Εξωδικαστικός μηχανισμός: Οι δύο αλλαγές από σήμερα – Ενισχύεται η προστασία της κύριας κατοικίας

Δύο σημαντικές αλλαγές τίθενται από σήμερα, Δευτέρα 21 Σεπτεμβρίου, σε εφαρμογή στον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών, με στόχο την προστασία της κύριας κατοικίας και την παροχή δεύτερης ευκαιρίας σε οφειλέτες που έχασαν προηγούμενη ρύθμιση.

Η πρώτη αλλαγή προβλέπει τη δυνατότητα διάσωσης της κύριας κατοικίας μέσω της ρευστοποίησης άλλων περιουσιακών στοιχείων, ενώ η δεύτερη επιτρέπει, υπό προϋποθέσεις, την επανυποβολή αίτησης πριν από τη συμπλήρωση του προβλεπόμενου 12μήνου.

Προστασία της κύριας κατοικίας με εκποίηση άλλων ακινήτων

Με το νέο εργαλείο, οι πιστωτές μπορούν να υποβάλουν αντιπρόταση που θα προβλέπει την εκποίηση δευτερευόντων περιουσιακών στοιχείων του οφειλέτη, προκειμένου να μειωθεί η οφειλή και να διασωθεί η κύρια κατοικία.

Για παράδειγμα, εάν κάποιος έχει στεγαστικό δάνειο ύψους 150.000 ευρώ και διαθέτει ένα οικόπεδο αξίας 50.000 ευρώ, η ρευστοποίηση του οικοπέδου μπορεί να μειώσει την οφειλή στις 100.000 ευρώ.

Αντίστοιχα, εάν η αξία των δευτερευόντων περιουσιακών στοιχείων καλύπτει το σύνολο του χρέους, η οφειλή μπορεί να εξοφληθεί πλήρως, χωρίς να χαθεί η κύρια κατοικία.

Η διαδικασία δεν εφαρμόζεται μονομερώς. Οι συμμετέχοντες πιστωτές υποβάλλουν την αντιπρόταση, ενώ ο οφειλέτης διατηρεί το δικαίωμα να την αποδεχθεί ή να την απορρίψει. Εφόσον συμφωνήσει, η πώληση των άλλων ακινήτων καταγράφεται ως όρος της σύμβασης αναδιάρθρωσης.

Κατά τον υπολογισμό των δόσεων της νέας ρύθμισης λαμβάνονται υπόψη η αξία της κύριας κατοικίας και τα εισοδήματα του οφειλέτη και όχι το σύνολο της ακίνητης περιουσίας του, σύμφωνα με το νέο πλαίσιο.

Νέα αίτηση μέσα σε έξι μήνες

Η δεύτερη αλλαγή αφορά όσους έχουν χάσει προηγούμενη ρύθμιση του εξωδικαστικού μηχανισμού.

Μέχρι σήμερα, για την υποβολή νέας αίτησης έπρεπε να έχει παρέλθει χρονικό διάστημα 12 μηνών. Πλέον, εφόσον επιλέγεται η προστασία της κύριας κατοικίας μέσω ρευστοποίησης άλλων περιουσιακών στοιχείων, παρέχεται η δυνατότητα επανυποβολής αίτησης μέσα σε έξι μήνες.

Στην περίπτωση οφειλέτη που εξακολουθεί να τηρεί τη ρύθμισή του αλλά ζητά την επανεξέτασή της, θα πρέπει να αποδεικνύεται επιδείνωση της οικονομικής του κατάστασης κατά τουλάχιστον 20%, βάσει των εισοδημάτων και των οικονομικών του στοιχείων.

Η δυνατότητα ταχύτερης επανυποβολής παρέχεται επίσης όταν η προηγούμενη ρύθμιση έχει καταγγελθεί, για παράδειγμα λόγω απώλειας περισσότερων από τριών δόσεων.

Ποιοι μπορούν να ενταχθούν

Στον εξωδικαστικό μηχανισμό μπορούν να ενταχθούν οφειλέτες με συνολικά χρέη άνω των 5.000 ευρώ προς το Δημόσιο, τα ασφαλιστικά ταμεία, τις τράπεζες και τις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων.

Οι οφειλές μπορούν να ρυθμιστούν:

• σε έως 240 μηνιαίες δόσεις για χρέη προς την Εφορία και τα ασφαλιστικά ταμεία,
• σε έως 420 μηνιαίες δόσεις για οφειλές προς τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης.

Η ελάχιστη μηνιαία δόση ορίζεται στα 50 ευρώ ανά πιστωτή. Επομένως, εάν κάποιος οφείλει τόσο σε τράπεζα όσο και στην Εφορία, το συνολικό ελάχιστο ποσό που θα καταβάλλει είναι 100 ευρώ τον μήνα.

Πώς καθορίζεται το «κούρεμα»

Το ύψος της διαγραφής δεν επιλέγεται από τον οφειλέτη, αλλά προκύπτει από τον αλγόριθμο του εξωδικαστικού μηχανισμού, ο οποίος λαμβάνει υπόψη το εισόδημα, την περιουσιακή κατάσταση και τη δυνατότητα αποπληρωμής.

Κατά κανόνα, οφειλέτης που δεν διαθέτει άλλη περιουσία πέρα από την κύρια κατοικία του μπορεί να λάβει μεγαλύτερο «κούρεμα» από κάποιον που έχει την ίδια οφειλή αλλά διαθέτει επιπλέον ακίνητα.

Μέχρι σήμερα έχουν ολοκληρωθεί περίπου 70.000 επιτυχείς ρυθμίσεις, που αντιστοιχούν σε αρχικές οφειλές συνολικού ύψους περίπου 20,5 δισ. ευρώ.