Τι είναι το Shutter Speed στην κάμερα;

Ο απόλυτος οδηγός για φωτογραφία και κινηματογραφικό βίντεο

Το Shutter Speed ή αλλιώς ταχύτητα κλείστρου είναι μία από τις πιο βασικές ρυθμίσεις σε κάθε κάμερα και επηρεάζει άμεσα:

• τη φωτεινότητα της εικόνας,
• την κίνηση,
• αλλά και το κινηματογραφικό αποτέλεσμα ενός βίντεο.

Μαζί με το ISO και το διάφραγμα (Aperture), αποτελεί μέρος του λεγόμενου “τριγώνου έκθεσης”.

Τι είναι το Shutter Speed;

Το Shutter Speed είναι ο χρόνος που παραμένει ανοιχτό το κλείστρο της κάμερας ώστε να περάσει φως στον αισθητήρα.

Με απλά λόγια:

• μικρή διάρκεια = λιγότερο φως,
• μεγάλη διάρκεια = περισσότερο φως.

Η ρύθμιση αυτή μετριέται συνήθως σε δευτερόλεπτα ή κλάσματα δευτερολέπτου.

Παραδείγματα:

• 1/50
• 1/100
• 1/500
• 1″
• 5″

Πώς επηρεάζει την εικόνα;

Γρήγορο shutter speed

Παράδειγμα:
1/1000 ή 1/2000

Χρησιμοποιείται για:

• αθλητικά,
• γρήγορη κίνηση,
• πουλιά,
• αυτοκίνητα,
• action λήψεις.

Παγώνει την κίνηση και δίνει πολύ καθαρό αποτέλεσμα.

Αργό shutter speed

Παράδειγμα:
1/30, 1”, 5”

Χρησιμοποιείται για:

• νυχτερινή φωτογραφία,
• light trails,
• νερά με “μεταξένια” υφή,
• καλλιτεχνικά εφέ.

Όσο πιο αργό είναι το shutter, τόσο περισσότερο motion blur εμφανίζεται.

Shutter Speed και φωτισμός

Το shutter speed επηρεάζει και την έκθεση της εικόνας.

Γρήγορο shutter

• λιγότερο φως,
• πιο σκοτεινή εικόνα.

Αργό shutter

• περισσότερο φως,
• πιο φωτεινή εικόνα.

Για αυτό σε νυχτερινές λήψεις συχνά χρησιμοποιούμε πιο αργές ταχύτητες.

Τι είναι το Motion Blur;

Το Motion Blur είναι το φυσικό «θόλωμα» της κίνησης.

Στον κινηματογράφο θεωρείται απαραίτητο γιατί κάνει την εικόνα να φαίνεται πιο φυσική στο ανθρώπινο μάτι.

Αν το shutter είναι υπερβολικά γρήγορο:

• η εικόνα γίνεται “σκληρή”,
• η κίνηση δείχνει αφύσικη,
• και θυμίζει πολλές φορές ντοκιμαντέρ ή sports broadcast.

Ο κανόνας των 180 μοιρών στο βίντεο

Στο κινηματογραφικό βίντεο χρησιμοποιείται συνήθως ο κανόνας των 180°.

Αυτό σημαίνει ότι:
το shutter speed πρέπει να είναι περίπου το διπλάσιο των fps.

Παραδείγματα:

• 25fps → 1/50
• 50fps → 1/100
• 24fps → 1/48

Έτσι επιτυγχάνεται φυσικό κινηματογραφικό motion blur.

Τι είναι το Shutter Angle;

Πολλές κινηματογραφικές κάμερες όπως οι Blackmagic χρησιμοποιούν “Shutter Angle” αντί για shutter speed.

Το πιο συνηθισμένο είναι:
180°

Το αποτέλεσμα είναι πρακτικά ίδιο με τον κινηματογραφικό κανόνα του διπλάσιου shutter.

Πότε χρειάζεται γρήγορο shutter;

Sports

Για να «παγώσει» η δράση.

Άγρια φύση

Για γρήγορα ζώα ή πουλιά.

Slow motion

Σε λήψεις 100fps ή 120fps χρησιμοποιούνται πιο γρήγορα shutter speeds.

Πότε χρειάζεται αργό shutter;

Νυχτερινή φωτογραφία

Για περισσότερο φως.

Light trails

Φώτα αυτοκινήτων τη νύχτα.

Δημιουργικά εφέ

Καλλιτεχνική αίσθηση κίνησης.

Τι ρόλο παίζουν τα ND Filters;

Σε εξωτερικά γυρίσματα με πολύ ήλιο, το σωστό shutter speed συχνά κάνει την εικόνα υπερβολικά φωτεινή.

Για αυτό χρησιμοποιούνται ND φίλτρα (Neutral Density Filters), τα οποία:

• μειώνουν το φως,
• χωρίς να αλλάζουν τα χρώματα,
• επιτρέποντας σωστό shutter speed ακόμη και σε έντονο ήλιο.

Συνηθισμένα λάθη

Πολύ γρήγορο shutter στο βίντεο

Δημιουργεί αφύσικη και “σπαστή” κίνηση.

Πολύ αργό shutter χωρίς τρίποδο

Προκαλεί κουνημένες φωτογραφίες.

Λάθος shutter σε τεχνητό φωτισμό

Μπορεί να εμφανιστεί flicker από LED ή λάμπες.

Συμπέρασμα

Το Shutter Speed είναι μία από τις σημαντικότερες ρυθμίσεις σε κάθε κάμερα.

Επηρεάζει:

• το φως,
• την κίνηση,
• το motion blur,
• και τη συνολική αίσθηση της εικόνας.

Η σωστή χρήση του μπορεί να κάνει τεράστια διαφορά τόσο στη φωτογραφία όσο και στο κινηματογραφικό βίντεο, βοηθώντας τον δημιουργό να πετύχει ακριβώς το αποτέλεσμα που θέλει.