Νέα δέσμη μέτρων για τη στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων απέναντι στις επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης ανακοίνωσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης από το Υπουργικό Συμβούλιο, με την κυβέρνηση να επιχειρεί να δημιουργήσει ένα δίχτυ προστασίας για όσους πιέζονται από το αυξημένο κόστος, χωρίς να διαταραχθούν οι δημοσιονομικές αντοχές της χώρας.

Στο επίκεντρο των νέων παρεμβάσεων βρίσκονται η διεύρυνση της ρύθμισης των 72 σε 120 δόσεις για παλαιές οφειλές, η αυστηροποίηση του πλαισίου για τους servicers, η αύξηση της επιδότησης στο πετρέλαιο κίνησης στα 15 λεπτά ανά λίτρο, με τη συνολική ελάφρυνση στην αντλία να φτάνει τα 20 λεπτά, καθώς και η διαμόρφωση της τιμής του πετρελαίου θέρμανσης κάτω από 1,75 ευρώ το λίτρο.

«Δεν χρειάζεται άλλη μία εθνική κρίση μέσα σε μία παγκόσμια κρίση», ήταν το μήνυμα του πρωθυπουργού, ο οποίος υπογράμμισε ότι οι κυβερνητικές παρεμβάσεις θα επανεξετάζονται ανά 15 ημέρες, καθώς οι διεθνείς τιμές ενέργειας παρουσιάζουν υψηλή μεταβλητότητα.

Παράλληλα, ο κ. Μητσοτάκης έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην ευρωπαϊκή διάσταση της κρίσης, σημειώνοντας ότι κάθε ευρύτερη πρωτοβουλία θα πρέπει να έχει ευρωπαϊκή σφραγίδα. Όπως ανακοίνωσε, η Ελλάδα καταθέτει στις Βρυξέλλες πρόταση ώστε τα κράτη-μέλη να αποκτήσουν έκτακτη δημοσιονομική ευελιξία απέναντι στις επιπτώσεις της κρίσης.

Ο πρωθυπουργός γνωστοποίησε επίσης ότι απέστειλε επιστολή στην πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και στον πρόεδρο του Eurogroup, ζητώντας συντονισμένη ευρωπαϊκή αντιμετώπιση.

Έως 120 δόσεις για παλαιά χρέη

Βασική κυβερνητική παρέμβαση είναι η διεύρυνση του υφιστάμενου πλαισίου των 72 δόσεων σε έως 120 δόσεις για παλαιές οφειλές, καθώς η ενεργειακή κρίση έχει επιβαρύνει, σύμφωνα με την κυβέρνηση, τον οικογενειακό προϋπολογισμό και τη λειτουργία των επιχειρήσεων, περιορίζοντας τη δυνατότητα εξυπηρέτησης χρεών που έχουν συσσωρευτεί τα προηγούμενα χρόνια.

Η νέα ρύθμιση αφορά οφειλές προς τη φορολογική διοίκηση και τα ασφαλιστικά ταμεία, με ελάχιστη μηνιαία καταβολή τα 30 ευρώ.

Στη ρύθμιση μπορούν να ενταχθούν οφειλές που έχουν καταστεί ληξιπρόθεσμες έως και τις 31 Δεκεμβρίου 2024, ενώ δεν θα πρέπει να τελούν σε καθεστώς ρύθμισης στις 30 Σεπτεμβρίου 2026.

Η αίτηση ένταξης θα μπορεί να υποβληθεί έως τις 30 Ιουνίου 2027, ενώ όσοι έχουν ήδη υπαχθεί στη ρύθμιση των 72 δόσεων θα μπορούν, κατόπιν αίτησης, να μεταφερθούν στη νέα ρύθμιση των 120 δόσεων.

Το επιτόκιο διαμορφώνεται στο 5,84%, όσο και στην πάγια ρύθμιση των 24 δόσεων. Η κυβέρνηση σημειώνει ότι το επιτόκιο της πάγιας ρύθμισης έχει παραμείνει «παγωμένο» μέσω διαδοχικών νομοθετικών παρεμβάσεων, ώστε να μην επιβαρυνθεί από τις αυξήσεις των επιτοκίων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.

Για τις νεότερες οφειλές, που έχουν δημιουργηθεί από την 1η Ιανουαρίου 2025 και μετά, εξακολουθεί να ισχύει η πάγια ρύθμιση των 24 δόσεων.

