ΗΠΑ: Τα συνδικάτα βάζουν όρους στην Τεχνητή Νοημοσύνη

Στο Όκλαντ της Καλιφόρνιας, το συνδικάτο IFPTE Local 21 εξασφάλισε προσωρινή συμφωνία που προβλέπει επανεκπαίδευση ή μετακίνηση σε άλλες θέσεις για τους εργαζομένους που θα επηρεαστούν από την Τεχνητή Νοημοσύνη, αντί της απόλυσής τους. Είχε προηγηθεί ψηφοφορία υπέρ της απεργίας τον Οκτώβριο, ενώ η κινητοποίηση που είχε προγραμματιστεί για τις 5 Νοεμβρίου ανεστάλη.

Στην Πενσιλβάνια, το συνδικάτο SEIU Local 668 εξασφάλισε τη δέσμευση του κυβερνήτη Τζος Σαπίρο ότι οι εργαζόμενοι θα συμμετέχουν στις αποφάσεις για τη χρήση της ΤΝ, θα υπάρχει ανθρώπινη εποπτεία και η τεχνολογία δεν θα χρησιμοποιείται για την επιβολή πειθαρχικών κυρώσεων. Η συμφωνία ακολούθησε την πιλοτική εφαρμογή του ChatGPT Enterprise της OpenAI στις δημόσιες υπηρεσίες. Στο Οχάιο, το συνδικάτο εργαζομένων στις μεταφορές Transport Workers Union (TWU) απέκτησε ήδη από το 2024 δικαίωμα βέτο σε σχέδια για τη χρήση αυτόνομων οχημάτων στις δημόσιες συγκοινωνίες.

Παρεμβάσεις καταγράφονται και σε νομοθετικό επίπεδο. Τον Σεπτέμβριο, ο κυβερνήτης της Καλιφόρνιας Γκάβιν Νιούσομ υπέγραψε δύο νόμους που απαγορεύουν τις απολύσεις και τις πειθαρχικές κυρώσεις οι οποίες βασίζονται αποκλειστικά σε αυτοματοποιημένα συστήματα, καθώς και ορισμένες μορφές επιτήρησης εργαζομένων με ΤΝ. Στη Νέα Υόρκη ισχύουν από τον Δεκέμβριο του 2025 νομοθετικές προστασίες για τους εργαζομένους των πολιτειακών υπηρεσιών απέναντι στην αντικατάστασή τους από συστήματα ΤΝ.

Σύμφωνα με έρευνα της Ernst & Young, σχεδόν το 70% των υπηρεσιών πολιτειακής και τοπικής αυτοδιοίκησης στις ΗΠΑ που συμμετείχαν στην έρευνα είχαν ήδη υιοθετήσει ή βρίσκονταν στη διαδικασία εφαρμογής παραγωγικής Τεχνητής Νοημοσύνης. Όπως αναφέρει ο Guardian, ο Κουνγκ Φενγκ, ερευνητής εργασιακών θεμάτων στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Μπέρκλεϊ, επισημαίνει ότι οι εργοδότες συχνά προωθούν την αυτοματοποίηση με στόχο τη μείωση του κόστους.

Τον Απρίλιο, περισσότερες από 40 συνδικαλιστικές και κοινωνικές οργανώσεις, με πρωτοβουλία του Economic Policy Institute (EPI), ενός αμερικανικού ερευνητικού ινστιτούτου οικονομικής πολιτικής, ζήτησαν από το Κογκρέσο να θεσπίσει ομοσπονδιακούς κανόνες για τη χρήση της ΤΝ στους χώρους εργασίας. Οι οργανώσεις υποστηρίζουν ότι η νομοθεσία πρέπει να εγγυάται ένα ελάχιστο επίπεδο προστασίας των εργασιακών δικαιωμάτων, χωρίς να εμποδίζει τις πολιτείες να υιοθετούν αυστηρότερους κανόνες.

Τι δείχνουν τα στοιχεία για τις απολύσεις

Σύμφωνα με έρευνα της Gallup που δημοσιεύθηκε τον Ιούνιο του 2026, μόλις το 1% των ανέργων που είχαν χάσει τη δουλειά τους λόγω απόλυσης ανέφερε την Τεχνητή Νοημοσύνη ή την αυτοματοποίηση ως κύρια αιτία. Η Gallup επισημαίνει, ωστόσο, ότι η τεχνολογία μπορεί να επηρεάζει τις αποφάσεις των επιχειρήσεων χωρίς αυτό να γνωστοποιείται στους εργαζομένους, ιδιαίτερα όταν οι απολύσεις αποδίδονται σε αναδιοργάνωση ή περικοπές κόστους.

Το 62% όσων είχαν απολυθεί χρησιμοποιούσε εργαλεία ΤΝ το πολύ μία φορά τον χρόνο, έναντι 50% των εργαζομένων που εξακολουθούσαν να απασχολούνται. Ειδικά στον τεχνολογικό κλάδο, όσοι χρησιμοποιούσαν ΤΝ λιγότερο από μία φορά τον μήνα είχαν τριπλάσια πιθανότητα να έχουν απολυθεί σε σύγκριση με εκείνους που τη χρησιμοποιούσαν τουλάχιστον μηνιαίως. Η Gallup διευκρινίζει ότι η συσχέτιση δεν αποδεικνύει σχέση αιτίας και αποτελέσματος, καθώς ενδέχεται να επηρεάζεται από τις δεξιότητες των εργαζομένων και το είδος της εργασίας τους.