Ισπανία: Πώς έφτασε σε πρόωρες εκλογές – Το αδιέξοδο του Σάντσεθ μετά τις διαδοχικές κρίσεις

Ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ προκήρυξε πρόωρες εκλογές για τις 29 Νοεμβρίου, μετά την πρόσφατη ήττα της κυβέρνησής του σε νομοθετικές πρωτοβουλίες που στόχευαν στην αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης στη χώρα.

Οι φήμες για τη διεξαγωγή πρόωρων εκλογών είχαν ενταθεί το Σαββατοκύριακο, αφού το κοινοβούλιο απέρριψε δύο νομοθετικά διατάγματα που είχε προωθήσει η κυβέρνηση μειοψηφίας, με στόχο την προστασία των ενοικιαστών στην αγορά μισθώσεων.

Η έξωση της 87χρονης Μαρικάρμεν Αμπασκάλ από το σπίτι της, επειδή δεν μπορούσε να αντέξει τη μεγάλη αύξηση του ενοικίου, προκάλεσε πανεθνικές διαμαρτυρίες και ενίσχυσε τις πιέσεις για μεταρρύθμιση στον τομέα της στέγασης.

Σε τηλεοπτικό διάγγελμα τη Δευτέρα, ο Σάντσεθ δήλωσε ότι, για να προωθήσει τις μεταρρυθμίσεις, χρειάζεται «μια ευρύτερη προοδευτική πλειοψηφία» που θα μπορεί να «ξεπεράσει την αντίσταση των ελίτ».

Η στέγαση δεν ήταν το μοναδικό ζήτημα που δημιούργησε προβλήματα στην ηγεσία του Σάντσεθ τους τελευταίους μήνες. Το κόμμα του έχει εμπλακεί σε αρκετά σκάνδαλα διαφθοράς, ενώ αντιμετωπίζει πιέσεις και σε άλλα ζητήματα που αφορούν το κόστος ζωής και τη μετανάστευση.

«Έχουμε κάνει λάθη και δεν έχουμε πετύχει όλα όσα είχαμε θέσει ως στόχο», δήλωσε ο Σάντσεθ, αναγνωρίζοντας ότι εξακολουθούν να υπάρχουν «πολλά προβλήματα που πρέπει να επιλυθούν, ιδιαίτερα στους τομείς των ανισοτήτων, των δημόσιων υπηρεσιών και της πρόσβασης στη στέγαση».

Η Ισπανία δεν επρόκειτο να διεξαγάγει γενικές εκλογές πριν από το καλοκαίρι του 2027, το νωρίτερο.

Η στεγαστική κρίση και η 87χρονη Μαρικάρμεν

Η δημόσια κατακραυγή αυξήθηκε δραματικά για την έξωση της Μαρία ντελ Κάρμεν Αμπασκάλ, γνωστής στην Ισπανία απλά ως Μαρικάρμεν, μιας 87χρονης κατοίκου της γειτονιάς Ρετίρο της Μαδρίτης, η υπόθεση της οποίας έχει καταστεί σύμβολο της στεγαστικής κρίσης της χώρας.

Η Μαρικάρμεν ζούσε στο ίδιο σπίτι για περισσότερα από 70 χρόνια, αλλά εκδιώχθηκε αφού το ενοίκιό της αυξήθηκε από 500 ευρώ (560 δολάρια) σε 2.650 ευρώ (2.970 δολάρια).

Χιλιάδες άνθρωποι βγήκαν στους δρόμους εξοργισμένοι, και η ίδια έχει γίνει το πρόσωπο της σκληρότητας της στεγαστικής κρίσης στην Ισπανία.

Εδώ και πάνω από μία εβδομάδα, εκατοντάδες άνθρωποι έχουν κατασκηνώσει στην κεντρική πλατεία της Μαδρίτης, την Πουέρτα ντελ Σολ, για να διαμαρτυρηθούν για την κρίση, ενώ διαδηλώσεις έχουν πραγματοποιηθεί και σε άλλα μέρη της Ισπανίας.

Η Ένωση Ενοικιαστών της Μαδρίτης, μία από τις ομάδες που οργανώνουν τις διαμαρτυρίες, υποστήριξε ότι περίπου 950.000 άνθρωποι συμμετείχαν σε διαδηλώσεις σε όλη τη χώρα κατά τη διάρκεια του Σαββατοκύριακου.

