδυλίων και το κατά πόσο οι δαπάνες ανταποκρίνονται στις πιο επείγουσες ανάγκες των μαθητών.

«Αξίζουμε κάτι καλύτερο»

Η 16χρονη Ουρούμι, η οποία φοιτά στο Lycée Ozenne στην Τουλούζη, συμμετέχει στις καταλήψεις εδώ και δύο εβδομάδες. Αν και αρχικά αμφέβαλλε αν η κινητοποίηση θα μπορούσε να αποκτήσει δυναμική στο σχολείο της, όπου, όπως ανέφερε, η πολιτική δραστηριότητα δεν ήταν ιδιαίτερα έντονη, εκτιμά ότι η επιμονή των μαθητών συνέβαλε τελικά στη συσπείρωσή τους.

«Συμμετέχω στις καταλήψεις εδώ και 2 εβδομάδες. Είναι κουραστικό, πρέπει να ξυπνάμε νωρίς, στις 5 το πρωί, και τις περισσότερες φορές πηγαίνουμε για ύπνο αρκετά αργά. Χάρη όμως στους ανθρώπους που έρχονται να μας δώσουν φαγητό ή να μας δώσουν υλικά όπως μάσκες ή φυσιολογικό ορό, καταφέρνουμε να συνεχίσουμε», λέει στο ΕΡΤnews.

Η Ουρούμι συμμετέχει στις κινητοποιήσεις και ως ένδειξη αλληλεγγύης προς τους μαθητές που αντιμετωπίζουν σοβαρότερα προβλήματα στα σχολεία τους.

«Θεωρούμε απαράδεκτο το γεγονός ότι ορισμένοι μαθητές δεν μπορούν να κάνουν μάθημα επειδή καταρρέουν τα ταβάνια πάνω από τα κεφάλια τους ή επειδή οι τοίχοι των σχολικών κτιρίων σαπίζουν. Υπάρχουν 5.000 σχολεία γεμάτα αμίαντο, ενώ σε ορισμένα λύκεια υπάρχουν ακόμα και αρουραίοι. Οι εκπαιδευτικοί που απουσιάζουν δεν αντικαθίστανται ποτέ, καθώς το κράτος προτιμά να διοχετεύει τα κονδύλιά του σε μια αστυνομία που μας τυφλώνει, μας σπάει τα σαγόνια ή ακόμα και μας ακρωτηριάζει τα χέρια- αντί να επενδύσει σε εμάς, τη γενιά του αύριο», καταγγέλλει η μαθήτρια.

Επιπλέον, παρά τις ολοένα και πιο εμφανείς επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, οι σχολικές αίθουσες δεν είναι κατάλληλα εξοπλισμένες- η θερμοκρασία μπορεί να φτάσει τους 45°C το καλοκαίρι και να πέσει στους -1°C τον χειμώνα.

«Ως μαθήτρια σε μία από τις δέκα πλουσιότερες χώρες του κόσμου, πιστεύω ότι αξίζουμε κάτι καλύτερο», δήλωσε.

Εξέφρασε επίσης ανησυχία για την πίεση που ασκούν στους νέους τα απαιτητικά σχολικά προγράμματα και ο μεγάλος όγκος εργασίας για το σπίτι. Όπως περιέγραψε, ορισμένοι μαθητές περνούν το μεγαλύτερο μέρος της ημέρας στο σχολείο και στη συνέχεια επιστρέφουν στο σπίτι για να συνεχίσουν τη μελέτη, με ελάχιστο χρόνο για κοινωνική ζωή.

Για την ίδια, οι κινητοποιήσεις αποτέλεσαν ευκαιρία να γνωρίσει άλλους νέους και να αναπτύξει ένα αίσθημα συλλογικότητας. Ωστόσο, αμφισβήτησε κατά πόσο οι διαδηλώσεις από μόνες τους μπορούν να φέρουν αλλαγές.

«Πιστεύω ότι οι διαδηλώσεις είναι ένας τρόπος να δείξουμε στο κράτος πόσοι είμαστε και τι δύναμη έχουμε», είπε. Πρόσθεσε, ωστόσο, ότι μερικές φορές αισθάνεται πως οι διαδηλώσεις έχουν χάσει τον σκοπό τους, επειδή «το κράτος δεν μας ακούει».

