Οι διαδερμικές θεραπείες στην καρδιακή ανεπάρκεια

Γράφει η Κουρκοβέλη Παναγιώτα, Καρδιολόγος, Αναπλ. Διευθύντρια Τμήματος Διαδερμικών Βαλβίδων ΥΓΕΙΑ.

Η καρδιακή ανεπάρκεια είναι ένα κλινικό σύνδρομο κατά το οποίο η καρδιά αδυνατεί να εξωθήσει την απαραίτητη ποσότητα αίματος στο σώμα για να εκτελέσει της φυσιολογικές του λειτουργίες με αποτέλεσμα να εμφανίζονται συμπτώματα όπως δύσπνοια, εύκολη κόπωση και οιδήματα.

Τα περιστατικά ασθενών με καρδιακή ανεπάρκεια συνεχίζουν την ανοδική τους πορεία τις τελευταίες δεκαετίες με τις μελέτες να αναφέρουν ότι το 2% των ασθενών με καρδιαγγειακή νόσο στην Ευρώπη έχουν καρδιακή ανεπάρκεια με το ποσοστό αυτό να ανέρχεται σε 10% σε ηλικίες άνω των 70 ετών. Παλιότερα η διάγνωση της καρδιακής ανεπάρκειας ήταν συνώνυμη με βαρύτατη πρόγνωση. Σήμερα ευτυχώς τα πράγματα έχουν αλλάξει.

Σημαντικές εξελίξεις έχουν λάβει χώρα τόσο στον τομέα τόσο της φαρμακολογίας, όσο και των μη φαρμακευτικών θεραπειών. Στην θεραπεία ασθενών έχουν ενταχθεί και αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι συσκευές, όπως απινιδιστές, αμφικοιλιακοί βηματοδότες και απινιδιστές καθώς και οι συσκευές υποβοήθησης της καρδιάς (Ventricular Assist Devices, VADs).

Ένας επίσης μεγάλος αριθμός διαδερμικών θεραπείων και συσκευών έχουν αναπτυχθεί και συνεχίζουν να αναπτύσσονται για την αντιμετώπιση ασθενών με ή χωρίς καρδιακή ανεπάρκεια. Με τον όρο διαδερμική θεραπεία εννοούμε μια παρέμβαση που πραγματοποιείται χωρίς ανοικτό χειρουργείο, συνήθως μέσω ενός αγγείου. Από εκεί, ειδικοί λεπτοί καθετήρες προωθούνται μέχρι την καρδιά και επιτρέπουν στους επεμβατικούς καρδιολόγους να διορθώσουν προβλήματα των καρδιακών βαλβίδων ή άλλες παθήσεις, οι οποίες επιβαρύνουν την καρδιακή λειτουργία.

Χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτών των θεραπειών αποτελεί η διαδερμική εμφύτευση αορτικής βαλβίδας (η γνωστή TAVI – transcatheter aortic valve implantation). Έχουν περάσει περίπου 25 χρόνια από την πρώτη εμφύτευση σε άνθρωπο από τον Γάλλο Alain Cribier και πλέον αποτελεί καθιερωμένη θεραπεία σε πολλές κατηγορίες και ηλικιακές ομάδες ασθενών.

Ομοίως, συσκευές διαδερμικής διόρθωσης της ανεπάρκειας μιτροειδούς και τριγλώχινας βαλβίδας, αλλά και διαδερμικές εμφυτεύσεις βιοπροσθετικών βαλβίδων τόσο στην μιτροειδή όσο και στην τριγλώχινα, χρησιμοποιούνται για την βελτίωση της ποιότητας ζωής και του προσδόκιμου επιβίωσης των ασθενών. Η διαδερμική δίορθωση της ανεπάρκειας αυτών των βαλβίδων χρησιμοποιείται και σαν θεραπεία γέφυρας σε ασθενείς που είναι υποψήφιοι για μεταμόσχευση καρδιάς.

Σημαντικές είναι επίσης και οι εξελίξεις στον τομέα των συσκευών που έχουν αναπτυχθεί και αναπτύσσονται αμιγώς για ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια. Συσκευές που μειώνουν το μέγεθος, βελτιώνουν το σχήμα και τη συσταλτικότητα της καρδιάς, αλλά και συσκευές που ελέγχουν απομακρυσμένα την αιμοδυναμική κατάσταση των ασθενών αυτών με στόχο την μείωση των επανεισαγωγών με απορρύθμιση της καρδιακής ανεπάρκειας.

Δεν είναι όμως όλες οι θεραπείες κατάλληλες για όλους. Οι διαδερμικές επεμβάσεις δεν αντικαθιστούν τη σωστή φαρμακευτική αγωγή. Στις περισσότερες περιπτώσεις δρούν υποστηρικτικά. Το σημαντικότερο είναι η σωστή επιλογή του ασθενούς και της κατάλληλης χρονικής στιγμής.

Για τον λόγο αυτό, κάθε περίπτωση πρέπει να αξιολογείται από μια εξειδικευμένη ομάδα, την λεγόμενη ομάδα καρδιάς (Heart Team), την οποία απαρτίζουν κλινικοί και επεμβατικοί καρδιολόγοι, ειδικοί στην απεικόνιση της καρδιάς, εξειδικευμένοι στην καρδιακή ανεπάρκεια και καρδιοχειρουργοί. Με βάση τα δεδομένα κάθε ασθενούς η ομάδα αποφασίζει ποια θεραπεία θα προσφέρει το μεγαλύτερο όφελος με τον μικρότερο δυνατό κίνδυνο.

Το βασικό μήνυμα είναι ότι η καρδιακή ανεπάρκεια αποτελεί πλέον μια πολυπαραγοντική και εξατομικευμένη νόσο, που απαιτεί συνδυαστική προσέγγιση. Η βέλτιστη φαρμακευτική αγωγή, σε συνδυασμό —όπου ενδείκνυται— με σύγχρονες διαδερμικές θεραπείες, μπορεί να οδηγήσει σε ουσιαστική βελτίωση της κλινικής εικόνας, των επανεισαγωγών και, τελικά, σε καλύτερη πρόγνωση και ποιότητα ζωής των ασθενών.

Το μέλλον των διαδερμικών θεραπείων διαγράφεται λαμπρό, με τις θεραπείες αυτές να παγιώνουν σιγά σιγά τη θέση τους ως ένας από τους βασικούς πυλώνες θεραπείας της καρδιακής ανεπάρκειας.