WSJ: Έρχεται η εποχή των μαζικών απολύσεων;

Μια νέα εποχή μαζικών απολύσεων παρατηρείται στη Σίλικον Βάλεϊ, καθώς μεγάλες εταιρείες υιοθετούν ένα κοινό πρότυπο δραστικής αναδιάρθρωσης του εργατικού τους δυναμικού. Η Snap περικόπτει το 16% του προσωπικού της, η Block μειώνει σχεδόν το 40%, ενώ η Amazon καταργεί περίπου 30.000 θέσεις. Αντί για σταδιακές αλλαγές, οι επιχειρήσεις στρέφονται πλέον σε σαρωτικές κινήσεις που αναδιαμορφώνουν άμεσα το εργατικό τους δυναμικό.

Πρόκειται για μια σαφή απόκλιση από το πρόσφατο παρελθόν, όταν οι μαζικές απολύσεις θεωρούνταν ένδειξη κρίσης ή κακής διαχείρισης και ανάγκης δραστικών διορθωτικών κινήσεων. Σήμερα, ωστόσο, τέτοιου είδους κινήσεις συχνά οδηγούν σε άνοδο των μετοχών και σε θετική υποδοχή από τους επενδυτές, οι οποίοι τις ερμηνεύουν ως ένδειξη αποφασιστικής δράσης.

Η Snap δεν αποτέλεσε εξαίρεση. Παρότι η μετοχή της έχει υποχωρήσει 23% τον τελευταίο χρόνο, εκτοξεύτηκε κατά 8% την Τετάρτη (15/4) μετά την ανακοίνωση περικοπής 1.000 θέσεων εργασίας. Οι μετοχές της Block είχαν ήδη χάσει 16% φέτος πριν η εταιρεία απολύσει 4.000 εργαζομένους—σχεδόν το μισό προσωπικό της—στα τέλη Φεβρουαρίου. Έκτοτε, η μετοχή ανέκαμψε πλήρως και ακόμη περισσότερο.

Παρασκηνιακά, όπως αναφέρει η οικονομική διευθύντρια και COO της Block, Αμίρτα Αχούτζα, συνέβη κάτι άλλο: ηγέτες από όλο τον εταιρικό κόσμο έστειλαν μηνύματα στα κορυφαία στελέχη της εταιρείας, ζητώντας οδηγίες για το πώς θα μπορούσαν να αναπαράγουν τέτοιες σαρωτικές περικοπές στις δικές τους εταιρείες.

«Είχαμε ανθρώπους να ξεφυτρώνουν από παντού», ανέφερε η Αχούτζα σε συνέντευξη. Ερωτηθείσα αν θεωρεί τις απολύσεις κατά 40% το νέο πρότυπο, απάντησε: «Είναι αναπόφευκτο. Ως CFO, είναι καλύτερα να κινηθείς λίγο νωρίτερα παρά πολύ αργά».

Η επίδραση της τεχνητής νοημοσύνης

Η προθυμία για μεγάλες περικοπές αντανακλά μια βαθύτερη αλλαγή στον τρόπο που οι αμερικανικές επιχειρήσεις αντιλαμβάνονται το ανθρώπινο δυναμικό. Αντί να ανταγωνίζονται για εργαζομένους γνώσης με υψηλούς μισθούς και παροχές, όπως συνέβαινε την προηγούμενη δεκαετία, πολλοί ηγέτες πλέον θεωρούν τις μεγάλες ομάδες ως εμπόδιο στην πρόοδο.

«Οι περισσότερες εταιρείες θα μπορούσαν να μειώσουν το προσωπικό τους κατά 30% έως 50% χωρίς ουσιαστική επίπτωση στην απόδοση», δήλωσε ο Μο Κόιφμαν της Shine Capital.

Κατά τον ίδιο, η τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ) έχει βελτιώσει την αποδοτικότητα, αλλά κυρίως έχει δώσει το «πράσινο φως» για μια αναδιάρθρωση που είχε ήδη καθυστερήσει.