Η στάση των εκπαιδευτικών

Οι σχέσεις μεταξύ διαδηλωτών, εκπαιδευτικών και σχολικών διευθύνσεων διαφέρουν από σχολείο σε σχολείο. Στο Lycée Saint-Sernin, ο Μάριους αναφέρει ότι εκπαιδευτικοί συμμετείχαν μαζί με τους μαθητές στις καταλήψεις και στις διαδηλώσεις. Όπως είπε, η συμμετοχή τους ήταν ενθαρρυντική, καθώς και οι ίδιοι αντιμετωπίζουν προβλήματα που αφορούν τους μισθούς και τις συνθήκες εργασίας.

Όπως αναφέρει ο Σαμπάν, ο διευθυντής του Lycée Toulouse-Lautrec στηρίζει την προσπάθεια των μαθητών να εκφράσουν τις ανησυχίες τους και διατηρεί ανοιχτή την επικοινωνία μαζί τους καθ’ όλη τη διάρκεια των κινητοποιήσεων. Στο σχολείο πραγματοποιήθηκε συνάντηση, κατά την οποία οι μαθητές είχαν την ευκαιρία να συζητήσουν τα προβλήματα που τους απασχολούν και να προχωρήσουν στη συγκρότηση γενικής συνέλευσης. Στόχος της συνέλευσης ήταν, μεταξύ άλλων, να συμβάλει στη διατήρηση του ειρηνικού χαρακτήρα των κινητοποιήσεων.

Ο Σαμπάν δήλωσε επίσης ότι εκπαιδευτικοί συμμετείχαν στις διαδηλώσεις και σχημάτισαν ανθρώπινη αλυσίδα για να προστατεύσουν τους μαθητές από την αστυνομία.

Ωστόσο, στο Lycée Ozenne, όπως αναφέρει η Ουρούμι, οι περισσότεροι καθηγητές διαφωνούν με τις κινητοποιήσεις των μαθητών, ορισμένοι μάλιστα έχουν καταφύγει στη σωματική βία προκειμένου να εισέλθουν στο σχολείο. Υπάρχουν όμως και κάποιοι εκπαιδευτικοί που στηρίζουν τους μαθητές.

Οι μαθητικές κινητοποιήσεις στη Γαλλία αναδεικνύουν μια βαθύτερη κρίση εμπιστοσύνης ανάμεσα στους νέους και την πολιτεία, με αιχμή τις ελλείψεις στα σχολεία, τις άνισες εκπαιδευτικές ευκαιρίες και την αβεβαιότητα για το μέλλον. Πέρα από τα αιτήματα για καλύτερες υποδομές, περισσότερους εκπαιδευτικούς και αλλαγές στο σύστημα πρόσβασης στην ανώτατη εκπαίδευση, οι μαθητές διεκδικούν να έχουν ουσιαστικό λόγο στις αποφάσεις που καθορίζουν τη σχολική τους καθημερινότητα.

Οι μαρτυρίες τους αποκαλύπτουν, παράλληλα, ότι η αλληλεγγύη μεταξύ σχολείων αποτελεί βασικό στοιχείο του κινήματος. Το κρίσιμο ερώτημα, ωστόσο, παραμένει αν οι φωνές τους θα οδηγήσουν σε συγκεκριμένες παρεμβάσεις ή αν οι διεκδικήσεις τους θα παραμείνουν αναπάντητες. Για τους ίδιους, το ζητούμενο δεν είναι πλέον οι διαβεβαιώσεις, αλλά οι πράξεις που θα διασφαλίσουν μια δημόσια εκπαίδευση με αξιοπρεπείς συνθήκες και ίσες ευκαιρίες για όλους. Για τους μαθητές στη Γαλλία, το διακύβευμα δεν αφορά μόνο τις συνθήκες που αντιμετωπίζουν σήμερα, αλλά και το μέλλον της δημόσιας εκπαίδευσης της χώρας τους.