Η κρίση στη Θέουτα

Η μεταναστευτική κρίση στη Θέουτα -κατά τη διάρκεια της οποίας δεκάδες χιλιάδες μετανάστες εισέβαλαν στο ισπανικό έδαφος που συνορεύει με το Μαρόκο- το καλοκαίρι ενέτεινε τις επικρίσεις.

Σε αντίθεση με μεγάλο μέρος της Ευρώπης, ο Σάντσεθ έχει επίσης δηλώσει ότι η μετανάστευση είναι απαραίτητη για τη διατήρηση της οικονομικής ανάπτυξης και προχώρησε νωρίτερα φέτος στη νομιμοποίηση της κατάστασης εκατοντάδων χιλιάδων μεταναστών χωρίς έγγραφα στην Ισπανία.

«Έχω εμπιστοσύνη στους συμπολίτες μου», συνέχισε ο Σάντσεθ. «Ξέρω ότι είστε ένας θαρραλέος και συμπονετικός λαός που ανταποκρίνεται στις προκλήσεις και ότι δεν διστάζετε να είστε οι πρώτοι, και οι τελευταίοι, που θα σταθείτε στη σωστή πλευρά της ιστορίας».

Η άνοδος της δεξιάς στην Ευρώπη

Ο Σάντσεθ είναι ένας από τους λίγους κεντροαριστερούς ηγέτες στην Ευρώπη, εν μέσω της ανόδου του δεξιού λαϊκισμού, και έχει λάβει σαφή θέση σε ζητήματα όπως η αναγνώριση του παλαιστινιακού κράτους, η ευθύνη των εταιρειών κοινωνικών μέσων και η εκστρατεία των ΗΠΑ κατά του Ιράν.

Η Ισπανία αρνήθηκε να επιτρέψει σε αμερικανικά βομβαρδιστικά να χρησιμοποιήσουν βάσεις στο έδαφός της.

Ο Σάντσεθ έχει εκφράσει ανοιχτά την κριτική του για τις αμερικανικές επιθέσεις, προκαλώντας την οργή και τις απειλές του Λευκού Οίκου. Ωστόσο, αντί να υποχωρήσει, ο Ισπανός πρωθυπουργός και η κυβέρνησή του επέμειναν στη στάση τους, κερδίζοντας την υποστήριξη της κοινής γνώμης για την αντίθεσή τους προς την κυβέρνηση Τραμπ.

Τον Μάρτιο, ο Τραμπ απείλησε να διακόψει τις εμπορικές συναλλαγές με την Ισπανία. «Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε τη βάση τους αν θέλουμε, μπορούμε απλά να πετάξουμε εκεί και να τη χρησιμοποιήσουμε, κανείς δεν θα μας πει να μην τη χρησιμοποιήσουμε», δήλωσε.

Σκάνδαλα διαφθοράς

Η ηγεσία του Σάντσεθ έχει αμαυρωθεί από πολυάριθμα σκάνδαλα διαφθοράς τους τελευταίους μήνες.

Τον Απρίλιο, η σύζυγός του, Μπεγκόνα Γκόμεθ, κατηγορήθηκε για διαφθορά μετά από διετή ποινική έρευνα.

Κατηγορείται ότι εκμεταλλεύτηκε τη σχέση της για να προωθήσει την προσωπική της καριέρα, κατηγορίες τις οποίες η ίδια αρνείται, ενώ ο Σάντσεθ τις έχει απορρίψει ως μια προσπάθεια της δεξιάς να υπονομεύσει τον συνασπισμό του.

Τον Μάιο, η αστυνομία πραγματοποίησε έφοδο στα κεντρικά γραφεία του Σοσιαλιστικού Κόμματος στη Μαδρίτη, στο πλαίσιο έρευνας για καταγγελίες ότι ένας συνεργάτης πληρώθηκε για να διεξάγει εκστρατεία παραπληροφόρησης. Το κόμμα έχει αρνηθεί τις κατηγορίες.

Τον Ιούνιο, ο πρώην υπουργός Μεταφορών του Σάντσεθ, Χοσέ Λουίς Αμπάλος, καταδικάστηκε σε 24 χρόνια φυλάκισης, αφού κρίθηκε ένοχος για συμμετοχή σε δίκτυο που εισέπραττε μίζες από την πώληση μασκών προσώπου κατά τη διάρκεια της πανδημίας του Covid-19.

Με πληροφορίες από BBC, CNN