Η Τζαμάικα καλεί τη Βρετανία να ζητήσει νομική γνωμοδότηση περί καταβολής αποζημιώσεων για τη δουλεία

Η κυβέρνηση της Τζαμάικας προέτρεψε επισήμως τον βασιλιά Κάρολο να ζητήσει νομική γνωμοδότηση για το αν η Βρετανία θα έπρεπε να καταβάλει αποζημιώσεις για τη δουλεία και η υπουργός Πολιτισμού του νησιού δήλωσε «ενθαρρυμένη» από τη στάση που τηρεί μέχρι τώρα το Μπάκιγχαμ.

Η Ολίβια Γκραντζ είναι η επικεφαλής της αντιπροσωπείας της Τζαμάικας που βρίσκεται στο Λονδίνο και ζήτησε από τον Κάρολο να θέσει τρία ερωτήματα για το διατλαντικό δουλεμπόριο στη Δικαστική Επιτροπή του Ανακτοβουλίου (JCPC). Η Τζαμάικα θέλει να εξετάσει η JCPC (το ανώτατο Εφετείο για τα υπερπόντια εδάφη του Ηνωμένου Βασιλείου και ορισμένες χώρες της Κοινοπολιτείας) αν η μεταφορά Αφρικανών στην Τζαμάικα και η υποδούλωσή τους ήταν ποτέ νόμιμη και αν η Βρετανία είναι νομικά υποχρεωμένη να καταβάλει αποζημιώσεις.

Ο Κάρολος, που παραμένει αρχηγός του κράτους της Τζαμάικας αν και η χώρα έχει κάνει κάποια βήματα για να τον απομακρύνει από αυτόν τον ρόλο, είχε εκφράσει τη βαθύτατη λύπη του για τη δουλεία σε μια ομιλία του σε ηγέτες των χωρών της Κοινοπολιτείας το 2022.

Όπως και άλλες πρώην αποικιοκρατικές δυνάμεις, η Βρετανία απορρίπτει μέχρι τώρα τα αιτήματα για αποζημιώσεις. Η Γκραντζ πάντως είδε θετικά τον τρόπο με τον οποίο τα Ανάκτορα του Μπάκιγχαμ βοήθησαν τη χώρα της στη διαδικασία υποβολής του αιτήματος. «Δεν προκαταλαμβάνουμε τη διαδικασία, αλλά αισθανόμαστε ενθαρρυμένοι», είπε στο πρακτορειο Reuters, λίγο πριν καταθέσει και επισήμως την αίτηση.

Ένας εκπρόσωπος του Μπάκιγχαμ είπε ότι ο Κάρολος έχει εκφράσει πολλές φορές την προσωπική και ολόψυχη δέσμευσή του στην προώθηση μεγαλύτερης κατανόησης γύρω από το ζήτημα της δουλείας και στην εύρεση τρόπων για να αντιμετωπιστούν οι ιστορικές αδικίες, προς όφελος των σημερινών κοινοτήτων.

Ωστόσο, ένας εκπρόσωπος του πρωθυπουργού Άντι Μπέρναμ διευκρίνισε ότι «το Ηνωμένο Βασίλειο δεν πληρώνει, ούτε πρόκειται να πληρώσει αποζημιώσεις», αν και χαρακτήρισε «αποτρόπαιο» το διατλαντικό δουλεμπόριο.

Τουλάχιστον 12,5 εκατομμύρια Αφρικανοί απήχθησαν, μεταφέρθηκαν δια της βίας με ευρωπαϊκά πλοία και πουλήθηκαν στα σκλαβοπάζαρα, από τον 15ο μέχρι και τον 19ο αιώνα. Οι επικριτές της πρακτικής αυτής ζητούν εδώ και δεκαετίες να καταβληθούν αποζημιώσεις για να αντιμετωπιστεί η «κληρονομιά» της δουλείας, όπως η οικονομική υπανάπτυξη και οι κοινωνικές ανισότητες.

Το αίτημα της Τζαμάικας, που στηρίζεται από την Κοινότητα της Καραϊβικής και τον πρόεδρο της Γκάνας Τζον Ντραμάνι Μαχάμα, υποβλήθηκε αφού τον προηγούμενο μήνα μια επιτροπή του ΟΗΕ έκρινε ότι οι χώρες είναι νομικά υποχρεωμένες να εξετάσουν την πιθανότητα καταβολής αποζημιώσεων και άλλα μέτρα για να αντιμετωπιστεί η «κληρονομιά» του διατλαντικού εμπορίου. Πολλοί Ευρωπαίοι ηγέτες όμως είναι αντίθετοι ακόμη και στη συζήτηση του θέματος και οι επικριτές αυτής της εισήγησης του ΟΗΕ λένε ότι τα σημερινά κράτη και οι θεσμοί δεν μπορούν να θεωρηθούν υπεύθυνα για τη δουλεία. Το αντιμεταναστευτικό, λαϊκιστικό κόμμα Reform UK του Νάιτζελ Φάρατζ ζήτησε τον περασμένο Απρίλιο να μην χορηγούνται βίζες σε πολίτες χωρών που ζητούν αποζημιώσεις, στις οποίες περιλαμβάνεται και η Τζαμάικα.

Η Γκραντζ θεωρεί ωστόσο ότι η δυναμική της εκστρατείας της ενισχύεται: «Υπάρχει μια παγκόσμια τάση και μεγαλύτερη υποστήριξη για την επανορθωτική δικαιοσύνη. Πάντα θα υπάρχουν αρνητικές αντιδράσεις, όμως εμείς παραμένουμε προσηλωμένοι στον στόχο».

Πηγές: ΑΠΕ-ΜΠΕ, Reuters, ΑΡ