Σύμφωνα με το εορτολόγιο, η Ορθόδοξη Εκκλησία τιμά σήμερα, Πέμπτη 12 Νοεμβρίου 2026, τη μνήμη του Αγίου Ιωάννη του Ελεήμονος, Αρχιεπισκόπου Αλεξανδρείας και πολιούχου της Λεμεσού της Κύπρου. Πρόκειται για μια από τις σημαντικότερες μορφές της χριστιανικής φιλανθρωπίας, που έμεινε στην ιστορία για τη μέριμνά του προς τους φτωχούς, τους ασθενείς και τους πρόσφυγες.

Παράλληλα, σήμερα, τιμώνται ο Όσιος Νείλος ο Ασκητής, ο Όσιος Νείλος ο Μυροβλύτης, καθώς και ο Προφήτης Αχιάς, μορφή της Παλαιάς Διαθήκης.

Εορτολόγιο: Σε ποιούς να πείτε “χρόνια πολλά”

Σήμερα γιορτάζουν οι

• Νείλος,
• Νείλα και
• Αχιάς.

Άγιος Ιωάννης ο Ελεήμονας

Ο Άγιος Ιωάννης ο Ελεήμονας γεννήθηκε στην Αμαθούντα της Κύπρου, πιθανότατα στα μέσα του 6ου αιώνα, σε εύπορη οικογένεια. Ο πατέρας του, Επιφάνιος, κατείχε σημαντική δημόσια θέση. Ο Ιωάννης έλαβε καλή μόρφωση και, σύμφωνα με τον βίο του, παντρεύτηκε και απέκτησε παιδιά.

Μετά τον θάνατο της συζύγου και των παιδιών του, στράφηκε ολοκληρωτικά στην εκκλησιαστική ζωή.

Περίπου το 610 εξελέγη Πατριάρχης Αλεξανδρείας, σε μια εποχή κατά την οποία η Ανατολική Μεσόγειος αντιμετώπιζε πολέμους, κοινωνικές αναταραχές και μεγάλες μετακινήσεις πληθυσμών.

Από την πρώτη στιγμή της διακονίας του έθεσε ως προτεραιότητα την ανακούφιση όσων βρίσκονταν σε ανάγκη.

Σύμφωνα με την εκκλησιαστική παράδοση, ζήτησε να καταγραφούν οι φτωχοί της Αλεξάνδρειας, τους οποίους αποκαλούσε «κυρίους και δεσπότες» του, θεωρώντας ότι η φροντίδα τους αποτελούσε πρωταρχικό καθήκον της Εκκλησίας. 

Η φιλανθρωπική δράση του Αγίου Ιωάννη απέκτησε ιδιαίτερη σημασία όταν οι Πέρσες κατέλαβαν την Ιερουσαλήμ το 614. Χιλιάδες άνθρωποι εγκατέλειψαν τις εστίες τους, αναζητώντας καταφύγιο και βοήθεια. Ο Ιωάννης κινητοποίησε τους πόρους της Εκκλησίας της Αλεξάνδρειας για την υποστήριξη των προσφύγων και την ανακούφιση των πληγέντων.

Η παράδοση περιγράφει επίσης τη δημιουργία χώρων περίθαλψης και τη διανομή τροφίμων και χρημάτων σε ανθρώπους που δεν είχαν τα αναγκαία για την επιβίωσή τους.

Ο Άγιος Ιωάννης δεν αντιμετώπιζε την ελεημοσύνη ως περιστασιακή πράξη, αλλά ως διαρκή υποχρέωση απέναντι στην ανθρώπινη δυστυχία.

Γιατί είναι πολιούχος της Λεμεσού

Κατά τα τελευταία χρόνια της ζωής του, καθώς η περσική προέλαση απειλούσε την Αίγυπτο, ο Ιωάννης εγκατέλειψε την Αλεξάνδρεια και επέστρεψε στην Κύπρο.

Εκοιμήθη στην Αμαθούντα, κοντά στη σημερινή Λεμεσό, περίπου το 619 ή 620.

Η μνήμη του συνδέθηκε στενά με την περιοχή και σήμερα τιμάται ως πολιούχος της Λεμεσού, όπου η 12η Νοεμβρίου αποτελεί σημαντική ημέρα θρησκευτικού εορτασμού.

Σήμερα, Δευτέρα 15 Δεκεμβρίου, σύμφωνα με το εορτολόγιο, τιμάται η μνήμη του ιερομάρτυρα Ελευθερίου και της μητέρας του Ανθίας, καθώς και της οσιομάρτυρος Σωσάννης της διακόνισσας στην Ελευθερούπολη.

