SSIFF 2026: Ο Φερνάντο Τρουέμπα αφήνει τη μουσική να οδηγήσει το σινεμά

Συνήθως η μουσική καλείται να υπηρετήσει μια κινηματογραφική ιστορία, αλλά για ακόμα μια φορά, ο δημιουργός του «Calle 54» Φερνάντο Τρουέμπα, θέλησε να αντιστρέψει αυτή τη σχέση. Στο «Bajañí», που παρουσιάστηκε εκτός συναγωνισμού στο Επίσημο Πρόγραμμα του Φεστιβάλ Σαν Σεμπαστιάν, ο κινηματογράφος παραχωρεί τον πρώτο λόγο στους μουσικούς, στις συναντήσεις τους και στη μαγεία που γενιέται όταν αρχίζουν να παίζουν.

Ο Ισπανός σκηνοθέτης που μας έχει χαρίσει το «Belle Epoque», το «Chico & Rita» και «Το Κορίτσι των Ονείρων σου» περιέγραψε την ταινία ως μια συνειδητή αλλαγή προτεραιοτήτων καθώς αντί να αναζητήσει κατάλληλη μουσική για συγκεκριμένες σκηνές, έθεσε την κάμερα… στην υπηρεσία της.

Ο τίτλος παραπέμπει στη γλώσσα καλό (τσιγγάνικη αργκό) κάτι άμεσα συνδεδεμένο με τη συγκεκριμένη κιθάρα, εκείνη του Νίνιο Χοσέλε, ο οποίος γίνεται ο συνδετικός κρίκος ενός ταξιδιού ανάμεσα σε διαφορετικές μουσικές παραδόσεις. Στη διαδρομή συναντά τον Καετάνο Βελόζο, τον Ρον Κάρτερ, τον Ρουμπέν Μπλάδες, τον Κένι Μπάρον και τη Μαρίζα Μόντε.

Ο Τρουέμπα εξήγησε ότι από την αρχή φανταζόταν μια ταινία σε τρεις πράξεις, καθεμία μέσα σε διαφορετικό μουσικό σύμπαν, με την κιθάρα του Χοσέλε να διασχίζει και να ενώνει τα επιμέρους κεφάλαια. Η συνοχή προκύπτει από αυτή την παρουσία, από τον τρόπο με τον οποίο ένας μουσικός ακούει τους άλλους και βρίσκει τον χώρο που τους αναλογει δίπλα τους.

Για τον Χοσέλε, η εμπειρία είχε και μια έντονα προσωπική διάσταση. Ο κιθαρίστας ευχαρίστησε τον σκηνοθέτη επειδή του έδωσε την ευκαιρία να βρεθεί κοντά σε καλλιτέχνες που θαύμαζε. Περιέγραψε, μάλιστα, πόσο δύσκολο ήταν κάποιες στιγμές να συγκρατήσει τη συγκίνησή του και να συνεχίσει να παίζει.

Και σε όλα τα γυρίσματα ήταν προσηλωμένος: Σύμφωνα με τον Τρουέμπα, όταν άρχιζε να ακούγεται η μουσική οτυ, στον χώρο δημιουργούνταν μια σχεδόν απόλυτη σιωπή. Αυτή η συγκέντρωση έγινε μέρος της κινηματογραφικής εμπειρίας που ήθελε να διασώσει.

Παρότι το «Bajañí» συγγενεύει με το «Calle 54», ο σκηνοθέτης ανέφερε μια ουσιαστική διαφορά στην επιλογή του υλικού. Εδώ, προτεραιότητα είχε η μουσική ερμηνεία: ακόμη κι αν μια άλλη λήψη ήταν τεχνικά καλύτερη, στο μοντάζ επικρατούσε εκείνη στην οποία η μουσική λειτουργούσε πιο ολοκληρωμένα.

Η προετοιμασία περιλάμβανε πολύωρες συζητήσεις, ακροάσεις και σκέψεις για πιθανούς συνεργάτες. Μία από τις πιο χαρακτηριστικές στιγμές της ταινίας ξεκίνησε κυριολεκτικά από ένα όνειρο. Ο Τρουέμπα αφηγήθηκε ότι ονειρεύτηκε τον Χοσέλε και τον Καετάνο Βελόζο να ερμηνεύουν μαζί το «Because» των Beatles. Παρά τις δυσκολίες και το κόστος των δικαιωμάτων, αποφάσισε να δημιουργήσει αυτή τη συνένωση.

Το «Bajañí» παρουσιάζεται έτσι ως μια ταινία που διαμορφώθηκε μέσα από ανάγκες φίλων με επιθυμίες για μουσικές συναντήσεις. Η σκηνοθετική της προσεγγιση είναι απλή, αλλά απαιτητική: «πρέπει να αναγνωρίζεις πότε χρειάζεται να καθοδηγήσεις μια στιγμή και πότε αρκεί να της επιτρέψεις να συμβεί» θα πει.

Πηγή: Το ρεπορτάζ «Cine al servicio de la música» του Iker Bergara Etxegarai στην επίσημη εφημερίδα του Φεστιβάλ Σαν Σεμπαστιάν.