Έως 240 δόσεις μέσω του εξωδικαστικού

Παράλληλα, η κυβέρνηση υπενθυμίζει ότι ο εξωδικαστικός μηχανισμός προσφέρει δυνατότητα ρύθμισης έως και 240 δόσεων για χρέη προς την εφορία, τα ασφαλιστικά ταμεία, τις τράπεζες και τους servicers.

Το πλαίσιο έχει διευρυνθεί, καθώς το όριο οφειλών για την υπαγωγή στον μηχανισμό μειώθηκε από τις 10.000 στις 5.000 ευρώ.

Από τις 21 Σεπτεμβρίου 2026 έχει επίσης τεθεί σε ισχύ η δυνατότητα προστασίας της πρώτης κατοικίας μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού, με τον οφειλέτη να μπορεί να επιλέξει τη διάσωση της πρώτης κατοικίας έναντι άλλης περιουσίας, με αντίστοιχη προσαρμογή των δόσεων.

Αυστηρότεροι κανόνες για τους servicers

Σημαντικές αλλαγές προβλέπονται και για τη λειτουργία των servicers, με στόχο την προστασία των συνεπών οφειλετών από πλειστηριασμούς και κατασχέσεις.

Εάν servicer παραβιάσει συμφωνημένη ρύθμιση, η σχετική πράξη θα ακυρώνεται και θα μπορεί να επιβάλλεται πρόστιμο έως 500.000 ευρώ. Παράλληλα, ο πολίτης θα πιστώνεται αυτόματα με πέντε δόσεις της αρχικής συμφωνίας.

Παράλληλα, η κυβέρνηση μετατρέπει τη μέχρι σήμερα μη δεσμευτική διαδικασία απευθείας διαπραγμάτευσης σε σαφές πλαίσιο με κανόνες, προθεσμίες απάντησης και τεκμηριωμένη πρόταση ρύθμισης από την πλευρά του servicer.

Στο νέο πλαίσιο προβλέπεται πλαφόν 15% στην προκαταβολή, αντί της ελεύθερης κρίσης του πιστωτή.

Επιπλέον, εάν ο οφειλέτης δεν λάβει πλήρη εικόνα της οφειλής του μέσα σε 45 ημέρες, οι τόκοι θα παγώνουν.

Στα 20 λεπτά ανά λίτρο η συνολική ελάφρυνση στο πετρέλαιο κίνησης

Στο μέτωπο των καυσίμων, η κυβέρνηση αυξάνει την επιδότηση στο πετρέλαιο κίνησης, επικαλούμενη τη συνεχιζόμενη πίεση στις διεθνείς τιμές και τις επιπτώσεις που έχει το κόστος του diesel στην εφοδιαστική αλυσίδα.

Η επιδότηση αυξάνεται από τα 10 στα 15 λεπτά ανά λίτρο, δηλαδή από τα 8 στα 12 λεπτά πλέον ΦΠΑ, και θα ισχύσει από την 1η έως τις 15 Οκτωβρίου 2026.

Το δημοσιονομικό κόστος της συγκεκριμένης παρέμβασης για το επόμενο δεκαπενθήμερο υπολογίζεται σε 20 εκατ. ευρώ.

Στην προσπάθεια συγκράτησης της τελικής τιμής θα συνυπολογιστούν και οι προσφορές των διυλιστηρίων. Έτσι, σύμφωνα με την κυβέρνηση, η συνολική ελάφρυνση στην τιμή του diesel κίνησης θα φτάσει τα 20 λεπτά ανά λίτρο.

Παράλληλα, η κυβέρνηση επιδιώκει η τιμή εκκίνησης του πετρελαίου θέρμανσης να διαμορφωθεί κάτω από τα 1,75 ευρώ το λίτρο.

Σημειώνεται πως έως τις 14 Οκτωβρίου θα ακολουθήσουν νέες ανακοινώσεις τόσο για τα καύσιμα κίνησης, όσο και για το πετρέλαιο θέρμανσης, με δεδομένη τη μεταβλητότητα των διεθνών τιμών πετρελαίου.

Η δέσμη μέτρων μέχρι σήμερα

Οι νέες παρεμβάσεις έρχονται να προστεθούν σε μια σειρά μέτρων που έχουν ήδη εφαρμοστεί από την κυβέρνηση από την άνοιξη, με στόχο τον περιορισμό των επιπτώσεων της ενεργειακής κρίσης.