Ονόματα που γιορτάζουν σήμερα είναι τα εξής:

• Ελευθερία, Ρία, Λευθερία,
• Λευτερία, Ρίτσα,
• Ελευθέριος, Λευτέρης, Λεφτέρης,
• Ανθή, Ανθούλα,
• Άνθια, Άνθεια,
• Σύλβια,
• Σωσσάνα, Σωσάνα, Σωσάννα.

*Υπάρχουν και άλλες ημερομηνίες που γιορτάζει αυτό το όνομα.

Άγιος Ελευθέριος ο Ιερομάρτυρας

Ο Άγιος Ελευθέριος γεννήθηκε τον 2o αιώνα μ. Χ. στην Ελλάδα (κατά άλλους στην Ρώμη) από πλούσιους γονείς. Τότε αυτοκράτορας ήταν ο Κόμμοδος και ο Σεπτίνος Σεβήρος. Ορφανός από πατέρα, ανατράφηκε σύμφωνα με τις επιταγές του Ευαγγελίου από την ευσεβέστατη και φιλάνθρωπη μητέρα του, Ανθία (της Ευανθίας γόνος, στιχηρό Εσπερινού), η οποία έγινε χριστιανή ακούοντας το κήρυγμα από μαθητές του Απ. Παύλου.

Διακαής πόθος της Ανθίας ήταν να επισκεφτεί τη Ρώμη, που τα χώματά της είχαν βαφτεί με το αίμα των Αποστόλων Πέτρου και Παύλου. Κάποτε, λοιπόν, αποφάσισε και πήγε. Μαζί πήρε και το νεαρό γιό της Ελευθέριο. Ο επίσκοπος Ρώμης Ανίκητος, όταν είδε τον Ελευθέριο εκτιμώντας την πολλή νοημοσύνη του, τη θερμή πίστη και το αγνό ήθος του, τον έλαβε υπό την προστασία του.

Σε ηλικία 15 ετών χειροτονήθηκε από τον επίσκοπο Ρώμης Ανίκητο, διάκονος και έπειτα από τρία χρόνια χειροτονήθηκε ιερέας. Από τη θέση αυτή ο Ελευθέριος αγωνίστηκε με ζήλο για τη διδαχή του ποιμνίου του, και σε έργα φιλανθρωπίας. Αργότερα και σε ηλικία είκοσι ετών, με κοινή ψήφο κλήρου και λαού έγινε επίσκοπος Ιλλυρικού, σημερινής Αλβανίας με έδρα την Αυλώνα.

Η χειροτονία του Αγίου Ελευθερίου, έγινε «κατ’ οικονομίαν» Θεού, λόγω των μεγάλων αρετών και της σοφίας του με την οποία προσείλκυε στον Χριστό τους ειδωλολάτρες. Η γλυκύτητα του λόγου του, που επιβεβαιωνόταν με τα πολλά θαύματα του, έκανε αυτούς που βρίσκονταν στην πλάνη να ασπαστούν την χριστιανική αλήθεια.

Η φήμη της αρετής του Αγίου Ελευθερίου ήταν τόσο μεγάλη που έφτασε μέχρι τη Βρετανία. Έτσι, ο βασιλιάς της, Λούκιος, έγραψε επιστολή στον Ελευθέριο και του δήλωνε ότι αυτός και ο λαός του επιθυμούσαν να γίνουν χριστιανοί. Ο Ελευθέριος αμέσως ανταποκρίθηκε, στέλνοντας δύο εκπαιδευμένους στην πίστη άνδρες, που κατήχησαν και βάπτισαν χριστιανούς τον Λούκιο με το λαό του.

Όταν ο Σεπτίμιος Σεβήρος πληροφορήθηκε την χριστιανική δράση του Ελευθερίου διέταξε την σύλληψή του. Έπειτα από πολλά βασανιστήρια ο Ελευθέριος οδηγήθηκε από τους ειδωλολάτρες στην αρένα της Ρώμης. Τα άγρια ζώα όμως δεν τον άγγιξαν, γι’ αυτό και αποκεφαλίσθηκε μαζί με την μητέρα του. Έτσι ο Άγιος Ελευθέριος πέρασε στην ελευθερία της ένδοξης κατάστασης των παιδιών του Θεού.

Ο Άγιος Ελευθέριος θεωρείται βοηθός των εγκύων γυναικών. Τους δίνει «καλή λευτεριά». Πολλές γυναίκες επικαλούνται τη βοήθεια του και ακουμπούν το εικονισματάκι του αγίου πάνω τους.