Μέχρι στιγμής, η λογική των περικοπών φαίνεται να οφείλεται λιγότερο στις ικανότητες της ΤΝ να αντικαθιστά άμεσα τους εργαζόμενους και περισσότερο στο αυξανόμενο κόστος κατασκευής της τεχνολογίας, σύμφωνα με στελέχη. Και πολλές εταιρείες, ιδίως στον τομέα της τεχνολογίας, συνεχίζουν να διορθώνουν την πορεία τους μετά από υπερπροσλήψεις κατά τη διάρκεια της πανδημίας. Ανεξάρτητα από τον λόγο, ανέφεραν τα στελέχη, οι εταιρείες βρίσκουν έναν τρόπο να μειώσουν τις θέσεις εργασίας και να ανταμείβονται από τους επενδυτές γι’ αυτό.

«Θα ακολουθήσουν και άλλοι», εκτιμά η Μπεθ Στάινμπεργκ, πρώην στέλεχος ανθρώπινου δυναμικού. «Μερικές εταιρείες θα το κάνουν πρώτες, θα επαινεθούν, και αυτό θα ωθήσει και άλλες να προχωρήσουν σε μαζικές απολύσεις».

Ανησυχία και αβεβαιότητα στην αγορά εργασίας

Εν τω μεταξύ, η εύρεση νέας εργασίας γίνεται δυσκολότερη για πολλούς πτυχιούχους, με την ανεργία των νέων αποφοίτων να συγκλίνει με εκείνη εργαζομένων χαμηλότερης εκπαίδευσης. Ο οικονομολόγος Γκαντ Λεβάνον σημειώνει ότι το «πλεονέκτημα ασφάλειας» του πανεπιστημιακού τίτλου έχει ουσιαστικά εξαφανιστεί—προς το παρόν.

Ο Μάικλ Μαξιμιλιέν πρώην μηχανικός στην International Business Machines, ο οποίος είναι στη φάση ίδρυσης μιας νέας εταιρείας που θα βοηθά τους ανθρώπους να διαχειρίζονται πράκτορες τεχνητής νοημοσύνης, προβλέπει ότι πολλές εταιρείες τεχνολογίας θα μειώσουν τις ομάδες τους κατά 20% έως 50% μέχρι το τέλος του 2026. Ο λόγος για αυτό, εκτιμά, είναι ότι εργαλεία κωδικοποίησης όπως το Claude Code της Anthropic και το Codex της OpenAI εξελίσσονται πολύ γρήγορα.

Εάν οι μαζικές απολύσεις εξαπλωθούν, θα μπορούσαν να γίνουν πολιτικό σημείο ανάφλεξης ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών στις ΗΠΑ. Και ενώ μεγάλο μέρος των μαζικών αυτών απολύσεων εντοπίζεται στον τεχνολογικό τομέα, οι περικοπές θέσεων εργασίας συμβαίνουν και σε άλλους κλάδους που αύξησαν τις προσλήψεις κατά την πανδημία Covid, δήλωσε η Ντέινα Πίτερσον, επικεφαλής οικονομολόγος στο Conference Board.

Εν τω μεταξύ, εκτός από τομείς όπως η υγειονομική περίθαλψη, οι προσλήψεις σε άλλους τομείς της οικονομίας έχουν σε μεγάλο βαθμό σταματήσει.

«Αν κοιτάξετε αλλού, κανείς δεν προσλαμβάνει, κανείς δεν απολύει», είπε η Πίτερσον.

Ο Ταρίκ Σοκάτ, διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας επαλήθευσης κωδικών Sonar, δήλωσε ότι αμφιβάλλει αν η Τεχνητή Νοημοσύνη αντικαθιστά τους περισσότερους από τους ανθρώπους που χάνουν τη δουλειά τους. Αν και τα εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης έχουν επιτρέψει σε ορισμένους υπαλλήλους να μειώσουν τη διάρκεια των εργασιών τους σε ώρες, αντί για ημέρες, εξακολουθούν να πρέπει να αφιερώνουν χρόνο για τη διόρθωση των λαθών ή της εσφαλμένης ερμηνείας των δεδομένων.

«Γι’ αυτό καταλαβαίνω τους ανθρώπους που καθυστερούν λίγο τις προσλήψεις. Μου είναι δύσκολο να πιστέψω ότι η τεχνητή νοημοσύνη ευθύνεται για τη μείωση κατά 40% που παρατηρείται», είπε.

Πηγή: WSJ