Τον Ιούνιο του 2026 δόθηκε έκτακτη ενίσχυση 150 ευρώ ανά παιδί, η οποία κάλυψε περίπου το 80% των οικογενειών με παιδιά, δηλαδή περίπου 1 εκατομμύριο νοικοκυριά, με κόστος 232 εκατ. ευρώ.

Στο πετρέλαιο κίνησης εφαρμόστηκε επιδότηση 20 λεπτών ανά λίτρο, συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ, για τον Απρίλιο και τον Μάιο, 15 λεπτών τον Ιούνιο, 10 λεπτών τον Αύγουστο και τον Σεπτέμβριο και πλέον 15 λεπτών για το πρώτο δεκαπενθήμερο του Οκτωβρίου. Το συνολικό εκτιμώμενο δημοσιονομικό κόστος των παρεμβάσεων στο diesel ανέρχεται σε 216 εκατ. ευρώ.

Παράλληλα, εφαρμόστηκε fuel pass για τον Απρίλιο και τον Μάιο, ύψους 60 ευρώ στις νησιωτικές περιοχές και 50 ευρώ στην υπόλοιπη Ελλάδα, με κόστος 113 εκατ. ευρώ.

Στη δέσμη των μέτρων περιλαμβάνονται επίσης επιδότηση λιπασμάτων ύψους 15% για τους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες, με κόστος 48 εκατ. ευρώ, καθώς και αποζημίωση για τις ακτοπλοϊκές εταιρείες για υποχρεωτικές χρεώσεις εισιτηρίων, με ετήσιο κόστος 60 εκατ. ευρώ.

Αυξήθηκαν ακόμη τα εισοδηματικά όρια για την επιστροφή ενοικίου, ώστε το μέτρο να καλύπτει περίπου το 85% των ενοικιαστών, δηλαδή περίπου 1 εκατομμύριο δικαιούχους, με ετήσιο κόστος 25 εκατ. ευρώ.

Παράλληλα, διευρύνθηκαν τα εισοδηματικά όρια για την ενίσχυση των συνταξιούχων. Με τις νεότερες παρεμβάσεις, η ενίσχυση επεκτείνεται στο σύνολο των συνταξιούχων άνω των 65 ετών, περίπου 2,2 εκατομμύρια δικαιούχους, ενώ η αύξηση της ενίσχυσης και η διεύρυνση των δικαιούχων συνεπάγονται επιπλέον κόστος 516 εκατ. ευρώ σε σχέση με το 2025.

Συνολικά, σύμφωνα με τα κυβερνητικά στοιχεία, η μέχρι σήμερα δέσμη μέτρων ανέρχεται σε 1,21 δισ. ευρώ. Από το ποσό αυτό, 669 εκατ. ευρώ αφορούν έκτακτα μέτρα αντιμετώπισης του ενεργειακού κόστους και 541 εκατ. ευρώ μόνιμες παρεμβάσεις για την ενίσχυση των συνταξιούχων και τη διεύρυνση της επιστροφής ενοικίου.

Το κυβερνητικό μήνυμα, πάντως, είναι ότι η στήριξη θα συνεχιστεί με παρεμβάσεις που θα επανεξετάζονται ανά 15 ημέρες, ενώ για τα μέτρα μεγαλύτερης κλίμακας η Αθήνα επιδιώκει ευρωπαϊκή λύση, ώστε η αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης να μην επιβαρύνει δυσανάλογα τις εθνικές οικονομίες.

Ρεπορτάζ: Μίλτος Σακελλάρης

Νέα δέσμη παρεμβάσεων για τη στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, με φόντο τη διεθνή κρίση και τις αυξημένες πιέσεις στην Οικονομία. Από το Υπουργικό Συμβούλιο ο πρωθυπουργός τόνισε ότι η κυβέρνηση επιλέγει να στηρίξει την κοινωνία, χωρίς να θέσει σε κίνδυνο τις αντοχές της ελληνικής οικονομίας.

Στο επίκεντρο των νέων μέτρων βρίσκονται η διεύρυνση της ρύθμισης οφειλών έως και 120 δόσεις, η αυστηροποίηση του πλαισίου για τους servicers, η συγκράτηση της τιμής του πετρελαίου θέρμανσης κάτω από τα 1,75 ευρώ και η αύξηση της επιδότησης στο πετρέλαιο κίνησης.

