Σερβία: Πρόωρες βουλευτικές εκλογές στις 25 Οκτωβρίου

Ο πρόεδρος της Σερβίας, Αλεξάνταρ Βούτσιτς, προκήρυξε πρόωρες βουλευτικές εκλογές για τις 25 Οκτωβρίου. Στις 12 το μεσημέρι της Τετάρτης (13:00 ώρα Ελλάδας), ο Βούτσιτς υπέγραψε το διάταγμα για τη διάλυση της Εθνοσυνέλευσης και τη διεξαγωγή πρόωρων βουλευτικών εκλογών. Αιτιολογώντας την απόφαση του ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς δήλωσε ότι «οι αναταραχές που συγκλόνισαν τη χώρα το προηγούμενο διάστημα και οι οποίες προκλήθηκαν με την εμπλοκή ξένων δυνάμεων επιτάσσουν την προσφυγή στις κάλπες για να υπάρξει πολιτική σταθερότητα και οικονομική ανάπτυξη».

Ανταπόκριση – Βελιγράδι

Σημειώνεται ότι την περασμένη Δευτέρα η σερβική κυβέρνηση είχε υποβάλει στον πρόεδρο της Δημοκρατίας το αίτημα για τη διάλυση της Βουλής και την προσφυγή στις κάλπες.
Ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς είχε ανακοινώσει πρόσφατα ότι, λίγες ημέρες μετά την προκήρυξη των εκλογών, προτίθεται να παραιτηθεί από το αξίωμα του προέδρου της Δημοκρατίας και να τεθεί επικεφαλής ψηφοδελτίου με την ονομασία «Ενωμένη Σερβία». Στο ψηφοδέλτιο αναμένεται να συμμετάσχουν το κυβερνών Σερβικό Προοδευτικό Κόμμα (SNS), καθώς και άλλες πολιτικές δυνάμεις οι οποίες αυτοπροσδιορίζονται ως πατριωτικές.

Την προσφυγή σε πρόωρες βουλευτικές εκλογές ζητά από τον Μάιο του 2025 το φοιτητικό κίνημα, το οποίο πρωτοστατεί στις αντικυβερνητικές κινητοποιήσεις που συγκλονίζουν τη χώρα.

Οι κινητοποιήσεις των φοιτητών ξεκίνησαν μετά την τραγωδία στον σιδηροδρομικό σταθμό του Νόβι Σαντ, όπου στις 1 Νοεμβρίου 2024 κατέρρευσε το στέγαστρο της εισόδου του ανακαινισμένου σταθμού, με αποτέλεσμα να χάσουν τη ζωή τους 16 άνθρωποι. Οι φοιτητές ζητούν να αποδοθούν πολιτικές και ποινικές ευθύνες για την τραγωδία, καθώς και να υπάρξει πλήρης διαφάνεια στην έρευνα για τα αίτια της κατάρρευσης.

Η εξέγερση των φοιτητών απέκτησε ευρύτερο κοινωνικό χαρακτήρα, προκαλώντας μαζικές διαδηλώσεις σε ολόκληρη τη Σερβία. Στο επίκεντρο των κινητοποιήσεων βρίσκονται, μεταξύ άλλων, οι καταγγελίες για διαφθορά, έλλειψη διαφάνειας, πελατειακές πρακτικές και αυταρχική άσκηση της εξουσίας.

Οι φοιτητές ανακοίνωσαν τη συμμετοχή τους στις πρόωρες βουλευτικές εκλογές με δικό τους ψηφοδέλτιο, το οποίο θα φέρει την ονομασία «Φοιτητική Λίστα». Οι υποψήφιοι των φοιτητών θα είναι πρόσωπα που δεν έχουν προηγούμενη πολιτική ή κομματική δραστηριότητα.

Στο χώρο της σερβικής αντιπολίτευσης οι προσπάθειες για τη συγκρότηση ενιαίου μετώπου ενόψει των εκλογών δεν έχουν μέχρι στιγμής αποδώσει. Τα κόμματα της σερβικής αντιπολίτευσης αδυνατούν να καταλήξουν σε συμφωνία, καθώς εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικές διαφωνίες ως προς τη στρατηγική για το μέλλον της χώρας.

Το πιθανότερο είναι να συμμετάσχει η αντιπολίτευση στις εκλογές με τέσσερα ψηφοδέλτια, δύο που θα συνθέτουν φιλοευρωπαϊκά κόμματα και δυο συνασπισμούς ακροδεξιών κομμάτων που αντιτίθενται στην ευρωπαϊκή προοπτική της χώρας. Το παραδοσιακό Δημοκρατικό Κόμμα (DS) αποφάσισε να απέχει των εκλογών καλώντας τους υποστηρικτές του να στηρίξουν τη «Φοιτητική Λίστα».

Οι εκλογές της 25ης Οκτωβρίου (2026) θα είναι οι δωδέκατες κατά σειρά βουλευτικές εκλογές από το 1990 και την θέσπιση του πολυκομματικού συστήματος στη Σερβία.