«Δεν χρειάζεται άλλη μία εθνική κρίση μέσα σε μία παγκόσμια κρίση», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Κυριάκος Μητσοτάκης, υπογραμμίζοντας παράλληλα ότι οι κυβερνητικές παρεμβάσεις θα επανεξετάζονται ανά 15 ημέρες, ανάλογα με την εξέλιξη της κατάστασης.

Έκκληση για ευρωπαϊκή λύση

Ο πρωθυπουργός υπογράμμισε ότι κάθε ευρύτερη πρωτοβουλία για την αντιμετώπιση της κρίσης θα πρέπει να έχει ευρωπαϊκή σφραγίδα, καθώς, όπως σημείωσε, η κατάσταση αφορά συνολικά τα κράτη-μέλη.

Στο πλαίσιο αυτό, η Ελλάδα καταθέτει στις Βρυξέλλες πρόταση ώστε τα κράτη-μέλη να αποκτήσουν έκτακτη δημοσιονομική ευελιξία απέναντι στην παρούσα κρίση.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανακοίνωσε επίσης ότι απέστειλε επιστολή στην πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και στον πρόεδρο του Eurogroup, θέτοντας επί τάπητος την ανάγκη συντονισμένης ευρωπαϊκής αντιμετώπισης.

Οι τέσσερις νέες παρεμβάσεις

Το πρώτο μέτρο αφορά τη διεύρυνση του καθεστώτος των 72 δόσεων σε έως 120 δόσεις, με το ελάχιστο ποσό καταβολής να ορίζεται στα 30 ευρώ.

Παράλληλα, η κυβέρνηση προχωρά σε αυστηρότερους όρους για τους servicers, με στόχο την προστασία των συνεπών οφειλετών από πλειστηριασμούς και κατασχέσεις.

Σε περίπτωση που servicer παραβιάσει συμφωνημένη ρύθμιση, η σχετική πράξη θα ακυρώνεται, ενώ προβλέπεται πρόστιμο έως και 500.000 ευρώ. Παράλληλα, ο πολίτης θα πιστώνεται με πέντε δόσεις της αρχικής συμφωνίας.

Στο μέτωπο της ενέργειας και των καυσίμων, η κυβέρνηση ανακοίνωσε ότι η τιμή του πετρελαίου θέρμανσης θα διατηρηθεί κάτω από τα 1,75 ευρώ το λίτρο, με τις σχετικές ανακοινώσεις να αναμένονται πριν από τις 15 Οκτωβρίου.

Τέλος, αυξάνεται από τα 10 στα 15 λεπτά ανά λίτρο η επιδότηση στην αντλία για το πετρέλαιο κίνησης. Σύμφωνα με την κυβερνητική ανακοίνωση, τα διυλιστήρια θα προχωρήσουν παράλληλα σε δικές τους προσφορές, με αποτέλεσμα η συνολική ελάφρυνση να φτάσει τα 20 λεπτά ανά λίτρο.

Η συγκεκριμένη παρέμβαση στο πετρέλαιο κίνησης θα ισχύσει για το πρώτο δεκαπενθήμερο του Οκτωβρίου.

«Αλυσιδωτή καταιγίδα» σε όλα τα κράτη

Κατά την τοποθέτησή του στο Υπουργικό Συμβούλιο, ο πρωθυπουργός περιέγραψε την κατάσταση ως «αλυσιδωτή καταιγίδα» που πλήττει όλα τα κράτη, επισημαίνοντας ότι η κυβέρνηση καλείται να στηρίξει την κοινωνία χωρίς να διακινδυνεύσει τη δημοσιονομική σταθερότητα.

Όπως ανέφερε, οι παρεμβάσεις θα αξιολογούνται ανά δεκαπενθήμερο, ώστε να προσαρμόζονται στα νέα δεδομένα της κρίσης.

Η κυβέρνηση δίνει, παράλληλα, ιδιαίτερη έμφαση στην ευρωπαϊκή διάσταση της αντιμετώπισης της κρίσης, με την Αθήνα να επιδιώκει κοινές λύσεις και μεγαλύτερο περιθώριο ευελιξίας για τα κράτη-μέλη.

Ρεπορτάζ: Μίλτος Σακελλάρης